Analyse

Succesformule Ryanair: meedogenloze soberheid

Vergeten online in te checken? Kosten: 70 euro. Een gram te veel aan handbagage meegenomen? Tel er eveneens een flink bedrag bovenop. Genadelozer dan Ryanair zijn ze er niet in de Europese luchtvaart, maar toch mag het bedrijf zich sinds dinsdag ook het succesvolste noemen.

Beeld afp

Dinsdag werd bekend dat Ryanair met 117 miljoen vervoerde passagiers in 2016 de grootste vliegtuigmaatschappij in Europa is. De Ieren laten onder meer het Duitse Lufthansa, British Airways, Air France-KLM en de Britse prijsvechter Easyjet achter zich. En dat is niet ondanks, maar juist dankzij zijn meedogenloze soberheid.

'Consumenten kijken in de eerste plaats naar een lage ticketprijs en nemen de service op de koop toe', zegt analist Gerald Khoo van de Londense zakenbank Liberum, die de Europese luchtvaartsector bestudeert. Zijn conclusie: Ryanair beheerst als geen andere vliegtuigmaatschappij het spel van vliegen tegen lage kosten. 'In de ogen van consumenten doet deze luchtvaartmaatschappij gewoon wat een luchtvaartmaatschappij in de basis moet doen, goed en goedkoop vliegen.'

Personeelskosten

De beknibbeling gaat verder dan alleen passagierscomfort. Een vliegtuigmaatschappij als Ryanair bespaart vooral geld op personeel, de kostenpost die juist de achilleshiel is van de gevestigde luchtvaartmaatschappijen.

Het relatief jonge Ryanair heeft minder 'last' van vakbonden. Die bekommerden zich aanvankelijk niet zo om de piloten van de prijsvechter. De onderneming is daardoor beter in staat te dicteren wat zijn piloten en stewardessen verdienen. Een Ryanair-piloot verdient op zijn top ongeveer 120 duizend euro, eenzelfde piloot bij Air France-KLM ruim een ton meer. Tevens laat Ryanair beginnende piloten betalen om te mogen vliegen. De groentjes accepteren dit omdat ze niet bij de 'oude' luchtvaartmaatschappijen aan de bak kunnen. Om hun brevet te onderhouden, moeten ze vlieguren maken.

Kwantiteit versus kwaliteit

Ryanair heeft dus kostenvoordelen en kan daardoor klanten afsnoepen van zijn concurrenten. In 2015 boekten de Ieren een jaarwinst van 1,2 miljard euro, een stijging van meer dan 40 procent. In datzelfde jaar bedroeg de winst bij Air France-KLM bijvoorbeeld 'slechts' 120 miljoen euro. Deze winst was voor het geplaagde moederbedrijf van KLM bovendien het eerste, zwaar bevochten groene cijfer sinds 2010.

Net als Easyjet geldt Ryanair als een pionier van het Europese prijsvechtersmodel. Het Ierse bedrijf groeit harder dan de Britten in passagiersaantallen. Dit komt deels omdat Easyjet een andere weg is ingeslagen en wat vriendelijker is geworden richting zijn klanten. Easyjet richt zich dus iets meer op de kwaliteit dan kwantiteit. Tevens opent Easyjet steeds meer vliegbases op grote overstapluchthavens in Europa, zoals Schiphol, met als doel zakelijke reizigers weg te lokken bij KLM, Lufthansa en British Airways.

Ryanair vliegt wel op Schiphol, maar heeft daar nog steeds geen vliegbasis. Het sterke punt van Ryanair blijft het zieltjes winnen onder massatoeristen, de vakantiegangers die het geen probleem vinden midden in de nacht te moeten vliegen vanaf een 'obscure' regionale luchthaven.

Bij het in Londen gevestigde Easyjet zijn er momenteel bovendien zorgen over de Brexit-onderhandelingen. Als de Europese Unie kwaad wil, kan Easyjet zijn Europese vergunningen verliezen. Die onzekerheid maakt Easyjet wat voorzichtiger. Opende Ryanair vorig jaar 200 nieuwe Europese routes, bij Easyjet bleef dat aantal steken op de helft.

Concurrentie

Voor Ryanair komt het gevaar vooral vanuit de hoek van nieuwe prijsvechters zoals Norwegian. Deze tot budgetmaatschappij omgevormde Scandinavische luchtvaartmaatschappij vervoerde het afgelopen jaar bijna 30 miljoen passagiers. Norwegian vliegt op ongeveer honderd bestemmingen en is de eerste Europese prijsvechter die transatlantische budgetvluchten aanbiedt.

Ook over het snelgroeiende Spaanse Vueling doen de geruchten de ronde dat deze budgetvlieger vluchten gaat aanbieden van Europa naar de Verenigde Staten.

Opmerkelijk is dat Ryanair juist zijn plannen voor transatlantische vluchten in de ijskast heeft gezet. Ryanair gedijt voorlopig prima als prijsvechter in alleen Europa. Maar schuilt in die tevredenheid niet het tevens gevaar om ingehaald te worden? Analist Gerald Khoo: 'Ik kijk vooral naar de winstgevendheid. En die groeit bij Ryanair ook in de komende jaren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden