Topman Air France-KLM Janaillac stapt op na stakingen

De staking bij Air France-KLM heeft al 300 miljoen euro gekost. En nu gooit topman Jean-Marc Janaillac de handdoek in de ring. Een zoenoffer aan de Franse bonden kan ten koste gaan van KLM. ‘Dit is een gevaarlijk spel.’

Air France-KLM CEO Jean-Marc Janaillac Beeld AFP

Opnieuw is er een bom gelegd onder de fusie van Air France en KLM. Topman Jean-Marc Janaillac trad vrijdagavond af nadat het personeel in een stemming het finale bod voor een loonsverhoging had afgewezen. Janaillac had hier zijn lot aan verbonden.

Voorzitter Jan-Willem van Dijk van de Ondernemingsraad van KLM is zeer bezorgd over de consequenties die dat besluit zal hebben voor de gezamenlijke luchtvaartonderneming. Hij vreest het machtsvacuüm dat nu aan de top ontstaat. ‘Een kat in het nauw kan rare sprongen maken. Misschien zal geprobeerd worden piloten te paaien door vluchten naar Parijs over te hevelen’, aldus Van Dijk. ‘Er kunnen ook stemmen opgaan die vinden dat KLM maar ten gelde moet worden gemaakt. Elke nieuwe uitglijder is een stapje verder in de ondermijning van de fusie. Het besluit zal hoe dan ook alleen maar slechte gevolgen hebben. En ik kan alleen maar hopen dat politiek Den Haag hier erg alert op zal zijn.’

Van Dijk zegt dat een ontvlechting van de fusie niet gemakkelijk zal zijn en grote consequenties zal hebben, ook voor KLM. ‘We zitten al 14jaar met elkaar. Buitenlandse kantoren zijn in elkaar opgegaan, net als allerlei stafdiensten en het is nog het minste van de problemen die weer uit elkaar te trekken. KLM heeft zeker ook veel te danken aan passagiers die met Air France komen.’

Arbeidsconflict

Air France-KLM kampt al lange tijd met een arbeidsconflict in Frankrijk waar piloten een salariseis van 6 procent op tafel hebben gelegd waar de luchtvaartmaatschappij niet op wil ingaan. Dat heeft geleid tot een reeks van stakingen die Air France-KLM handen vol geld kost. Als gevolg hiervan heeft de luchtvaartmaatschappij een verlies geleden van 118miljoen in het eerste kwartaal, hoewel het Nederlandse deel floreert.

Inmiddels zijn de kosten van de staking al opgelopen tot 300 miljoen, zo liet Air France-KLM vrijdagochtend nog weten.

Janaillac had geprobeerd een doorbraak te forceren door de bonden buitenspel te zetten. Hij bood het personeel een loonsverhoging van 7procent in vier jaar aan en legde dit buiten de bonden om voor aan de 47duizend werknemers van Air France. Vrijdagavond bleek dat 55,44procent tegen het voorstel van Janaillac had gestemd. Hij kon daardoor niet aanblijven.

Janaillac, die twee jaar geleden aantrad als topman, toonde zich zeer aangeslagen. ‘Air France-KLM leek een succesvolle weg te hebben ingeslagen. Ik vind het jammer dan deze dynamiek niet is begrepen. Het is enorm zonde dat dit is gebeurd, want er moet nog zo veel gebeuren. In deze markt kunnen we niet meer tijd verliezen en partners en klanten benadelen’.

Gevaarlijk spel

Jan-Willem van Dijk van de Ondernemingsraad kan zich niet voorstellen dat de grootaandeelhouders van Air France-KLM, zoals Delta Airlines, lijdelijk zullen blijven toezien hoe ‘hun geld wordt verstaakt’. ‘Er wordt een heel gevaarlijk spel gespeeld.’

KLM-topman Pieter Elbers noemde het besluit van Janaillac ‘zeer teleurstellend’ maar wilde niet ingaan op de mogelijke consequenties. ‘Voorlopig komt er nog geen einde aan de moeilijke situatie bij Air France. Ik draag waar mogelijk graag bij aan de stabiliteit en interne cohesie van de groep’, aldus Elbers.

FNV-bestuurder Leen van der List zei solidair te willen blijven met de vakbonden in Frankrijk. Hij erkende wel dat het opstappen van Janaillac niet de rust zal brengen die zo hard nodig is. ‘De Franse bonden zullen zich nu sterker voelen en zullen niet meer zo snel akkoord gaan met voorstellen van de directie.’

De Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) zei in een verklaring dat het een foute keuze is geweest van Janaillac om buiten de bonden om een oplossing te zoeken voor een cao-conflict. ‘Je bent als werkgever en vakbonden aan elkaar verbonden. Je moet samen met elkaar tot een akkoord komen aan de onderhandelingstafel. Het is te hopen dat er nu nieuwe topman komt bij Air France-KLM die zich dat wel realiseert.’

Betere cijfers KLM

Met 60 miljoen euro zette KLM in het eerste kwartaal een prima operationeel resultaat neer, maar dat succes wordt tenietgedaan door verliezen aan Franse zijde. Air France sloot het kwartaal af met een operationeel verlies van bijna 180 miljoen euro door de stakingen, felle concurrentie op de thuismarkt en gestegen brandstofprijzen. Dat KLM betere cijfers overlegt, is geen verrassing: in 2017 was de operationele winst aan Nederlandse kant (910 miljoen) ook hoger dan bij Air France (588 miljoen euro).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.