Tweedeling Europa versterkt door rente

De rente op de kapitaalmarkten dreigt de tweedeling in Europa te vergroten. Waar Zuid-Europese landen de rente op hun staatsschuld snel zien stijgen, gaat de rente voor Noord-Europese landen alleen maar omlaag. Als de huidige verschillen blijven bestaan, betaalt Spanje op zijn staatschuld 64 procent meer rente dan Nederland. In vergelijking met Duitsland is het verschil nog groter.

Door de lage rente wordt de steun aan Griekenland steeds lucratiever. Griekenland betaalt Nederland 5 procent rente op de leningen van 5,7 miljard met een looptijd van drie jaar. Nederland zelf betaalt voor leningen met dezelfde looptijd straks nog maar 0,9 procent rente. Winst per jaar: 234 miljoen euro.

Veel – vooral Amerikaanse – economen vinden dat Nederland en Duitsland vanwege de lage rente de uitgaven moeten opschroeven. Zo kunnen ze de onvermijdelijke bezuinigingen in Zuid-Europa compenseren. Daartegenover staan veel – vooral Duitse – economen die vinden dat Nederland en Duitsland hun uitgaven juist ook drastisch moeten terugschroeven. Anders loopt de rente hier straks net zo hard op als in Zuid-Europa.

Het Centraal Planbureau voorspelt dat de rente op de Nederlandse staatsschuld (10-jaarsschuldpapier) de komende jaren gestaag oploopt tot 3,5 procent in 2010 tot 4,25 procent in 2011. Dit zou een logisch gevolg zijn van economisch herstel. Als de winsten van bedrijven stijgen, is het weer lucratiever om in aandelen te beleggen, waardoor overheden gedwongen zijn een hogere rente te betalen. Bovendien zal tijdens het herstel de inflatie aantrekken, waardoor de rente verder zal worden opgestuwd.

De vraag is echter of de economie zich zal herstellen. Sommige economen vrezen een Japans scenario: jaren van nulgroei, deflatie en een extreem lage rente. De Japanse overheid heeft tevergeefs veel geld in de economie gepompt. De staatsschuld liep op tot 200 procent van het bruto binnenlands product (in Nederland 65 procent). Dankzij de lage rente is de enorme schuld draaglijk. De rente op 10-jaarsstaatsobligaties bedraagt 1,1 procent, waardoor Japan aan rente relatief minder kwijt is dan Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden