Topinkomens vorig jaar minder sterk gestegen

De topinkomens zijn in Nederland vorig jaar opnieuw opgelopen, maar niet zo sterk als in eerdere jaren. De totale beloning van de bestuursvoorzitters steeg in doorsnee 4,25 procent, hun vaste salaris was 2,1 procent hoger dan een jaar eerder. Volgens deskundigen begint het er na jaren van grote stijgingen en maatschappelijke ophef op te lijken dat de beloning, incidentele uitschieters daargelaten, wordt gematigd.

De Zuidas in de zomer.Beeld anp

Een bestuursvoorzitter verdiende vorig jaar in doorsnee 737 duizend euro. Dat is dertig mille meer dan een jaar eerder, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de beloning bij 123 beeldbepalende Nederlandse bedrijven en instellingen. De bonussen stegen nog wel stevig, met 12,7 procent tot gemiddeld 325 duizend euro. Er werden negen bonussen uitgedeeld van meer dan een miljoen euro. De hoogste was voor Shell-topman Ben van Beurden, die 3,5 miljoen euro kon bijschrijven.

'Beleidslijn is gematigd'

Los van dit Angelsaksische beloningsgeweld waren de ontwikkelingen gematigd. Vooral bij de vaste salarissen was de stijging, in doorsnee 2,1 procent, bescheiden. Volgens beloningsdeskundige Camiel Selker van Focus Orange lijkt het erop dat de commissarissen - die over de beloning van de bestuurders gaan - de maatschappelijke ontwikkelingen een grotere rol laten spelen. 'De buitenlandse bedrijven, waar die maatschappelijke rem er minder is, stijgen harder. Er zullen vast nog wel uitschieters komen bij de variabele beloning als de resultaten weer eens flink knallen. Maar de beleidslijn is gematigd', zegt Selker.

Ook Eumedion, de belangenbehartiger van grote beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars, merkt dat de beloning gematigder wordt. Volgens Eumedion-directeur Rients Abma komt dat niet alleen doordat commissarissen meer rekening houden met het maatschappelijk debat, maar ook doordat grote aandeelhouders aan de bel trekken bij buitensporige bonussen en andere extra's. 'We liggen daarmee ver voor op landen als de VS en Frankrijk, waar dit debat over de rol van aandeelhouders pas net begint.'

Beloningskloof bedrijfsleven groeit nog steeds (+)

De topinkomens stegen vorig jaar na eerdere sterke stijgingen slechts gematigd, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Evengoed gaapt op drie terreinen nog een grote kloof.

Er zijn wel grote verschillen tussen het bedrijfsleven en de rest, blijkt uit het onderzoek van de Volkskrant. Terwijl bij beursgenoteerde bedrijven als Heineken, Randstad en ING de beloning explosief steeg, zaten veel semipublieke instellingen en staatsgerelateerde bedrijven in de min. Bij onder meer Eneco, GasTerra, Tennet, de NS, toezichthouder AFM en de SNS Bank was de beloning lager dan een jaar eerder. De Wet Normering Topinkomens voor de (semi)publieke sector en de pogingen om de salarissen bij staatsgerelateerde bedrijven te matigen, lijken daarmee succes te hebben.

Bij 63 onderzochte bedrijven steeg de beloning vorig jaar, in drie gevallen bleef ze gelijk, bij 57 bedrijven en instellingen verdiende de bestuursvoorzitter minder dan een jaar eerder. De best betaalde bestuurder was vorig jaar Nancy McKinstry. De Amerikaanse topvrouw van informatiebedrijf Wolters Kluwer verdiende 15,5 miljoen euro, vooral door ruim 12 miljoen euro aandelenwinst.

Hekkensluiter was chipbedrijf RoodMicrotec, waar topman Philip Nijenhuis vorig jaar 134 duizend euro verdiende. Het totale bedrag aan beloning daalde met 7,5 procent, tot 182,9 miljoen euro. Die daling komt volledig voor rekening van Shell. Daar kreeg Ben van Beurden als nieuwe baas in 2014 eenmalig 18 miljoen euro extra om zijn pensioen op topmanniveau te brengen.

Het onderzoek werd uitgevoerd door Jeroen Hendriks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden