Supermarkt en bioboer lopen elkaar mis

Supermarkten vragen om biologisch vlees, slachterijen willen het verwerken en veel boeren staan te trappelen om over te schakelen op biologische landbouw....

Van onze verslaggeefster Wil Thijssen

'Een vicieuze cirkel', erkent directeur J. Leeters van Nautilus, de grootste coöperatie van biologische boeren. 'Daar willen we iets aan gaan doen.'

Nog twee seizoenen, voorspelt hij. Dan hebben supermarkt en Nederlandse producent elkaar gevonden. Reden voor het volstrekt langs elkaar heenwerken is volgens Leeters de onbekendheid van elkaars wensen en mogelijkheden. 'In het buitenland is voeding duurder dan hier, waar mensen redelijk zuinig zijn. Over de grens werden de hogere prijzen van biologische voeding sneller geaccepteerd. Omdat we met contracten werken, komt de Nederlandse producent daar nu moeilijk tussen.'

De vraag is in het buitenland bovendien veel groter. Neem Engeland - daar was de angst voor nieuwe crises als die van de gekkekoeienziekte BSE en het dioxineschandaal zo groot, dat men er massaal op biologisch vlees is overgestapt. Van de producten van Nautilus gaat zeker 65 tot 75 procent de grens over, waarvan de vraag in Groot-Brittannië het hardst toeneemt.

Maar de coöperatie en het CBL, de koepelorganisatie van alle supermarkten, hebben de handen ineen geslagen. Het CBL heeft de biologische boeren een voorkeursbehandeling beloofd en gaat hun producten extra promoten.

Het gaat dan ook goed met de Nederlandse biologische landbouw. De sector is in vijf jaar verdubbeld, vertoont groeistuipen maar is zijn kinderschoenen ontgroeid, constateert de Stafgroep Economisch Onderzoek van Rabobank International. In 1999 werd meer dan het dubbele aan biologische zuivel verkocht als in 1998, en een kwart van de producten heeft zijn weg naar de Nederlandse supermarkt gevonden.

Groentewinkels, natuurvoedingswinkels en groente- en fruitabonnementen hebben hun meerderheidsaandeel allang verloren. Retailers verkopen niet alleen méér bioproducten, maar breiden ook hun assortiment fors uit. De Britse supermarktketen Iceland heeft zelfs 40 procent van de wereldwijde oogst aan biologische groente opgekocht om in zijn 560 filialen uitsluitend bio-voeding te gaan verkopen.

'Een groei van 10 procent in Nederland klinkt spectaculairder dan het is', zegt directeur B. van Ruitenbeek van Platform Biologica, de belangenorganisatie van 'groene agrariërs'. 'De boeren wachten af met welke regeling de overheid nu weer komt. We zijn benieuwd of het menens wordt.'

De sector vindt dat Landbouwminister Brinkhorst nog te weinig maatregelen heeft getroffen om de doelstelling - 10 procent van de totale landbouw in 2010 - te halen. Omschakelingsregelingen komen traag of niet tot stand, subsidiepotten zijn te klein of er wordt te gemakkelijk misbruik van gemaakt.

De groei van biologische landbouw is dan ook vooral te danken aan de toenemende belangstelling van de consument. In 1999 kocht 20 procent van de Nederlanders wel eens biologische producten, waarvan meer dan de helft zelfs regelmatig. Het jaar daarvoor was dat nog 10 procent.

Dat duidt erop, vindt het Platform Biologica, dat de sector verzakelijkt en commercieel is. Klanten associëren bioproducten niet meer in de eerste plaats met verantwoord ondernemerschap of een goed milieu, maar vinden het gewoon gezond, stelt de Rabobank. 'De geitenwollensokkencultuur van weleer is niet meer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden