Supermarkten weren gratis plastic tasjes

AMSTERDAM - De gratis plastic tasjes in supermarkten gaan nog dit jaar verdwijnen. Het is een initiatief van de branche zelf. Het gaat om de 'hemdtasjes', de dunne plastic tasjes die aan het eind van de kassa's liggen.

Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) heeft samen met de landelijke supermarktketens een klimaatplan opgesteld om de CO2-uitstoot te verminderen. De gratis tasjes moeten er het eerst aan geloven. Nederland loopt met deze maatregel overigens flink achter, want in veel landen zijn de milieuvervuilende plastic tasjes al jaren bij wet verboden.

Volgens een schatting van branchevereniging CBL wordt er in de supermarkten jaarlijks 500 duizend kilo aan 'hemdtasjes' bij de kassa meegegrist. Stoppen met het gratis verstrekken moet een energiebesparing opleveren die gelijk staat aan het verbruik van zo'n 3.500 huishoudens.

De afspraak wordt door alle supermarktketens gesteund. 'Als je iets afspreekt, gebeurt het ook', aldus een CBL-woordvoerder. Het is de bedoeling dat de tasjes helemaal verdwijnen, maar wanneer precies is nog de vraag. 'Onze plannen zijn nog in ontwikkeling', aldus supermarkt Jumbo. Super de Boer wil ook niets kwijt.

Albert Heijn neemt eerst de tijd om alternatieven voor het gratis tasje te onderzoeken. 'We hebben de intentie om de hoeveelheid tasjes terug te dringen', zegt een woordvoerder. Maar: 'Klanten zijn gewend dat we verschillende verpakkingsmogelijkheden aanbieden. We kunnen ze niet voor een voldongen feit zetten. Als je iets weghaalt, moet er ook iets voor in de plaats komen.'

Wetgeving
Er is in Nederland, anders dan in veel andere landen, geen dwingende wetgeving op dit gebied. China bijvoorbeeld heeft sinds 2008 een wettelijk verbod op ultradunne plastic tasjes. Het aannemen van een gratis tasje in de winkel kan consumenten zelfs een fikse boete opleveren. Door de maatregel spaart China tevens veel aardolie uit, de grondstof voor plastic.

Gratis plastic tasjes zijn ook verboden in Zuid-Afrika, India, Australië, Bangladesh en Kenia, al wordt het beleid niet overal even streng uitgevoerd. Ook in de Amerikaanse steden Los Angeles en San Francisco is de tas taboe.

Volgens het ministerie van Infrastructuur en Milieu is het in Nederland niet haalbaar om gratis plastic tasjes te verbieden. 'Verpakking die voldoet aan alle normen, mag je volgens Europese wetgeving niet verbieden', zegt een woordvoerder. Daarom voert het ministerie al twintig jaar een 'ontmoedigingsbeleid' en probeert het bedrijven zelf hun verantwoordelijkheid te laten nemen.

Maar in Italië - ook lid van de Europese Unie ­- ging op 1 januari wel een verbod op plastic tasjes in. 'Als Italië dat doorzet, is het aan de EU om te onderzoeken of dit in strijd is met de Europese wetgeving, en kan Italië op de vingers worden getikt', aldus het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Milieu. De vraag is echter of de EU een land met een jaarlijkse consumptie van 330 plastic tasjes per persoon zal bestraffen voor een milieubesparende maatregel.

Milieudefensie

Ook al worden plastic tasjes in Nederland niet volledig verbannen, Milieudefensie is in elk geval blij met dit initiatief. 'Het is een stap in de goede richting, helemaal omdat het initiatief vanuit de branche zelf komt', aldus de milieuorganisatie.

Volgens het CBL gaan supermarkten komend jaar in hun 'eigen tempo' de maatregel invoeren. Bij de afdeling groente en fruit zullen de plastic zakjes overigens gewoon blijven liggen. Want, zoals de branchevereniging zegt: 'Je kunt niet met sperziebonen in je hand naar de kassa lopen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.