Televisiekijker pikt gesjoemel met de beeldbuis niet

vijf vragen over het beeldbuiskartel

De Consumentenbond sleept Philips voor de rechter. Het bedrijf kreeg in 2012 al een megaboete wegens illegale prijsafspraken; nu willen ook de gedupeerde klanten geld zien.

Het hoofdkantoor van Philips in Amsterdam. Beeld anp

Waar gaat het om?

Zeven fabrikanten van beeldbuizen maakten verboden prijsafspraken voor hun onderdelen voor televisies en computerschermen. Daarmee dreven ze de prijs op en verdeelden de markt. Op 5 december 2012 legde de Europese Commissie een recordboete op van 1,47 miljard euro aan de leden van het beeldbuiskartel, dat actief was van 1996 tot en met 2006. Tot de deelnemers aan het kartel behoorde Philips, dat met 313 miljoen euro de hoogste boete kreeg. Tot de medeveroordeelden behoren ook LG, Samsung, Technicolor, Toshiba en Panasonic. Eurocommissaris Joaquin Almunia van Mededinging noemde de afspraken destijds 'de ergste vorm van anti-concurrentiepraktijken, strikt verboden voor bedrijven die binnen Europa opereren.'

Wat is een beeldbuis?

Voor televisies platte platen werden, was ieder toestel voorzien van een kathodenstraalbuis. In dit glazen voorwerp, dat lijkt op een brede, dikbuikige fles, werd het televisiebeeld gemaakt. De beeldbuis is goed voor 50 tot 70 procent van de prijs van een televisie, schat Consumentenclaim - een bedrijf dat zich specialiseert in het eisen van schadevergoedingen bij bedrijven namens gedupeerden.

De prijsafspraken joegen de prijzen op van televisies en computerschermen. De Consumentenbond en Consumentenclaim, die in deze zaak samen optrekken, eisen dat de consumenten die daardoor benadeeld zijn het te veel betaalde bedrag terugkrijgen.

Volgens een eerste schatting van Consumentenclaim betaalden de kopers van beeldbuistelevisies gemiddeld zo'n 1.100 euro voor hun apparaat. 'De schade is minimaal 10 procent van dat bedrag, dus 110 euro', zegt directeur Stef Smit. Bij de claimorganisatie hebben zich inmiddels zo'n 50 duizend mensen aangemeld die gedupeerd zeggen te zijn. Mislukt de claim, dan betalen de deelnemers niets. Slaagt die, dan staan ze 15 procent van de schadevergoeding af aan Consumentenclaim, met een minimum van 25 euro.

Die oude televisie waar ik te veel voor betaalde is allang weg. Wat kan ik nog doen om schade te claimen?

Iedere vorm van schriftelijk bewijs, hoe klein ook, kan al voldoende zijn voor het erkennen van een claim, zegt Joyce Donat, woordvoerder van de Consumentenbond. Een aankoopbewijs is natuurlijk mooi, maar ook een bankafschrijving met een goede omschrijving van het product kan al genoeg zijn. Niet alleen (voormalige) eigenaren van een Philips-televisie kunnen via Consumentenclaim een verzoek tot schadevergoeding indienen. Ook mensen die een televisie of computer van een van de andere karteldeelnemers hebben of hadden, kunnen dat doen. Consumentenclaim en de Consumentenbond procederen nu tegen Philips, maar via dat bedrijf kunnen ook de andere kartelleden aansprakelijk worden gesteld.

Wanneer krijg ik mijn geld dan terug?

Het is afwachten of de claim wordt toegewezen door de rechter en dat kan nog jaren duren. Philips procedeert tegen het boetebesluit bij het Europese Hof, zegt woordvoerder Steve Klink. Hij noemt het een 'hele complexe zaak'. Dat komt door de betrokkenheid van meerdere buitenlandse bedrijven, maar onder meer ook doordat beeldbuisfabrikant LG Philips Displays in 2001 door Philips werd verkocht en in 2006 failliet ging.

Het beroep van Philips gaat alleen nog over de hoogte van de boete, zegt Consumentenclaim-directeur Smit. Hij heeft de stukken in de zaak al ingeleverd bij de rechtbank Amsterdam.

'Aanbieders voeren nu een ontmoedigingsbeleid'

Johan Meesters (52) is expert taxateur, maar mag zich inmiddels ook ervaringskundige in het indienen van claims noemen.

'Ik heb in acht jaar tijd claims bij drie verschillende bedrijven ingediend: internetprovider World Online (overgenomen door Tiscali), DSB Bank (failliet) en ABN Amro. Eén zaak loopt nog via ConsumentenClaim, tegen T-Mobile. Of het nu om mijn eigen beleggingen gaat, het spaarplan van mijn kinderen, of om het dure telefoonabonnement met 'gratis' mobieltje van mijn vrouw, dat is mij om het even. Het is allemaal misleiding.

Alleen bij DSB Bank kreeg ik nul op het rekest, maar ook als een claim wel compensatie opleverde - zo'n 2000 euro bij World Online en 400 euro bij ABN - woog dat totaal niet op tegen de tijd en moeite die erin zaten. Daar doe ik het dus niet voor. Ik bekijk het vanuit een sociaal oogpunt: 80 procent van de Nederlanders denkt dat ze toch niet tegen grote bedrijven op kunnen en laat dus dingen te veel gebeuren. Maar dan gaan aanbieders nooit inzien dat ze eerlijk en transparant moeten zijn. Dat niet alles om het geld draait. Nu voeren zij overduidelijk een ontmoedigingsbeleid, waardoor claimen veel gedoe is, maar daarom ga ik iedere keer het gevecht aan.'

Johan Meesters Beeld Arie Kievit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.