ColumnPeter de Waard

Trump weet ook de ‘onafhankelijke’ Fed voor zijn karretje te spannen

De centrale banken – uitgerekend de instellingen die het hoofd koel moeten houden – lijken nu ook in paniek te zijn geraakt door het het coronavirus. Hoewel het virus in China al op de terugweg is, besloot de Fed – het stelsel van Amerikaanse centrale banken – dinsdagavond de rente met liefst een half procentpunt te verlagen tot 1 procent.

Het is heel goed mogelijk dat de Fed het virus als excuus heeft aangegrepen om een wit voetje te halen bij president Trump. Die heeft de door hem benoemde Fed-voorzitter Jeremy Powell allang te kennen gegeven dat de rente in de VS net als die in Europa en Japan naar nul moet. En toen Australië – het westerse land dat het meest last heeft van het Aziatische virus – dinsdag de rente verlaagde, liet Trump weten dat de Fed niet kon achterblijven. Powell leverde op bestelling. En hij liet meteen doorschemeren dat het niet bij de half procentpunt zal blijven. Trump krijgt in het verkiezingsjaar zijn zin, de president weet ook de ‘onafhankelijke’ Fed voor zijn karretje te spannen.

Alleen sleept Trump daarmee de hele wereld mee in een serie renteverlagingen. Canada volgde woensdag al het voorbeeld. Maar ook economieën die daar geen ruimte voor hebben, zijn voor het blok gezet. In Europa is de rente al nul of nog minder. De ECB is gedwongen een stap te zetten als ze de eurokoers niet wil laten oplopen en de concurrentiepositie van de eurozone wil laten ondermijnen. Nu al leidt de Duitse exportindustrie meer schade door het virus dan de Amerikaanse.

Alleen is het zoeken naar een effectief coronaviruspakket. In theorie is het voor de ECB mogelijk de officiële herfinancierinsrente van 0 naar -0,1 of -0,25 te verlagen. Daar zijn grote aarzelingen over, omdat een negatief tarief het crisisgevoel juist kan aanwakkeren en daardoor averechts kan werken.

Verwacht wordt dat wel zal worden besloten de beleningsrente – het tarief dat de banken moeten betalen om hun overtollige liquiditeiten te stallen – te verhogen van minus 0,5 naar minus 0,6 of 0,7 procent. Dit zou betekenen dat banken nog meer geld moeten steken in de subsidiëring van kleine spaarders als ze die geen negatieve rente in rekening willen brengen.

Een andere mogelijkheid is het opkoopprogramma van obligaties dat tot groot ongenoegen van onder meer DNB-president Klaas Knot is opgestart, te verdubbelen van 20 tot 40 miljard euro per maand door meer bedrijfsobligaties te kopen. Derde mogelijkheid is het zogenoemde TLTRO-programma verder op te voeren. Banken kunnen goedkoop leningen opnemen om mkb-bedrijven te financieren die in problemen komen.

De nieuwe ECB-president Lagarde zal al haar talenten nodig hebben iedereen op een lijn te krijgen. Geluk is dat door de olieprijsdaling de inflatie is teruggevallen naar 1,2 procent ver onder de de doelstelling van 2 procent.

Weinigen bij de ECB zullen enthousiast zijn om zich door de paniekgolf te laten meeslepen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden