'Subsidie mist heldere criteria'

Onenigheid over het Fonds voor de Scheppende Toonkunst dreef de Nederlandse componisten tien jaar lang uit elkaar. Onenigheid over dat fonds brengt ze nu weer bijeen....

'Het schisma heeft het muziekleven kwaad gedaan', treurt de enevoorzitter, Martijn Padding van Componisten 96. 'Het heeft verhinderd datcomponisten naar buiten traden als pleitbezorgers voor nieuwe muziek',vindt de andere, Geurt Grosfeld van het rivaliserende Genootschap vanNederlandse Componisten Geneco.

En bovenal: het kostte geld, die splitsing van honderden toondichtersin een Geneco en een vereniging Componisten 96. 'Nooit zal een subsidieworden verhoogd als de betrokkenen ruzie maken over die subsidie', zegtPadding. 'Rollebollend' gingen componisten over de straat (weet Padding),de sfeer was 'verziekt' (zegt Grosfeld).

Guus Janssen, Cornelis de Bondt, Peter-Jan Wagemans en anderen versusJo Sporck, Wim de Ruiter, Jacob ter Veldhuis en vele anderen. Betichtte eréén (Sporck) een groep van 'zelfverrijking', dan was er al gauw een ander(Wagemans) die repliceerde: 'Jo Sporck? Sorry, maar over wie hebben wehet?' Grosfeld herinnert zich de term 'zondagscomponisten' en vindt dat nogsteeds niet leuk.

Tien jaar hebben ze erover gedaan en er was een 'slecht plan' van eenstaatssecretaris voor nodig voor het zover was. Maar vorige week zaten zesamen aan een diner; deze eerste keer toch al gauw zo'n 110 man sterk.Geneco-componisten en '96'-componisten, op weg naar iets nieuws.

Onenigheid over het Fonds voor de Scheppende Toonkunst dreef Nederlandsecomponisten uit elkaar. Onenigheid met hogere machten over datzelfde fonds(FST) bracht hen weer bijeen. De voormalige OCW-staatssecretaris Van derPloeg wilde er al van af, van een zelfstandig fonds voor stipendia,compositie-opdrachten en meerjarige toelagen. Zijn opvolger Van der Laanwil de subsidie onderbrengen bij het Fonds voor de Amateurkunst en dePodiumkunsten.

'En dat vertrouwen we niet', zegt Joost Buis, voorzitter van deBeroepsvereniging van Improviserende Musici (BIM) en Dritte im Bunde. Metherenigde componisten zijn de improvisatoren aangeschoven in een nieuwe'Unie van Componisten'. En als het grote FAPK met gelden gaat schuiven ofnieuwe spelregels gaat dicteren of de 'markt' de boel laat overnemen, dankunnen er wel eens rare dingen gebeuren met de muziek, menen Grosfeld,Padding en Buis.

De autonomie van het Fonds voor de Scheppende Toonkunst (groot: 1,7miljoen per jaar) hield tot nu toe in dat componisten zelf viabeoordelingscommissies invloed uitoefenden op toewijzingen van het fonds.Volgens het FST is dat een garantie voor het controleren van vakmanschap.Volgens critici is het een sleutel tot 'eenzijdige stijldictaten' of,erger, vriendjespolitiek.

Een rapport-Driessen weerlegde die laatste beschuldiging, maar Paddingkan zich inmiddels de 'spanningen' voorstellen van componisten die buitende boot vielen. 'Een nieuw Fonds voor het Componeren moet werken methelderder criteria.' Volgens Grosfeld zijn niet alleen componistenveranderd maar ook hun 'omgeving'. 'Multimedia. Theater. Een fonds moet datniet meer scheiden. Als we die brug hebben geslagen, kunnen componistenweer gezamenlijk de buitenwereld duidelijk maken wat het vak eigenlijkinhoudt.'

Uit het Muziekinstituut MultiMedia van componist Loek Dikker, een vande kleinere groepen die het Fonds de laatste jaren met kritiekachtervolgden, zijn al bezwaren vernomen: Dikker vindt dat multimedialecomponisten ook in het nieuwe voorstel worden 'gemarginaliseerd'. VolgensPadding heeft het FST zich 'veel te veel in de verdediging laten dringen'.'Er zijn er altijd wel een paar die persoonlijke aanvallen blijvenuitvoeren.'

Padding: 'Dat hele conflict, dat is nu muziekgeschiedenis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden