Ton Koopman schrapt Matthäus

Concertgebouw onderhandelt inmiddels met een vervangend gezelschap...

AMSTERDAM ‘Dit is een ramp.’ Ton Koopman, dirigent van het Amsterdam Baroque Orchestra and Choir (ABOC), noemt zijn afgelasting van een Europese tournee met Bachs Matthäus Passion ‘het ergste dat alle betrokken musici en ook veel, zeer veel muziekliefhebbers kan overkomen’.

Bachvrienden moeten het rond Pasen zonder de Matthäus Passion doen die Koopman en zijn gezelschap voor 1 april gepland hadden in het Amsterdamse Concertgebouw, en voor 2 en 3 april in Leiden.

Het project is afgelast, zegt Koopmans adviseur en ‘onbezoldigd penningmeester’ Ron van Eeden, omdat het ABOC de eindjes voor zijn Matthäus-uitvoeringen in Nederland, Duitsland, Italië en Spanje niet meer aan elkaar kan knopen.

Sinds het Fonds Podiumkunsten per 1 januari de meerjarige subsidie van het ABOC heeft geschrapt (rond drie ton per jaar) is de ellende volgens Van Eeden niet meer te overzien. De kredietcrisis is er de oorzaak van dat sponsors en buitenlandse concertpromotors in de knoop liggen met beloften en verplichtingen.

Volgens Van Eeden was de overheidssubsidie voor het ABOC klein, maar zijn de gevolgen van het wegvallen groot. Met het Concertgebouw was een uitkoopsom afgesproken (50 duizend euro) die de kosten van het koor, het orkest en de solozangers volgens Van Eeden niet dekte, maar waarmee Koopman en zijn equipe het in gesubsidieerde hoedanigheid konden doen. ‘Nu is er geen dekking meer voor het hiaat.’ Een kleine verhoging van het uitkoopbedrag bood geen soelaas.

Matthäus-concerten in Leiden, door Koopman tussentijds aan het project toegevoegd in een poging de verhouding van het aantal concerten (betaald) ten opzichte van het aantal repetities (onbetaald) gunstiger te laten uitpakken voor het ABOC, werden afgevoerd omdat de Rabobank, waarmee over sponsoring werd onderhandeld, zich terugtrok.

De ellende houdt niet op in Amsterdam en Leiden. In Madrid, waar het ABOC 10 april zou optreden, is de promotor in moeilijkheden geraakt. Ook in de Duitse Bachstad Arnstadt vervalt Koopmans Matthäus. Nog erger: toen Koopman voor vier Italiaanse podia wilde overschakelen naar plan B – Bachs Johannes Passion, kleiner bezet dan de Matthäus – sprong de groep Concerto Köln erop in. Podia in Cagliari en Genua onderhandelen nu met dit (gesubsidieerde) Duitse gezelschap over Bachs Matthäus.

Volgens Koopmans Italiaanse impresario Panozzo zijn concertorganisatoren in Milaan en Bologna ‘verbluft door de moord op het wereldberoemde Amsterdam Baroque Orchestra’.

Koopman zelf, door het Cleveland Orchestra in Amerika onlangs benoemd tot vaste gastdirigent voor barokzaken, wijt de ontploffing van zijn tournee ‘regelrecht’ aan de subsidieweigering van het Fonds Podiumkunsten. Het fonds prees afgelopen najaar de muzikale kwaliteiten van het ABOC, maar vond het beleidsplan ontoereikend en de bedrijfsvoering ondoorzichtig. Volgens Koopman zijn het ‘zuiver bureaucratische redenen’. Koopman heeft inmiddels zijn ABOC-kantoor (zes medewerkers) naar huis gestuurd. De huisbankier van het gezelschap (ABN Amro) heeft het krediet opgezegd.

Het Amsterdamse Concertgebouw onderhandelt met een vervangend gezelschap over Bachs Matthäus. ‘Wij worden meegesleurd door problemen die in andere landen zijn opgedoken’, vindt adjunctdirecteur Anneke Hogenstijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden