Trustkantoor wint bij einde brievenbus-bv

Brievenbusmaatschappijen verdwijnen door het OESO-plan, maar het werk van de trustkantoren wordt er alleen maar meer door. 'Dit kan enorm groeien.'

Beeld Marcel van den Berg/de Volkskrant

Dat wordt een slagveld, aan de Zuidas en de Amsterdamse grachten, waar de trustkantoren zetelen. Als het vorige week gepresenteerde plan van de rijkelandenclub OESO tegen belastingontwijking ook maar enigszins aan de verwachtingen voldoet en het omzeilen van belastingen veel moeilijker wordt gemaakt, zijn die trustkantoren een groot deel van hun broodwinning kwijt.

Bijna 15 duizend brievenbusmaatschappijen staan in Nederland ingeschreven, een groot deel onder beheer van trustmaatschappijen. Een flink deel daar weer van is louter opgericht als instrument om belastingen te omzeilen. Als dat niet meer kan, kan de brievenbus dicht. Het lijkt erop dat dat gaat gebeuren. Want iedereen lijkt onder de indruk van dat OESO-plan, opgesteld in opdracht van de G20, die een eind willen maken aan de internationale belastingontwijking en -ontduiking.

Of de uitvoering even indrukwekkend wordt als het plan zelf, moet nog blijken, zegt Marco Kerste van onderzoeksbureau SEO. Dat becijferde in 2013 nog dat de trustmaatschappijen veel meer bijdragen aan de Nederlandse economie dan critici altijd beweren. Veel van de afspraken in het OESO-plan zijn erg vrijblijvend, zegt hij, dus het zou kunnen uitmonden in een kakofonie van interpretaties. Maar als het plan zijn beloften waarmaakt, zullen er zeker brievenbusmaatschappijen verdwijnen en zullen trustkantoren een deel van hun klandizie kwijtraken. 'Het is niet uit te rekenen hoeveel werk hierdoor precies wegvalt voor die trustkantoren, maar het is een dreiging die boven de sector hangt.'

Toch klinkt André Nagelmaker bijna opgetogen als hij het over de effecten van het OESO-plan heeft. Nagelmaker is voorzitter van de brancheorganisatie van trustkantoren, Holland Quaestor, en bestuurder bij een van de grootste trustkantoren, SGG. Ook hij denkt dat de klandizie zal afnemen omdat het nut van brievenbusmaatschappijen door het OESO-plan zal afnemen. Toch zegt hij: 'Dit kan heel goed zijn voor Nederland. Je ziet dat enkele bedrijven nu meer functies naar hun brievenbusmaatschappijen toesluizen, zoals verkoop, compliance of treasury. Dat betekent dat er meer werk zal komen.'

Intertrust

Het grootste trustkantoor van Nederland beheert bijna 4000 bv’s, waaronder AC/DC, Lockheed Martin en Danone. Een groot deel heeft als functie: belasting ontwijken. Donderdag gaat het naar de beurs. Lees hier het profiel over Intertrust.

Opgetogen

En niet zo'n beetje ook. Nu gaat het misschien nog om een paar procent van de 'klanten' oftewel brievenbusmaatschappijen die meer activiteiten gaan ondernemen, 'maar dit kan enorm groeien. Ik denk tot veel meer dan 10 procent. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat de brievenbusmaatschappij verdwijnt uit Nederland, maar dat de trustsector een nieuwe rol vindt als administrateur en secretaris van internationale bedrijven in Nederland en het buitenland.' Dat zal veel werk opleveren.

Het OESO-plan zelf levert ook werk op voor de trustkantoren. Door belastingsystemen op elkaar te laten aansluiten en bedrijven te verplichten uitvoeriger te rapporteren, wordt de administratie van concerns ingewikkelder. Dus duurder. Veel duurder, denkt Nagelmaker, en dat zal in het voordeel werken van de trustkantoren. 'Voor veel bedrijven zijn regels gedoe, maar van trustkantoren is het juist de specialiteit.'

Zo hebben sommige trustkantoren een flink aantal bv's in beheer waarin vastgoed is ondergebracht. Vastgoedbeleggers zoals pensioenfondsen hebben de gewoonte elk project onder te brengen in een aparte vennootschap. Als ze het willen verkopen, hoeven ze geen ingewikkelde vastgoedtransactie uit te voeren bij de notaris, maar kunnen simpelweg de aandelen verkopen.

Fiscaal aantrekkelijk

Vooral buitenlandse vastgoedpartijen zijn er dol op hun bezittingen bij trustkantoren te laten beheren. Anders moeten ze er zelf de fiscale en administratieve kennis voor opbouwen. De laatste tijd, zegt Nagelmaker, wordt veel Duits onroerend goed ondergebracht bij Nederlandse trustmaatschappijen. 'Dat is fiscaal heel aantrekkelijk, dankzij Nederlands deelnemingsvrijstelling.' zegt hij. Het is een van de voorbeelden van 'meer werk', want de trustkantoren doen vaak het beheer van deze vastgoed-bv's.

Niet dat alle trustkantoren een bloeiende toekomst tegemoet gaan. Dat geldt vooral de groten. De kleintjes zullen het moeilijk krijgen, denkt Nagelmaker. Of eigenlijk: die hebben het al moeilijk, omdat toezichthouder De Nederlandsche Bank steeds meer eisen stelt. Als het OESO-plan in uitvoering komt, wordt hun werk nog gecompliceerder. Trustkantoren moeten dan vestigingen hebben in heel veel landen, en dat lukt een groot trustkantoor beter dan een kleintje.

Overname

De gevolgen zijn al jaren te zien: de kleine worden overgenomen, maar ook de grote. Een van Nederlands grootste, ANT, werd in 2012 ingelijfd door de Luxemburgse multinational SGG. Een maand geleden werd SGG zelf verkocht: de ene investeringsmaatschappij (Astorg) kocht het van de andere (Cobepa).

Vistra, opgericht in 2006, is misschien wel het mooiste voorbeeld. Het bedrijf heeft in zijn 9-jarig bestaan 22 bedrijven overgenomen, waarvan drie Nederlandse, en werd zelf twee keer overgenomen. Bij het bedrijf werken nu 1.300 mensen in 35 landen. Sinds mei is het eigendom van investeringsmaatschappij Baring. Dat kocht een maand later ook Orangefield (een paar overnames geleden was dat nog ING Trust; er werken 600 mensen in 21 landen). Het ligt voor de hand dat Baring die twee bedrijven zal samenvoegen. Dan zal dat bedrijf groter zijn dan de huidige kampioen, Intertrust. Daar werken 'maar' 1.600 mensen.

Bij het onderzoek is gekeken naar het aantal postbus-bv's dat is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel op het adres waar de grote trustkantoren zijn gevestigd. De bevindingen zijn vergeleken met eerder onderzoek van de Volkskrant in 2013 naar de postbus-bv's op deze adressen. Hierbij is rekening gehouden met fusies en overnames tussen trustkantoren in deze periode.Het onderzoek is uitgevoerd door Sybren Kooistra.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden