Studenten lenen met gemak kapitaal tijdens studie

Studenten lenen massaal om na de studie een kapitaaltje achter de hand te hebben. Een deel spaart zelfs om een huis te kunnen kopen. Dat blijkt uit onderzoek van het Nibud, het bureau dat adviseert over de financiën van huishoudens. Door het wegvallen van de basisbeurs vanaf 1 september, kan dat verschijnsel nog enorm groeien.

Minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap geeft een toelichting op de gevolgen van het nieuwe leenstelsel tijdens de open dag bij Windesheim Flevoland in januari. Foto anp

Voor studenten is geld lenen zeer goedkoop. Bij DUO, de overheidsdienst die de studiefinanciering en dus ook de studieleningen regelt, betalen ze een rente van 0,12 procent. Wie dat geleende geld op een spaarrekening zet, kan zelfs in deze tijd met lage rentes 1,3 procent krijgen, en verdient er dus per saldo aan.

Uit de enquete van Nibud blijkt dat eenderde van de studenten doelbewust meer leent dan ze tijdens hun studie nodig denken te hebben. Een op de tien studenten heeft met dat geld zelfs een heel concreet doel op het oog: na de studie willen ze een huis kopen. Dan hebben ze alvast een kapitaaltje dat ze kunnen inbrengen als 'eigen geld', en waarover ze aanzienlijk minder rente hoeven te betalen dan wanneer ze een hypotheek zouden nemen.

Minister van Onderwijs Jet Bussemaker zei vorig jaar al dat de lening echt gebruikt moet worden om te studeren en dus niet om andere dingen te doen. Foto anp

Lening echt voor studie

Minister Bussemaker stelde vorig jaar - bij de behandeling van de wet op het sociaal leenstelsel, waarmee de basisbeurs is afgeschaft- , dat de studielening 'echt gebruikt moet worden om te studeren en dus niet om andere dingen te doen'. Maar, liet ze er op volgen: 'We controleren niet waaraan het geld wordt uitgegeven. We gaan ervan uit dat studenten lenen voor hun studie.' Dat, liet een woordvoerder van Bussemaker weten, is nog steeds haar opvatting.

Het Nibud vindt leengedrag niet verstandig. Het belangrijkste risico is dat studenten hun vergaarde kapitaaltje toch aan leukere dingen gaan uitgeven. Zelfs als ze dat niet doen, dreigen risico's volgens Nibud. Zo kan de rente op de DUO-leningen omhoog gaan, want die wordt elke vijf jaar opnieuw vastgesteld. Dat mag waar zijn, maar de kans dat die substantieel hoger wordt dan de hypotheekrente is niet groot, zeker niet voor huizenkopers die een variabele rente kiezen.

Aantrekkelijker

Volgens het Nibud houden hypotheekbanken ook rekening met de studieschulden. Een eigen kapitaaltje inbrengen bij de huizenkoop is leuk, maar de bank kijkt ook naar de studieschuld, en geeft daardoor weer minder hypotheek. Maar ook dat risico is beperkt, omdat de studieschuld door de hypotheekverstrekkers minder zwaar meetelt dan andere schulden. Volgens hypotheekadviseur Jos Koets telt een studieschuld maar voor éénvijfde mee in de berekening van de bank.

Koets waarschuwde vorig jaar al dat geld lenen bij DUO veel aantrekkelijker is dan bij de hypotheekverstrekker. Op de financiële website Homefinance.nl adviseerde hij alle studenten maximaal te lenen. 'In de toekomst wordt het bij het kopen van een huis steeds belangrijker dat je zelf geld hebt. Dat kun je zo heel goedkoop bij elkaar krijgen.' Door de versoepeling van de aflossingsverplichting wordt dat nu nog aantrekkelijker, zegt hij.

Nog meer lenen

Vanaf het studiejaar dat in september van start gaat, verwacht het Nibud dat studenten veel meer gaan lenen. De studiefinanciering verandert drastisch, en de basisbeurs, het fundament onder de oude studiefinanciering, houdt op te bestaan. De meeste studenten die niet genoeg geld krijgen van hun ouders of uit hun baantjes, moeten dan wel lenen. Ook de afgelopen jaren leenden studenten zonder basisbeurs veel meer dan studenten met. Met basisbeurs lenen ze gemiddeld 386 euro per maand, zonder basisbeurs gemiddeld 632 euro.

Uit het onderzoek van Nibud blijkt ook dat studenten lenen bij DUO zien als de belangrijkste oplossing om het wegvallen van de basisbeurs mee op te vangen. Van de studenten die nu voor het eerst zonder basisbeurs moeten gaan rondkomen, zegt 58 procent het probleem op te willen lossen door meer te gaan lenen, en 53 procent wil meer gaan werken. 34 procent wil zijn spaargeld aanspreken, en slechts 24 procent zijn ouders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.