Stress galmt op de marifoon: wat doet die tweemaster daar?

Zo’n 300 duizend bezoekers hebben donderdag de vijfjaarlijkse parade van Sail Amsterdam bezocht. ‘Als je geen krassen op je boot wilt, moet je hier niet zijn.’..

A/B MOTORSCHIP P1 En dan is er één schipper, van alle duizenden schippers op het Noordzeekanaal, die het niet begrepen heeft. Of dronken is. Hij stuurt zijn duwbak dwars het water over, voorlangs de clipper Stad Amsterdam die met zeilen op en de motor in de achteruit de stoet aanvoert naar Sail 2010. De duwbak krijgt een rubberboot voor de boeg en vaart er overheen en komt dan, achternagezeten door de waterpolitie, rijkswaterstaat en binnenwaterbeheer, tot stilstand tegen de pontons aan stuurboord.

‘Ik kom de Mercuriushaven uit’, had de schipper stuurs over de marifoon gezegd ‘en ga naar IJmuiden’.

Verder hield hij zijn mond, ook al schreeuwden andere schippers hem toe dat naar IJmuiden varen vandaag verboden was.

Waterscooters en speedboten van de KLPD schieten naar het schip, trekken de drenkelingen uit het water en houden de schipper van de duwbak aan. Die mag naar de afhandelstraat van de waterpolitie, verderop, aan het IJ, waar iedereen terechtkomt die zich heeft misdragen.

Het is het incident van de dag, niemand raakt gewond en het had slechter kunnen aflopen. Het is het soort van onheil dat het lint van achtduizend boten zomaar kan overvallen. In een organische chaos gaat het van IJmuiden naar Amsterdam, ‘Als je geen krassen op je boot wilt’, zegt Henk Blaauw, kapitein van de P1, een schip van de Rotterdamse Zeehavenpolitie, ‘moet je hier niet gaan varen.’ ‘

De intocht van Sail is een vijfjaarlijkse pantoffelparade: achter de zeesluis van IJmuiden verzamelen zich ’s ochtends al de trotse jachten en jachtjes, opgepoetst en gepavoiseerd, met glimmende eigenaren achter het roer. Dat warrelt allemaal rond de windjammers, barken en brigantijnen die statig door het kanaal schuiven: een welvaartskolonne van speedboten die The Beast heten en dikke Lemsteraken – alsof ze laten zien dat de crisis in Nederland al lang voorbij is.

Daartussen de partyboten, angstig naar stuurboord overhellend, want iedereen aan boord wil De Schepen zien.

Het ziet er schitterend uit, met de zon die zacht op het water valt – maar op de marifoon galmt de stress.

‘Hé die tweemaster – zijn we soms alleen op de wereld of niet?’

‘ Zeg laat u mij maar effetjes alstublieft met rust.’

‘Jaaah eerst die boot dwarsleggen en dan over een ander bootje heen willen varen hartstikke gestoord.’

‘Over onbehoorlijk gedrag gesproken.’

‘Jongens hou eens op. Het is feest hoor!’

Henk Blaauw, de kapitein, stuurt zijn P1 kalm verder, al springt onder zijn boeg ineens een rubberboot vandaan. ‘Af en toe’, zegt hij, ‘ krijg ik de neiging om naar buiten te stappen, en te vragen of ze wel goed zijn.’ Maar hij doet het niet, daarvoor is hij te veel politieman.

Op het Noordzeekanaal is het tijdens de tocht eenrichtingsverkeer. Boten mogen er niet hard varen. Zo zijn er meer regels, die de kans op ongelukken moeten voorkomen.

De waterpolitie, vertegenwoordigd door de KLPD, heeft dertig boten paraat. Boven het kanaal hangen twee camerahelikopters, die constant beelden naar beneden versturen; op hoge gebouwen in de stad zijn meer camera’s gemonteerd. De luchtbeelden komen binnen op een groot scherm in de P1. Ze laten het Noordzeekanaal zien, volledig gevuld met boten. In tegenlicht, als een uit de hand gelopen schilderij van Mesdag.

‘Wat we doen is crowd control op het water’, zegt Ed Kraszewski van de KLPD, die meevaart met de P1. ‘We hebben alles voorbereid. Als hier iets gebeurt, is dat moeilijker te hanteren dan op het land. Op de partyboten zitten enorm veel mensen – hoe krijg je ze eraf? Hoe waarschuw je al die schepen dat de haven vol is? We hebben calamiteitenpontons langs de kant om gewonden af te voeren. We hebben grote waarschuwingsborden langs de kant. En dan nog is het afwachten wat er gebeurt.’

De schade blijft beperkt. Er zijn wat aanvaringen, twee mensen worden onwel en moeten naar het ziekenhuis. Als de clipper Stad Amsterdam ten slotte het Centraal Station bereikt, en de Göthenborg zijn saluutschoten afschiet , ontstaat op het IJ een zwellende draaikolk van schepen die elkaar net wel of net niet raken –maar niemand die het echt zorgen baart.

Dan vaart het sjieke motorjacht van De Telegraaf keurig tegen de vaarrichting in, op ramkoers, sloepjesschippers en gezinnetjes in de zenuwen jagend. ‘Heren!’, roept één van de opvarenden naar politieschip P1. ‘Het is een mooie dag.’

Sail leidt tot verkeersinfarct rond Amsterdam
De toestroom van Sail-bezoekers heeft donderdag vanaf de ochtend tot lange files geleid in de regio Amsterdam. Onder meer de A9, A6 en A1 stonden vol. Rond zes uur ‘s avonds sprak verkeersinformatiedienst VID over een verkeersinfarct rond Amsterdam. Het grootste probleem deed zich voor tussen Landsmeer en het knooppunt Watergraafsmeer, waar meer dan 25 kilometer stond.

Niet alleen op de kades langs de parade, ook op het water was het druk. Duizenden plezierjachten, sloepen en motorbootjes krioelden door het kanaal rondom de grote zeilschepen. Het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD) was met 130 man actief op het water om de parade in goede banen te leiden. De stuurman van een binnenvaartschip werd aangehouden, nadat hij naar IJmuiden wilde varen, wat tijdens de botenparade uitdrukkelijk verboden is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden