Top in Londen staat in het teken van Azië-aanpak IMF

Vanaf morgen komt de politieke wereldtop samen in Londen. Praten over Azië, en vooral over de rol van het IMF bij het bestrijden van de crisis....

Van onze verslaggever

Harko van den Hende

AMSTERDAM

'Het IMF is ineffectief, overbodig en uit de tijd. We hebben geen nieuw IMF nodig. Als de crisis in Azië over is, moeten we het fonds dat we hebben opheffen.' Met deze klaroenstoot sloten drie Amerikanen hun stuk in de Wall Street Journal af. Dat waren niet zomaar Amerikanen, maar een ex-minister van buitenlandse zaken (George Schultz), een ex-minister van financiën (William Wriston) en een ex-topbankier (William Simon).

Inmiddels gaan de eerste verhalen rond dat de crisis in Azië voorbij is, althans dat het ergste inmiddels achter de rug is. Dat betekent echter niet dat het IMF moet gaan vrezen voor zijn voortbestaan. Het fonds heeft fans in alle grote hoofdsteden van de wereld. Morgen zal in een daarvan, Londen, de onmisbaarheid van het IMF in crisissituaties worden onderstreept.

In Londen zijn de ministers van financiën, hun collega's van werkgelegenheid en de centrale bankiers van de zeven grootste industrielanden bijeen. Het gezelschap zal de wereldeconomie bespreken, filosoferen over valuta's, discussiëren over werkgelegenheidsbeleid, en elkaars begrotingen tegen het licht houden.

Maar de G7 zal toch vooral over Azië gaan. En over het IMF. Want behalve lof voor de poging tot crisisbeheersing is er ook kritiek op het fonds. Die kritiek wordt gevoed door de standpunten van vrijemarktdenkers als Schultz die vinden dat elke reddingsactie van het IMF een verstoring is van vraag en aanbod.

Een kwalijk neveneffect van zulke noodhulp is, vinden zij, dat banken die geld in Azië hebben gestoken dankzij de hulpprogramma's van het fonds en dus met (Amerikaans) belastinggeld uit de wind gehouden worden.

Bovenop deze kritiek komt nog een reeks van andere bezwaren uit andere hoeken. Bijvoorbeeld dat het IMF met zijn noodhulp corrupte regimes en dictators in het zadel houdt, dat de maatregelen die het IMF afdwingt niet op de geglobaliseerde economie van toepasing zijn en dat het IMF zelf ook weinig rekenschap van zijn handelen aflegt.

Om aan al deze kritiek en bezwaren tegemoet te komen is het fonds, bij monde van zijn hoogste man Michel Camdessus, sinds begin deze maand in het offensief. Hij tracht alle aanvallen te pareren en tegelijkertijd terreinwinst te boeken door met voorstellen te komen die een nieuwe crisis à al Azië moeten voorkomen.

Het zevenpunten-plan staat in Londen op de agenda. Ministers uit de G7-landen hebben de afgelopen weken al soortgelijke aanbevelingen gedaan. Zij leggen de nadruk op meer informatie van landen over hun beleid, hun schulden, hun financiële stelsel en hun economische situatie.

Banken, beleggers en investeerders kunnen dan beter geïnformeerd hun miljardenbeslissingen nemen waardoor de kans op een crisis afneemt. Ook het IMF moet minder geheimzinnig doen, vindt de G7, maar dat punt staat niet op het lijstje van Camdessus.

Maar ook als alle aanbevelingen van Camdessus en de G7 zouden worden opgevolgd en alle landen in de wereld een voorbeeldig beleid zouden voeren, is dat nog geen garantie voor het uitblijven van crises, denkt Alan Greenspan, de president van de Amerikaanse centrale bank.

'Het is redelijk te verwachten dat ondanks alle pogingen om risico's binnen de perken te houden het systeem op sommige momenten vast zal lopen', zei hij deze maand tot een gehoor van Amerikaanse parlementariërs. Op zulke momenten is het goed dat er een IMF is, zei Greenspan er nog bij. Ter geruststelling van de parlementariërs, die geen dollar extra over hebben voor het fonds, voegde hij hieraan toe dat het zinloos is het IMF telkens extra geld toe te stoppen. De financiële markten groeien toch sneller dan landen aan extra kapitaal voor het IMF kunnen ophoesten.

Voorlopig denken de grote landen ook niet aan extra geld voor het IMF. Het fonds heeft net tientallen miljarden aan vers kapitaal toegezegd gekregen. Probleem is nog wel dat het Amerikaanse Congres het geld niet wil overmaken.

In de tussentijd stellen diverse landen miljarden beschikbaar om de handel met Azië een beetje op gang te houden - ook met het eigengereide Indonesië. De scheutigheid met handelsfinanciering, ook door de VS, is simpel te verklaren. De directe opbrengsten voor de eigen economie zijn veel zichtbaarder dan de voordelen die het crisisbeleid van het IMF kan opleveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden