Straten strijden om klimaatprijs

In het heetst van de strijd kan elk punt het verschil maken. Een gesprek met de journalist levert sowieso punten op....

Van onze verslaggeefster Anja Sligter

In het heetst van de strijd kan elk punt het verschil maken. Een gesprek met de journalist levert sowieso punten op. Het sturen van e-mails daarna waarschijnlijk ook. Daarom zendt Jos Smook uit Leusden zijn zelfgemaakte stookwijzer, de foto van minister Cramer (afgelopen zaterdag op bezoek), plus de energiezuinige Cramer-ladder.

Otto Willemsen uit Varsseveld mailt niet. Dat zou hem op achterstand kunnen zetten, al is hij tamelijk zeker van de overwinning. Zijn straat had de afgelopen week zoveel acties dat de puntenscore enorm omhoog is geschoten, zegt hij.

Drieduizend straten zijn sinds oktober in een heftige strijd verwikkeld. Met gezamenlijk energie besparen, maken ze kans op een straatfeest en het winnen van een optreden van het zangduo Nick en Simon.

Het is niet de individuele actie – het overgaan op spaarlampen of de verwarming een tandje lager zetten – waaraan de organisatie de meeste punten toekent, maar het betrekken van de buren, de wijk, het dorp of de stad bij de strijd om de planeet.

Met fanatiek en enthousiast rondbazuinen van de klimaatboodschap kwamen de Houtdreef uit het Gelderse Varsseveld en Gironde uit het Utrechtse Leusden aan de top. Ze organiseerden debatten, markten, feesten. Ze folderden, gaven voorlichting en stelden doelen. Dinsdag sluit de strijd en 6 april is duidelijk wie gewonnen heeft. Het is een nek-aan-nekrace, zegt Smook. ‘Ik ben er de laatste weken zeker vijftien uur per week mee bezig.’

De straten konden een week geleden nog elkaars stand bekijken en zien welke acties punten opleverden. Sinds een week kan dat niet meer. Willemsen langs zijn neus weg: ‘Weet jij hoe zij nu staan?’

Smook woont in Park Rozendaal, een wijk met tien pleinen. Het groen onderhouden ze zelf, er is een zwembad en een tennisbaan waarvan de wijkbewoners zelf de sleutel hebben. De pleinen regelen het beheer samen. ‘Dit is een minivakantiepark.’ Toen Smook in november een flyer kreeg van het klimaatstraatfeest wist hij snel zijn hele wijk te bereiken. ‘Met een druk op de knop had ik iedereen gemaild.’

Maar zijn wijk moet van ver komen. Het zijn woningen uit de jaren zeventig met grote ramen en enkel glas. Smook heeft de meeste energie gestoken in het gezamenlijk inkopen en laten zetten van dubbel glas. ‘Zeker vijftig bewoners doen mee.’

Op hun energierekening moet vooral het gasverbruik omlaag. Daarom ging het ‘E-team’ met infraroodcamera’s aan de slag. Ongemerkt sluisde de garagedeur veel warmte weg.

De huizen van de Houtdreef in Varsseveld zijn nieuw en zeer goed geïsoleerd. Willemsen: ‘Met dit huis is mijn gasverbruik van 2.400 m3 naar 1.250 kuub gegaan.’ De bewoners richten zich dus op de elektriciteitsrekening. Ze kochten spaarlampen, hangen hun was op, hebben borstels voor hun brievenbus, laten niet onnodig lampen branden en hebben geen apparaten op standby. Zijn gezin met drie kinderen ging van 100 naar 80 kW per week.

Willemsen loopt vooral warm voor het zelf opwekken van energie. Hij had al zonnecollectoren op zijn dak, maar schaft nu samen met buren ook zonnepanelen aan.

In de klimaatdeal die de Houtdreef sloot, staan achtereenvolgens besparen, opwekken, bewustwording en verduurzaming. Wat betekent dat laatste in de landelijke Achterhoek? ‘Alles verharden in je tuin heeft een grote invloed op bijvoorbeeld vogels’, leerde Willemsen van zijn buurman, een vogelkijker. Dus plantte hij fruitbomen en kocht hij kippen. Anderen begonnen samen een moestuin.

In Leusden levert de hele straat zondags de meterstanden bij Jos Smook in. Hij zet ze in een grafiek en toont de trends. Een vergelijking van de woningen heeft geen zin. ‘Dat is appels met peren vergelijken. Sommigen werken thuis, anderen hebben een groot gezin.’ Toch staat de bezitter van waterbed en stoomcabine al wekenlang eenzaam aan de top.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden