TUINEN

Engeland is er beroemd om, maar ook Nederland kent tegenwoordig veel tuinen die opengesteld zijn voor publiek.Twee 'groenjournalistes' zetten de tien mooiste tuinen in binnen- en buitenland op een rij....

Hanneke van Dijk

Waarom wil iedereen toch altijd de mooiste tuinen weten? Niets is persoonlijker dan een tuin. Iets moet je raken, de sfeer, de verrassing, het vermoeden van een verleden. De tuin is een spiegel van de eigenaar, die de tuin nooit volledig in de hand kan hebben. Want de hoofdrolspelers zijn de planten en zij kiezen hun eigen plaats en laten zich maar tot op zekere hoogte dwingen.

Een fantastisch tuinontwerp kan dood zijn als de planten de kans niet krijgen, en de mooiste planten kunnen van een tuin een ontwerp maken. Een tuin waar deze twee samengaan en het ontwerp zo vanzelfsprekend is dat het er niet lijkt te zijn en de planten een hoofdrol mogen spelen, is een tuin waar je geen afscheid van kunt nemen en waar je elke keer weer naar toe wilt. Met dit uitgangspunt en enige aarzeling, toch maar tien tuinen (op alfabet en niet op nummer) genoemd.

De Japanse tuin van de Arnoldshof (Wijchen) wordt bewoond door de zielen van de voorouders. In de schitterende vijver draagt de schildpad de wereld en stralen de planten rust uit.

In de Hannah Peschar Sculpture Garden (Surrey, Engeland) begeleiden bijzonder grootbladige planten de beelden en zorgen de vijver voor de spiegel en de bomen voor het dak.

De Lost Gardens of Heligan (Cornwall, Engeland) waren bijna honderd jaar in een diepe slaap verzonken. Onder bramen en brandnetels kwamen boomvarens, rododendrons en bijzondere bomen te voorschijn.

De planten in de tuin van 't Leemen Huusje (Putten) zijn ook voor de bijen, want Anna is imker en waar de tuin in het bos overgaat, zorgt de lichtval voor een sprookje.

Geknipte figuren van buxus en taxus domineren de tuinen van Levens Hall (Cumbria, Engeland). Als wonderlijke sprookjesfiguren zijn ze in 300 jaar veel groter geworden dan de tuinman ooit bedoeld had.

In de Tuinen van Ton ter Linden (Ruinen) weven de hoge planten zich tot een transparant schilderij.

De Millinger Theetuin (Millingen aan de Rijn) is een tuin aan het eind van de aarde. Een trap vormt de overgang van de Hollandse Millingerwaard naar de on-Hollandse, mediterrane tuin. Klassieke muziek golft uit het theehuis de tuin in, waar weelderig groeiende planten hun eigen sfeer scheppen.

Dat een tuin geen bezit is, bewijst de Hof van Ootje (Den Andel). Ootje creëert biotopen voor inheemse en uitheemse planten en verandert een weiland in een paradijs.

Bij House of Pitmuies (Tayside, Schotland) liggen de mooiste borders van Schotland en lijkt het (maar niets is minder waar) of de planten in schijnbare wanorde door elkaar groeien.

In de tuinen van De Wiersse (Vorden) wordt met de erfenis van het verleden zorgvuldig omgesprongen. De rododendrons bloeien, de 'lage' tuin is een plaatje en in de beukenloofgang zit een bocht waardoor het een verrassing is waar je uitkomt. Die verrassing, daar gaat het bij de tuinen misschien wel om.

Mineke Kurpershoek

Een tuin is altijd in beweging, bomen en struiken groeien, gaan dood of waaien om en het ene jaar is de border mooier dan het andere. Een bezoek aan een tuin is dan ook altijd een momentopname. Wat mij het meest bijblijft zijn niet de bloemrijke borders, hoe geraffineerd ook beplant, maar de aanleg, waarbij vooral bomen, bosschages en strak geschoren hagen de basis vormen. De border hoeft voor mij geen uitbundige kleurenzee te zijn, maar een subtiele combinatie van groenen en prachtige bladplanten. Daarom is de schaduwtuin met varens, hosta's, rodgersia's en andere grootbladige planten bij mij favoriet.

1. Huis Bingerden, Gelderland, vanwege het schitterende contrast van de zeer oude, vormgesnoeide hagen met het omringende landschap; weilanden met grazende koeien, omzoomd door oude bomen.

2. Japanse tuin van Clingendael, Den Haag. Van deze tuin gaat een grote rust uit. Vooral het stroompje met zijn bemoste oevers en bladplanten als hosta en lysichiton vind ik iedere keer weer schitterend.

3. Huys de Dohm, Heerlen. Vanwege de grote diversiteit aan tuinen en daarbij vooral ook vanwege de unieke groententuin.

4. De Hof van Heden, Zuidoost-Beemster. Er zijn dertig verschillende tuinen en tuintjes, waarvan enkele door hun eenvoud bijzonder mooi zijn.

5. Tuinen van Frank Linschoten en Pieter Baak te Eext. Het onderdeel met de lange vijver, met aan weerszijden een symmetrische beplanting van vrouwenmantel, de grootbladige darmera en aan het eind twee flinke toeven miscanthus, een hoogopgaand gras.

6. Priona-tuinen in Schuinesloot. Een mooi stukje tuin van de Priona-tuinen vond ik jaren geleden het gedeelte waar alle restjes bij elkaar leken te zijn gezet, één roos, één dahlia en één eenzame rode kool. Deze restjes waren rijkelijk overgoten met het zaad van allerlei eenjarigen en met heel veel dille.

7. Warmelo of De Wiersse. Er moeten steeds keuzen worden gemaakt; zo ook nu. Wordt het De Wiersse te Vorden of Warmelo te Diepenheim? Toch maar Warmelo, omdat ik het tuintje met de waterput en zijn met varens omzoomde smalle waterloop zo mooi vind, maar ook vanwege het tuingedeelte met de lange vijver, met alleen gazon en de sierlijk gevormde hagen.

8. Zeeuwse Tuinen. Het is al weer enkele jaren geleden dat ik de beroemde 'Zeeuwse Tuinen' bezocht. Ze zijn allemaal zeer de moeite waard, maar de tuin 'Kempenhof' te Domburg is mij, samen met de tuin van de familie de la Hayze te Middelburg, het meest bijgebleven.

9. Camberaia, Italië. Een tuin die hoofdzakelijk uit snoeivormen bestaat en gelegen is tussen de olijfgaarden met uitzicht op Florence.

10. Hidcote. Van de Engelse tuinen die ik heb gezien was Hidcote, ondanks de plenzende regen, bijzonder mooi. Sterke snoeivormen die fraai afsteken tegen de weelderige beplanting.

(Niet alle tuinen zijn altijd toegankelijk voor publiek. Informatie is verkrijgbaar via de Nederlandse Tuinenstichting, Herengracht 476, Amsterdam.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden