Tabloid voor haastige reiziger

De Telegraaf en het Zweedse concern MTG komen in september met gratis kranten voor treinreizigers. 'Er is behoefte aan kort en krachtig nieuws'....

VANAF september verschijnen op circa honderd treinstations in de Randstad plastic bakken. Met daarin de gratis ochtendkrant Metro, die reizigers binnen een half uur een overzicht probeert te geven van het belangrijkste binnen- en buitenlandse nieuws. De Telegraaf komt in een reactie met een vergelijkbaar product.

Het Zweedse mediaconcern Modern Times Group (MTG) bedacht dat concept vier jaar geleden al voor metroreizigers in Stockholm. Sindsdien zijn er Metro-kranten verschenen in Götenburg, Praag en Boedapest. Dit jaar volgen Nederland, Engeland (vorige week) en Frankrijk. Het Zweedse voorbeeld heeft een oplage van 236 duizend stuks en maakt circa zes miljoen gulden winst.

'Ik weet zeker dat het concept hier gaat aanslaan', zegt hoofdredacteur Jelle Leenis. De 48-jarige Leenis was adjunct-hoofdredacteur van persbureau ANP en de afgelopen twee jaar freelance-correspondent in Parijs, totdat hij werd gevraagd de Nederlandse Metro te leiden. Hij ziet een gat in de markt van het nieuws: 'Door de huidige stortvloed van informatie is er steeds meer behoefte aan een snel overzicht. Het belangrijkste nieuws kort en krachtig gepresenteerd.'

Voordat hij ja zei, mengde Leenis zich eerst onder metroreizigers in Stockholm. Daar zag hij Zweedse forensen routineus naar de gratis krant grijpen en die bleken desgevraagd positief over Metro. 'Bijna iedereen las het. Zowel heren in driedelig pak als huisvrouwen vonden het een prettige krant die hun snel en onpartijdig op de hoogte bracht.'

De Nederlandse versie wijkt nauwelijks af van de Zweedse. Leenis denkt aan een krant van 32 pagina's met ongeveer vijftien berichten per bladzijde. Bij tabloid-formaat komt dat neer op korte, sobere berichten, in journalisten-jargon: éénkolommertjes. Dat Spartaanse recept wordt verluchtigd door overzichtkaders, nieuwsfoto's, infographics en een dagelijks feature-verhaal dat op de voorpagina begint. 'De Amerikaanse krant USA Today komt een eind in de richting.'

Metro richt zich op de circa één miljoen reizigers die dagelijks de trein nemen in de Randstad. Dat zijn voornamelijk mannen en vrouwen met een baan en scholieren of studenten. 'Dat betekent dat we extra aandacht besteden aan randstedelijk nieuws, en aan economie en financiën. Jongeren zijn denk ik geïnteresseerd in nieuwe culturele en technologische ontwikkelingen.' Metro begint met een oplage tussen de 200 en 250 duizend.

De Telegraaf vreest dat Metro ten koste gaat van zijn oplage en advertentie-inkomsten. Krantenlezers zijn weliswaar vrij ongevoelig voor prijsveranderingen van hun krant, maar gratis is een andere kwestie. Bovendien is het tabloid-formaat handiger in een benauwde dubbeldekkertrein. Leenis verwacht dat naast De Telegraaf ook Algemeen Dagblad het gaat ontgelden.

'Die kranten zien waarschijnlijk hun losse verkoop in eerste instantie dalen. De Telegraaf en het AD hebben nu eenmaal de meeste zwevende lezers. Kopers van de Volkskrant zijn denk ik trouwer.' Grote Zweedse kranten verkochten na de komst van Metro tienduizenden kranten minder. 'Maar', stelt Leenis, 'er komen ook krantenlezers bij. In Zweden gingen mensen die anders nooit een krant kopen, wel Metro lezen. Een deel van hen stapte over op een echte krant.'

Metro kan volgens Leenis een normale krant ook niet vervangen. 'Wij schrijven geen achtergronden, geen interviews en geen analyses. We bieden alleen een nieuwsoverzicht en zijn daarom geen volwaardige krant. Hooguit een aanvulling.' Op lange termijn, denkt Leenis, zal de schade voor bestaande kranten miniem zijn.

Naast journalistieke vernieuwing, denken de uitgevers vooral een lucratief advertentiemedium te hebben gevonden. Metro zal voor 45 procent uit advertenties bestaan, waarbij seks-advertenties en andere ranzigheid worden geweerd. Ter vergelijking: De Telegraaf bestaat voor 50 procent uit advertenties. Adverteerders reageren positief op de initiatieven.

'Wij juichen ieder initiatief toe op de dagbladenmarkt', zegt reclame-adviseur Initiative Media. Dat bureau koopt zendtijd en advertentieruimte voor adverteerders en omschrijft de Nederlandse dagbladenmarkt als een oligopolie waar niet eens onderhandeld kan worden over de prijs. 'Sterker nog, er wordt momenteel zelfs nee verkocht.'

Met de forensenkrant zitten de uitgevers voor een dubbeltje op de eerste rang. Metro wordt door vijftien tot twintig man in elkaar gedraaid door materiaal van persbureau's te bewerken, waarna de krant in handen van een - voor adverteerders - interessante doelgroep wordt geduwd. De Nederlandse Spoorwegen vragen nauwelijks een vergoeding voor het gebruik van hun perrons. Zij zien de gratis kranten als extra service aan de reiziger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden