Toezichthouders waarschuwen voor oververhitte huizenmarkt in grote steden

Een oververhitte huizenmarkt en minder winstgevende banken bedreigen ons financiële stelsel, schrijft het Financieel Stabiliteitscomité (FSC) vandaag.

Het FSC waarschuwt voor een oververhitting van de huizenmarkt in Amsterdam en Utrecht. Beeld anp

Volgens het FSC doet de huizenmarkt het goed in het hele land, maar de regionale verschillen zijn fors. De grote steden lopen naar de mening van het FSC iets te hard van stapel: 'Met name in Amsterdam en Utrecht zijn inmiddels weer tekenen van oververhitting zichtbaar. Het is daarbij lastig te duiden of ook sprake is van zeepbelvorming.'

Elke zes maanden komen De Nederlandsche Bank, het ministerie van Financiën en toezichthouder AFM in dit comité tezamen. Het heeft tot taak 'risico's voor de financiële stabiliteit in Nederland te signaleren en daarover aanbevelingen te doen'.

De stijgende huizenprijzen lijken te verklaren vanuit de trend dat meer mensen in de grote stad willen wonen. Bovendien is er dit keer in tegenstelling tot 2008 geen sprake van een sterke kredietgroei. De huizenmarktzeepbel in aanloop naar de crash werd toen geblazen door de ongebreidelde kredietverlening. Toch vertonen mensen in de grote stad risicovol gedrag dat niet goed past bij de hoge prijzen die voor woningen worden neergeteld. 'Te denken valt aan het kopen van een huis zonder financieringsvoorbehoud of bouwkundige keuring,' schrijft het FSC. Waarom kopers deze nuttige voorbehouden tegenwoordig achterwege laten is het FSC een raadsel. Daarom laat het een analyse opstellen van het gedrag van makelaars en taxateurs. Wellicht hebben die beroepsgroepen er iets mee te maken.

Dalende marktrente

Naast een oververhitte huizenmarkt in de grote steden ziet het FSC risico's bij de banken. Als de rente verder daalt, dan komt de winstgevendheid van de sector in gevaar. 'Bij een verder dalende marktrente zal het voor banken lastiger worden om deze volledig door te berekenen in hun depositotarieven,' schrijft het FSC. Banken leven onder meer van het verschil in rente over het geld dat ze in rekening brengen bij leners en vergoeden aan spaarders. Een dalende marktrente zorgt voor lagere hypotheektarieven, maar de spaarrente kan niet lager dan nul - want dan rennen alle spaarders weg. Dat zorgt voor een lagere marge en winst bij de banken. En dat is niet alleen slecht nieuws voor de aandeelhouders. Hoe minder winst een bank maakt, hoe minder geld er overblijft om de kapitaalbuffers te verstevigen. En die buffers moeten nog flink omhoog teneinde onze banken weer robuust te krijgen.

Fonkelnieuwe risico's zijn er ook. Die vloeien voort 'uit politieke onzekerheden,' schrijft het CPB verwijzend naar de verkiezing van Trump. Het FSC vindt het alleen nog te vroeg om de werkelijke risico's van de Amerikaanse verkiezingsuitslag in te schatten. De oninbare schuldenberg van 1.000 miljard euro die het Europese bankwezen op de balansen heeft staan, keert bij elk overleg terug op de agenda. Van deze probleemleningen zien banken een groot deel nooit meer terug en dat verlies zal eens genomen moeten worden. De vraag is in hoeverre deze probleemleningen op dat nakende moment voor nieuwe probleembanken gaan zorgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.