Toezichthouder: consument leent te veel door lage rente

Nederlanders zijn zich onvoldoende bewust dat de lage rente grote problemen kan opleveren voor hun pensioenen en hypotheken. Een soberder oudedagsvoorziening en hoge huizenleningen kunnen consumenten in ernstige problemen brengen.

Beeld anp

Dit zegt voorzitter Merel van Vroonhoven van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) vandaag in een interview met de Volkskrant. Van Vroonhoven werkt bijna twee jaar bij de toezichthouder. De voormalige NS-directeur presenteert vandaag haar eerste driejarenplan.

De AFM gaat reorganiseren om zich aan te passen aan de digitale revolutie in de financiële sector. Hiervoor worden vooral technisch geschoolde mensen aangetrokken, naast de gebruikelijke juristen en economen. Die moeten hun weg kunnen vinden in de wereld van financiële start-ups en gecompliceerde digitale processen. Dat moet de markt transparant houden en de rechten van de consument beschermen.

Interview AFM-voorzitter

'Ik zie grote risico’s en veel financiële pijn.' Lees hier (+) het interview met AFM-voorzitter Merel van Vroonhoven.

Geen pensioen-verhoging

Van Vroonhoven waarschuwt ook voor minder flitsende problemen. Consumenten beseffen volgens haar nog onvoldoende dat de hoogte van hun pensioen niet is gegarandeerd. Pensioenfondsen maken door de lage rente en de crisis op de beurs onvoldoende rendement op hun beleggingen. Daardoor heeft een aantal fondsen al besloten de pensioenen van hun leden dit jaar niet te verhogen.

De AFM wil een bewustwordingsoffensief ontketenen voor 'kwetsbare klantgroepen'. Van Vroonhoven: Mensen steken vaak meer tijd in de keuze van een nieuwe smartphone dan in een goede pensioenregeling. Lang dachten we dat als je mensen maar zo veel mogelijk informatie geeft, ze dan een rationele beslissing nemen. Maar dat is niet zo. De informatie moet dus duidelijk zijn. En vervolgens is de vraag: hoe beweeg je mensen dat ze actie ondernemen, dat ze aan de slag gaan met hun financiële planning.'

De lage rente op de kapitaalmarkten, die zich vertaalt in een lage rente voor hypotheekleningen, verleidt mensen tot het aangaan van hogere leningen voor een huis. 'Mensen kunnen nu relatief goedkoop hoge schulden aangaan. Maar als de rente stijgt, dan moet je opeens veel meer betalen. Dan kunnen moeilijkheden ontstaan.'

Geen politiek draagvlak

Van Vroonhoven pleit voor een verplichte inbreng van meer eigen geld bij een hypotheeklening 'Net als in andere landen. Voor zo'n verplichting bestaat op dit moment nog geen politiek draagvlak, maar we vinden het belangrijk om die wens uit te dragen.'

Een derde effect van de lage rente is de groeiende populariteit van beleggingsprojecten, via vermogensbeheerders of crowdfundingprojecten. Omdat de rente op spaarrekeningen zeer laag is, zoeken mensen nieuwe beleggingen voor hun geld. Daarbij schort het vaak aan onderzoek van het beleggingsproject en de bijbehorende risico's. Dat biedt malafide partijen de kans om snel rijk te worden.

Merel van Vroonhoven voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Beeld anp

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden