Tolken staken: zwaar werk vs. laag tarief

Protesterende tolken staken tegen de macht van hun opdrachtgevers. Hun tarieven dalen alleen maar, terwijl het werk zwaar is. 'We krijgen de meest gruwelijke verhalen te horen.'

Joke de Jong-Haaksma.Beeld Ton Koene

Tolken zijn sinds 1 april in staking vanwege de gedaalde tarieven voor hun werk. De tolken spreken van 'dumptarieven' en bekritiseren de marktmacht van hun opdrachtgevers. De stakende tolken, 30 procent van de beroepsvereniging neemt deel aan de actie, nemen geen werk meer aan van de opsporingsdiensten, de FIOD, de douane en de marechaussee.

Directe aanleiding is de tariefsverlaging van het Tolk- en Vertaalcentrum Nederland (TVcN), dat onderdeel is van uitzendbureau Manpower. Tolken krijgen daar nog maar 39 euro per uur. Het wettelijke uurtarief lag daarvoor op 43,89 euro. Tolken maken niet veel uren, gemiddeld twee uur per dag. 'Een gemiddeld maandsalaris komt dan uit op een bedrag van 1.540 euro bruto. Daar houden wij nog geen 500 euro over om van te leven', zegt Mustapha Loukili, voorzitter van de vereniging SIGV Gerechtstolken en Juridisch Vertalers (VSIGV).

De staking leidt nog niet tot problemen. 'We hebben een groot tolkenbestand en genoeg tolken die voor dit tarief willen werken', zegt Astrid van Rossum, operationeel manager van TVcN. Volgens het bemiddelingsbureau zijn de tarieven die TVcN nu aanhoudt 'marktconform'. Het bureau zegt dat sommige tolken er juist op vooruit zijn gegaan. 'Klanten die tolken in een taal die veel voorkomt, krijgen nu meer betaald.'

Bij de Koninklijke Marechaussee (KMAR) zijn nog geen wachtrijen gemeld doordat er te weinig tolken zouden zijn. Volgens Loukili komt dit omdat de bemiddelingsbureaus nu tolken inzetten die eigenlijk niet gekwalificeerd zijn. TVcN en de KMAR doen dit af als onzin. 'We maken alleen gebruik van tolken die het is toegestaan hier te werken', zegt Alfred Ellwanger woordvoerder van de marechaussee.

Tolken en vertalers werken voor het overgrote deel voor de overheid. Ze helpen bijvoorbeeld bij de douane, in rechtszaken en bij de Koninklijke Marechaussee op Schiphol. Er zijn twee grote bemiddelingsbureaus, Concorde en TCvN, die het werk via aanbestedingen van de overheid verdelen. Tolken klagen hierover. De twee bemiddelaars zijn met elkaar aan het prijsvechten en laten de tarieven steeds verder dalen, zeggen de tolken. Bovendien komen zelfstandige tolken niet aan de bak omdat ze niet kunnen voldoen aan de strenge aanbestedingsregels die de overheid stelt, vinden zij.

Hans van Veen.Beeld Ton Koene

'Ik kan er amper van leven'

Hans van Veen (60 ) Tolkt Portugees en Frans 'Tolken is mooi, maar vooral zwaar werk. We krijgen de meest gruwelijke verhalen te horen. Ik vind dat we daar een goede beloning voor verdienen. Wij worden opgeroepen als het misgaat, als iemand is aangehouden of mishandeld. Vandaag tolkte ik voor een man uit Angola. De man was naar Nederland gevlucht, maar zijn vrouw was achtergebleven. Ze was daar mishandeld. Wat we te horen krijgen is soms verschrikkelijk. Onze beloning is niet in verhouding gezien de belastende gesprekken en het grote belang van een correcte vertaling. Door de nieuwe tarieven is situatie is nijpend geworden. Ik maak niet veel uren, gemiddeld zo'n acht uur per week. Voor een uur telefonisch tolken krijg ik bruto 46 euro voor een persoonlijke sessie 43 euro. Nu de tarieven nog verder naar benden gaan, kunnen we er amper nog van leven. De twee grote bemiddelaars zijn aan het prijsvechten. Ik geef cursussen aan mensen die willen gaan tolken. Ik zeg het ze heel eerlijk: op dit moment is er geen droog brood aan tolken te verdienen. Om wat achter de hand te houden heb ik besloten mijn bevoegdheid te halen om een taxi te mogen rijden.' 'Ik moet ook mijn hypotheek betalen'

De dupe

'Twee bedrijven kunnen de tarieven samen heel laag houden. Wij zijn daar de dupe van', aldus Loukili. 'Hier kunnen we niet langer van leven. Er zijn al tolken die het beroep zijn uitgestapt.'

Volgens TVcN zijn er voldoende kansen voor andere bemiddelaars. De afgelopen jaren zijn er volgens hen voldoende partijen voorbij gekomen. De beroepsvereniging heeft bijvoorbeeld een eigen bureau opgezet. Maar dat was volgens de tolkenvereniging gedoemd te mislukken. 'Je moet voldoen aan zeer strenge eisen en bijvoorbeeld al een aantal opdrachten binnen hebben gehaald om een aanbesteding te winnen. Dat is geen eerlijke concurrentie', zegt Loukili.

Joke de Jong-Haaksma (60) - Tolkt Engels en Fries

'Tarieven van 39 euro per uur zijn beledigend. Ik werk heel erg hard om de kwaliteit te leveren die mijn opdrachtgever van me vraagt. Maar ik word daar steeds minder voor beloond. Tolken doen belangrijk werk: wij helpen bij de veiligheid van dit land, we zijn betrokken bij opsporing van criminelen en bij de rechtsgang. Ik heb geluk dat ik nog commerciële klussen doe, bij bijvoorbeeld congressen en ondernemingsraden. Anders had ik het hoofd niet boven het water kunnen houden. Ik werk vier tot acht uur in de week voor de overheid, dat verschilt per week. Als ik tolk bij een rechtszaak krijg ik 43 euro en dat is al niet heel veel. Uit protest neem ik geen opdrachten van bemiddelaars meer aan die me een tarief van 39euro per uur voorschotelen. De tarieven zijn met 10 procent gezakt, dat vind ik heel veel. Ik werk als zzp'er en ik moet ook gewoon mijn hypotheek aan het einde van de maand betalen. Wij krijgen steeds minder betaald omdat er twee grote partijen zijn die de dienst uit maken. En over twee jaar zijn er weer nieuwe aanbestedingen. Ik ben benieuwd wat er dan met de tarieven gaat gebeuren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden