Toezichthouder doet het nooit goed

Elke wit- en bruingoedwinkelier maakt er reclame mee: ‘Vindt u een product elders goedkoper? Wij betalen het teveel betaalde terug.’ De prijzen voor wasmachines zijn transparant, doordat op bijna elke straathoek een winkelier zit....

Bij het transport van aardgas en elektriciteit geldt deze economische wet niet. De levering van energie is in Nederland in handen van een handvol netbeheerders, die voor hun diensten kunnen vragen wat ze willen. Om te voorkomen dat consumenten veel te veel betalen, heeft de overheid daarom een toezichthouder ingesteld, de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa), die redelijke tarieven moet vaststellen.

Niettemin is in het verleden te veel betaald voor de levering van stroom en gas, zegt ook de NMa. Uit een onderzoek dat in 2007 gehouden is, blijkt dat regionale beheerders van gas- en stroomnetten in de voorgaande jaren meer verdienden dan de NMa redelijk acht. Alleen al in 2004 en 2005 zou er 400 miljoen euro te veel zijn betaald, en het lijkt erop dat dat in 2006, 2007 en 2008 niet anders was. Dus besloot de NMa de tarieven voor 2009 en 20010 te verlagen met 6,6 en 4,8 procent per jaar.

Over die periode besparen consumenten daardoor 133 euro, zegt directeur Peter Plug van de Energiekamer van de NMa, op een gemiddelde jaarrekening van 470 euro.

Onder meer de brancheorganisatie voor zakelijke energieverbruikers VEMW, de Consumentenbond en MKB Nederland vinden deze verlaging te gering. Afnemers hebben tot 2010 ruim 1 miljard te veel betaald, stellen zij. De NMa zou daarom de tarieven verder moeten verlagen.

De NMa weigert dat, omdat ze vindt dat de huidige prijzen billijk zijn. Als de netwerkbeheerders te veel worden afgeknepen, komt de leveringszekerheid in gevaar. ‘Je wilt ook niet dat de stroom uitvalt’, zegt Plug.

De energiebedrijven vinden de huidige verlaging al te groot. Zij hebben aangekondigd naar de rechter te stappen. Als dat gebeurt, dreigt de toezichthouder te worden bedolven onder de procedures, zegt Hans Grünfeld van VEMW. Dat zou zo veel tijd opslokken, dat andere NMa-taken in gevaar komen. ‘Begin deze eeuw is dat ook gebeurd en toen heeft de NMa een deal gesloten met de netwerkbedrijven die zeer ongunstig heeft uitgepakt voor de eindgebruiker.’ Grünfeld vreest een herhaling.

Plug van de NMa ziet een rechtszaak met vertrouwen tegemoet. ‘We hebben zeer zorgvuldig gehandeld bij de vaststelling van de nieuwe tarieven. Bedrijven kunnen de tariefsverlaging dragen.’

De directeur van de Energiekamer vindt het jammer dat de brancheorganisaties niet zelf naar de rechter zijn gestapt. De termijn voor beroep voor gastarieven is juist verlopen, maar voor elektriciteit staat die nog open. Plug raadt de klagers aan daarover alsnog naar de rechter te gaan. ‘Nu hoort die alleen het verhaal van de energiebedrijven.’

Grünfeld zegt over onvoldoende informatie te beschikken voor een rechtsgang. Zo is volgens hem onduidelijk hoe de gas- en stroomnetten zijn gewaardeerd. Een duur netwerk brengt hoge rentelasten met zich mee, die volgens Grünfeld zwaar drukken op het tarief. Maar doordat alleen een vermoeden ontstaat dat de netten te duur zijn ingeschat, denkt Grünfeld geen harde zaak te hebben. ‘Daarom moet de Rekenkamer de zaak uitzoeken.’

Plug heeft geen problemen met een onderzoek door de Rekenkamer. ‘Ze zijn hier welkom.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden