Uitgelaten honden

Steeds meer mensen besteden hun wandeling met de hond uit aan een hondenuitlaatservice. Die schieten dan ook als paddestoelen uit de grond....

Ochtendnevel hangt in sluiers over het Rozendaalse Veld. De hei is dof en donker, spaarzame vliegdennen staan roerloos op de vlakte van zand en hei. Een hardloper in een glimmende maillot snelt voorbij. In de verte klinkt het geluid van een trein, gedempt door de mist. Als hij voorbij is, keert de rust terug.

De stilte wordt abrupt verbroken door hondengeblaf dat de nadering van Paddy van der Voets Blafmobiel aankondigt. Een blauwe bus met groene hondenpootafdrukken draait de parkeerplaats op. Als de deuren openschuiven, duikelt een roedel honden met veel misbaar naar buiten.

Twee zwarte honden zitten blaffend achter een grijsharige soortgenoot aan. Een Sint Bernard wordt belaagd door een keffertje dat nauwelijks tot zijn knieën reikt. Een forse Duitse herder heft haar achterpoot tegen het wiel van een geparkeerde wagen.

Middenin dit hondentumult staat Paddy van der Voet, een jonge vrouw van 30 jaar. Ze heeft een versleten bruine waxcoat aan. Haar blonde haren zijn samengebonden tot een staart. 'Tasco! Hou eens op! Kom hier! Bajun, meisje, wat is er dan? Waar ben je bang voor? Ja, Joepie, het is al goed.'

Joepie, een bruine cockerspaniël die aan een stuk door tegen haar op springt, was Paddy vorige week bijna kwijtgeraakt. 'Daarom is hij nu zo aanhankelijk. Hij is geschrokken, hè Joepie. Ja, zo is het wel goed. Kom op Tasco, Bajun, Luuk.'

Paddy werkte zes jaar geleden bij Elsevier in Arnhem, tot het bedrijf ging verhuizen naar Doetinchem. Zo lang haar werkgever in Arnhem zat, kon ze tussen de middag naar huis om haar honden uit te laten. Vanuit Doetinchem zou dat niet meer gaan, realiseerde ze zich.

Bij toeval viel haar oog op een busje van een hondenuitlaatservice. Dat is wat voor mij, dacht ze. Ze zei haar baan op, kocht een busje en begon Paddy's hondenuitlaatservice. 'De eerste dag had ik twee hondjes. Van kennissen. Inmiddels heeft Paddy 170 honden in haar bestand en rijden er vier busjes rond met mensen die onder haar bedrijfsnaam werken.

Eind jaren tachtig begon Leo Keijzer, een gestrande manager, een tweede leven als Leo de Dogman, de eerste professionele hondenuitlater van Nederland. De Dogman, die vooral de Amsterdamse grachtengordel bediende, baarde alom opzien. Iemand betalen om je hond uit te laten, veel gekker moest het niet worden.

Maar vijftien jaar na de Dogman is de hondenuitlaatservice net zo gewoon geworden als de kindercrèche of naschoolse opvang. Een uitkomst voor tweeverdieners die geen tijd hebben, maar wel honden. Vooral het afgelopen jaar is het aantal hondenuitlaatservices razendsnel gegroeid.

Volgens een lijst op internet zijn er momenteel zo'n 155, van Aalten tot Zwolle, met namen als Dogfun, Eenstraatjeom, Kwispeldienst en Beestenbende. In werkelijkheid zijn het er nog meer, zegt Isabelle Janssen (29) van uitlaatservice D'n Uutlaot in het Brabantse Oeffelt.

Janssen is initiatiefneemster van een landelijke vereniging in oprichting die 1 september haar eerste bijeenkomst had. 'Ik kom op 175. Ze schieten echt als paddestoelen uit de grond. Ik denk dat het komt door de toegenomen bekendheid. Veel mensen vinden het ook leuk, iets voor zichzelf te beginnen.'

Janssen was rayonmanager bij een farmaceutisch bedrijf voor ze D'n Uutlaot begon. De meeste bedrijven beginnen als een uit de hand gelopen hobby. Het zijn vaak eenpersoonsbedrijfjes. Opvallend veel uitlaatservices worden gerund door vrouwen. 'Misschien vinden die het leuker om met honden om te gaan', denkt Janssen.

In de wereld van de hondenuitlaatservices geldt vrijheid blijheid. Iedereen die wil, kan beginnen. Maar de ongebreidelde groei heeft ook zijn keerzijde. In Amsterdam bijvoorbeeld vechten meer dan tien uitlaatcentrales om een deel van de uitlaatmarkt.

Daarbij gaat het er soms niet zachtzinnig aan toe, beweert Walter Schonewille (30) van Doggyztyle, een nieuwkomer op de Amsterdamse markt. 'Pas geleden werd een meisje van mij klemgereden op de Prinsengracht door een andere uitlaatservice, omdat ze op zijn terrein zat.'

Schonewille begon vorig jaar november met Doggyztyle. Hij vraagt 8 euro per wandeling. 'De andere uitlaatservices vonden dat ik daarmee onder de prijs zat. Er gingen onmiddellijk verhalen rond dat ik honden mishandelde.'

Er is veel haat en nijd, bevestigt Eefa Hoffman (29) van Outlet, ook in Amsterdam. 'Over mij werd gezegd dat mijn schuifdeuren opengingen en alle honden eruit sprongen toen ik op de Europaboulevard reed. Dat is gewoon niet waar.'

Hoffman was aerobicslerares toen ze in 1995 Outlet oprichtte. Het begon met vrienden die zeiden dat ze mooi hun honden kon uitlaten als ze overdag vrij was. Nu heeft ze een bedrijf met tien werknemers en vierhonderd vaste klanten, vooral uit de regio Amsterdam-Zuid en Amstelveen.

Ze ziet de groei van het aantal uitlaatdiensten met lede ogen aan. 'Heel veel mensen denken dat het een gat in de markt is. Dat is het niet. Je hebt je personeel, je verzekeringen.'

Ook beheerders van natuurterreinen beginnen zich te roeren. Veel terreineigenaren zijn niet blij met troepen loslopende honden in hun gebied. Ze laten de wandelaars schrikken en jagen het wild op, klaagt boswachter Ben Oosting van het Gelders Landschap. 'En dan heb ik het nog niet over de hondenpoep. Vijftien honden maal één drol per dag. Dat is tonnen per jaar.' Het Gelders Landschap weert sinds kort uitlaatdiensten van haar landgoederen in Arnhem.

Bij het Utrechts Landschap zijn de professionele wandelaars helemaal niet meer welkom. Dankzij de hondencentrales krijgt een gewone wandelaar geen konijn of ree meer te zien, zegt hoofd terreinbeheer Marc van der Klift. 'Wij zitten tegen de Randstad aan. De druk is hier toch al groot.'

Hondencentrales die gebruik willen maken van het Amsterdamse Bos moeten sinds 1 januari een vergunning hebben. 'We zagen een flinke wildgroei aan uitlaatservices die met grote groepen honden rondliepen die ze niet onder controle hadden', legt woordvoerder Jeroen Cornelissen uit. Tien uitlaatservices hebben een vergunning gekregen op voorwaarde dat ze met niet meer dan acht honden lopen en de honden van een penning zijn voorzien.

Outlet heeft zo'n vergunning, zegt Hoffman. 'Daar sta ik helemaal achter.' Er is volgens haar veel kaf onder het koren. Natuurlijk wordt er zwart gewerkt. De deskundigheid laat te wensen over. 'Van de tien uitlaatservices hebben er hooguit drie een instructeurs-of een honden-EHBOdiploma? Ook gaan uitlaters met te veel honden tegelijk op stap. 'Ik zie mensen met zestien honden het bos in stappen. Dat kan niet.'

Het zou goed zijn als er kwaliteitseisen werden gesteld aan uitlaatcentrales, vindt Hoffman. Maar de vraag is: wie moet dat doen? De Dibevo, de vakorganisatie in de huisdierenbranche heeft anderhalf jaar geleden een poging gedaan een aantal bedrijven bij elkaar te krijgen.

'Die bestaan waarschijnlijk al niet meer', zegt voorzitter Joost de Jong. 'Het wisselt enorm.' Dierenpensions vallen onder het Honden en Kattenbesluit, dat eisen stelt. De Jong vindt dat uitlaatservices daar ook onder zouden moeten vallen. 'Je hebt het wel over een bedrijf waar je zomaar je huissleutel aan geeft.'

De Jong heeft een beter alternatief: de hondencrèche. 'Je brengt je hond vóór je naar je werk gaat en haalt hem 's avonds op. Net als kinderopvang, maar dan voor dieren.' Hondencrèches zijn wel bij Dibevo aangesloten en gekeurd. Maar ook duurder. Een uitlaatdienst vraagt gemiddeld 8 euro voor een wandeling, een dagje in de crèche kost gauw het dubbele.

Aansluiting bij Dibevo is te duur voor de meeste hondenuitlaatservices, zegt Janssen. 'Bovendien komen ze misschien met eisen waar wij niks mee kunnen.' Ze richt liever een eigen vereniging op. Lidmaatschap van de vereniging moet een kwaliteitskenmerk worden. Zo moeten de leden een inschrijving hebben van de kamer van koophandel en dienen ze over een bus te beschikken waarin de honden met een schot zijn afgeschermd. Zodat ze niet met zijn allen tegen de voorbank knallen als je remt. Als richtlijn geldt dat één uitlater niet meer dan tien honden tegelijk mee moet nemen. 'We willen niet meteen te veel eisen stellen.'

Volgens Van der Klift van het Utrechts Landschap is het hele idee van een uitlaatservice absurd. 'Ik vind het een exces. Mensen die geen tijd hebben om een hond uit te laten moeten gewoon geen hond nemen. Je moet je verantwoordelijkheid niet afkopen met een uitlaatdienst.'

'Als je dat vindt, moet je kindercrèches ook verbieden', zegt Janssen. 'Dat is hetzelfde.' Er zijn mensen die voordat ze een hond kopen zich al melden bij een uitlaatdienst. 'Ik vind dat die juist heel verantwoord bezig zijn. En die honden zijn echt niet ongelukkig.'

Toch heeft Paddy van der Voet gemengde gevoelens bij mensen die een 'weekendhond' nemen, bekent ze terwijl ze met haar honden over de hei banjert. 'Ik ben wel eens in het weekeinde gebeld door mensen die op vrijdag een hond hadden gekocht. Maandag moet ik werken, zeggen ze dan. Dat wéét je toch. Het zijn klanten, maar ik vind dat het soms te gemakkelijk gaat.'

Ze groet een collega die haar pad kruist. Het Rozendaalse Veld is populair. Op deze ochtend zijn drie uitlaatdiensten onderweg. 'Het gaat nog wel, maar het moeten er niet meer worden.'

Ook over het Rozendaalse Veld kwamen klachten van wandelaars. In een gesprek met de gemeente Rheden hebben de uitlaatcentrales beloofd dat ze meer rekening zullen houden met andere wandelaars. Maar mensen moeten ook niet overdrijven, vindt Paddy. 'Dit is een hondenlosloopgebied. Als je bang bent voor honden moet je hier niet heen gaan.'

Op een heuvel staat ze stil en wijst om zich heen. 'Dit is mijn kantoor. Ik ben vrij, ik zit niet binnen. Ik sprak laatst iemand van een grote centrale die zei: ”Je moet oppassen dat je niet te groot wordt”, want voordat je het weet, ben je vergeten waar het om gaat. Lekker met de honden bezig zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden