Truckers balen van Brussel: 'We vragen betere bescherming, wat krijgen we? Minder bescherming'

Vrachtwagenchauffeurs, vakbondsmedewerkers en Europarlementariërs zien helemaal niets in de voorstellen van de Europese Commissie om de arbeidsomstandigheden in het Europese wegtransport te verbeteren. 'We vragen betere bescherming, en wat krijgen we? Minder bescherming.' Zaterdag waren ze bijeen in een truckerscafé in Amersfoort.

Chauffeurs in truckerscafé De Tweede Steeg in Amersfoort. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Door het verdwijnen van de Europese binnengrenzen is goedkope arbeid een importartikel geworden, ageren de vakbonden al jaren. En Brussel maakt het alleen maar erger, zegt Edwin Atema van de FNV zaterdag.

Goedkope ritten van en naar Nederland zijn weliswaar niet tegen te houden, erkent Atema. Chauffeurs die hier komen mogen nu binnen een week drie Nederlandse ritten rijden, in afwachting van een nieuwe lading waarmee ze weer naar huis kunnen. Althans volgens de huidige Europese cabotageregeling die, zeggen veel betrokkenen, grootschalig wordt overtreden doordat de Nederlandse overheid niet controleert. In de Europese voorstellen mogen deze chauffeurs straks vijf dagen blijven en dan zoveel Nederlandse ritten rijden als ze willen. 'Drie binnenlandse ritten is al niet te controleren. Hoe willen ze dan nagaan of een buitenlandse vrachtwagenchauffeur Nederland na vijf dagen weer uit is', vraagt Atema zich af.

'Slaven op wielen'

Brussel wil met een heel pakket maatregelen tegemoet komen aan de jarenlange kritiek over uitbuiting van Poolse, Roemeense en Hongaarse vrachtwagenchauffeurs die 'als slaven op wielen' maanden in hun cabine wonen en tegen loontjes van soms 5 euro per uur ritten rijden waarvoor vroeger Nederlandse, Duitse of Deense chauffeurs werden ingehuurd.

Chauffeurs die minstens drie dagen per maand in een ander EU-land werken waar het salaris hoger is dan in hun thuisland, hebben recht op dat hogere loon, aldus het voorstel van Europees Commissaris Marianne Thyssen van Werk en Sociale Zaken. Ook hebben ze tijdens hun internationale ritten recht op wekelijkse rusttijden buiten de cabine, in een 'behoorlijke' accommodatie.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Chauffeurs in truckerscafé De Tweede Steeg in Amersfoort. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brussels 'sociale gezicht'

'We hebben om betere bescherming van de chauffeurs gevraagd, en wat krijgen we als deze plannen doorgaan? Minder bescherming', zegt Agnes Jongerius, oud-FNV-voorzitter en nu namens de PvdA in het Europees Parlement. 'Op papier ziet gelijk loon er goed uit, maar dat geldt pas na drie dagen, en dan is zo'n chauffeur Nederland allang weer uit, zegt EU-parlementariër Dennis de Jong (SP). De parlementariërs willen horen wat de chauffeurs van de plannen vinden, want 'Brussel bepaalt hiermee het leven van de Nederlandse chauffeur'.

'Na de Brexit zou Brussel toch zijn sociale gezicht laten zien?', zegt internationaal chauffeur Henk van de Kloot (58). 'Als vrachtwagenchauffeurs merken we daar nog weinig van.' Van de Kloot (58), al veertig jaar internationaal chauffeur bij hetzelfde bedrijf, verdient 2.300 euro netto per maand en rijdt daarvoor gemiddeld 55 uur per week - veel op Frankrijk, Italië en Spanje. 'Moest ik eens een dag wachten omdat er nog geen lading was, dan telde dat als een gewerkte dag. Nu sta ik in mijn eigen tijd te wachten. Leuk is anders, maar mijn baas concurreert met Roemenen en Bulgaren die per kilometer worden betaald. Hij kan niet anders.'

Sociale dumping

De transportsector mag soms synoniem lijken voor uitbuiting en sociale dumping, toch is vorige maand nog een opmerkelijk goede cao gesloten, met een loonsverhoging van 10 procent voor drie jaar. 'Nee, daarmee prijzen we ons niet uit de markt', zegt Tjitze van Rijssel van het CNV. 'Het is een inhaalslag. We lopen 15 tot 20 procent achter bij andere sectoren in Nederland.'

Voorlopig lijken de plannen rond de positie van de vrachtwagenchauffeurs nieuwe scheidslijnen binnen Europa op te leveren. De Oost-Europese lidstaten zijn bang dat hun landgenoten minder makkelijk aan werk komen als ze net zo duur worden als hun concurrenten in het westen. Portugal voelt zich achtergesteld omdat een Portugese vrachtwagenchauffeur meer dan drie dagen nodig heeft voor dat gelijke loon in het rijkere noorden. Vanuit Polen worden nieuwe inzichten gemeld, horen de chauffeurs onderweg. Collega's daar worden alweer weggeconcurreerd door chauffeurs uit Oekraïne en Kazachstan. Nog goedkoper zijn Filippijnse chauffeurs die via Tsjechië de EU binnenkomen. Een lidstaat is daar vrij in, zoals Nederland Indiase ict'ers binnenhaalt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden