InterviewWat ik leerde van de crisis

‘Trump en de Brexit zijn een verlate echo van de kredietcrisis’

Wat Coen Teulings (59) leerde van de crisis

Coen Teulings, voormalig directeur van het Centraal Planbureau en nu (onder meer) hoogleraar, schreef onlangs in zijn boek Over de Dijken hoe Nederland er tien jaar na de crisis voorstaat.Beeld Pauline Niks

‘Of ik destijds ook af en toe in paniek ben geweest? Natuurlijk, onderschat vooral niet hoe groot de chaos in het najaar van 2008 en het voorjaar van 2009 was. Het was tasten in het duister, voor iedereen, dus ook voor mij, als directeur van het Centraal Planbureau (CPB). Er is een foto van een persconferentie van toenmalig premier Jan Peter Balkenende en mij, ergens begin 2009. Hoe ik daar stond. Dat was niet mijn beste optreden, maar het drukte wel goed uit hoe de economie er voor stond.

‘Ik was verrast door het uitbreken van de kredietcrisis, ja, maar ik was niet de enige. Mijn boek Over de dijken, over hoe Nederland er tien jaar na de kredietcrisis voorstaat, begint met de beschrijving van een diner in kleine kring, op die historische avond dat Lehman ten onder ging, met diverse hoge gasten uit de financiële sector. Het was wel duidelijk dat er iets gaande was, maar de stemming was eigenlijk heel ontspannen.

‘De belangrijkste les van de kredietcrisis? In het begin leken we van de jaren dertig geleerd te hebben, maar vanaf 2011 begonnen overheden te veel te bezuinigen. Ook stak het populisme de kop, en nu is een handelsoorlog begonnen. Het lijkt allemaal verdacht veel op die donkere periode. De eerste reactie in 2009 was goed: IMF erbij, stimuleren, niet afknijpen zoals in 1929. Maar daarna is het toch niet gelukt dat opkomende populisme te keren. Wie dat niet is gelukt? Politici? Centrale bankiers? Economen? Of de kiezers? Lastig te zeggen. Maar er zijn blijkbaar mechanismes aan het werk die maken dat de politiek dat oprukkende populisme na een diepe crisis niet weet te keren. Mensen zijn boos, Trump en de Brexit zijn een verlate echo van de kredietcrisis.

‘De vergelijking met de jaren dertig is somber, maar toch ben ik optimistischer dan veel mensen in mijn omgeving. Omdat ik denk dat Europa meer daadkracht zal tonen dan we vijf jaar geleden voor mogelijk hadden gehouden.

‘Natuurlijk heeft de kredietcrisis mij ook persoonlijk getroffen. Ik zag bevriende architecten failliet gaan, iedereen maakte zich zorgen of zijn hypotheek wel veilig was. De directeur van het CPB was daar geen uitzondering op. Iedereen is geraakt; als het niet was gebeurd, hadden we nu allemaal een hoger inkomen gehad.’

KIJK VERDER - HET CRISISEFFECT

Banken vielen om, overheden staken zich in de schulden en de huizenmarkt stortte in. Hoe is dat nu, tien jaar na het uitbreken van de kredietcrisis? Schat hier in hoe u denkt dat het er nu voor staat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden