Stijging zzp'ers leidt tot excessen

De Nederlandse overheid moet de sociale zekerheid van zzp'ers vergroten, vindt het Internationaal Monetair Fonds, dat vier manco's constateert in de Nederlandse economie.

Beeld Frank Schall000

In geen land ter wereld stijgt het aantal zzp'ers zo snel als in Nederland, zegt het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Dat leidt tot excessen zoals het verschijnsel dat zelfs verplegend personeel nu op grote schaal als zzp'er werkt in ziekenhuizen.

'Als dat gebeurt, is er fundamenteel iets mis. Verpleegsters werken niet met eigen installaties en materieel, ze kunnen hun werktijden niet zelf kiezen. Zelfs hun kleding is van hogerhand bepaald. Het kan niet anders of er zijn andere oorzaken waardoor ze daar als zzp'ers werken', zei Tom Dorsey, hoofd van de IMF-delegatie die in de afgelopen maanden een analyse van Nederland heeft gemaakt, dinsdag op een persconferentie in Amsterdam. Weliswaar kan hij geen internationaal vergelijkbare cijfers leveren 'maar ik hoorde hier dat het in Nederland harder gaat dan in alle andere landen in de wereld. En in die landen hoorde ik hetzelfde.'

1 De toename van het aantal zzp'ers leidt tot spanningen op de arbeidsmarkt.

Weliswaar is door de toename van het aantal zzp'ers de flexibiliteit op de arbeidsmarkt toegenomen en de werkloosheid gedaald, maar er zitten ook nadelen aan. Zzp'ers betalen minder belastingen, sociale premies en pensioenpremies. Hierdoor zijn ze goedkoper voor werkgevers die vaak van hun diensten gebruikmaken als waren zij vaste werknemers. Enerzijds pleit het IMF voor meer sociale opvang en pensioenvoorzieningen voor zzp'ers, anderzijds moet de rigide markt voor vaste werknemers verder worden geliberaliseerd.

2 De belasting op arbeid is te hoog en de belastingen op vastgoed en vermogen zijn te laag.

Hierdoor is het Nederlandse belastingstelsel volgens het IMF 'uit zijn evenwicht'. Er kunnen grote efficiencyvoordelen worden behaald door de collectieve lasten op arbeid te verlagen en die op vermogen, vooral woningen, te verhogen. Het zou tot een betere inkomensverdeling leiden. Dorsey: 'Nederlandse huishoudens zijn gemiddeld rijk, maar een groot deel van hun rijkdom is illiquide omdat dat bestaat uit de eigen woning en de pensioenaanspraken.'

3 Nederland zou de economie meer kunnen stimuleren.

Ook na de door minister Dijsselbloem (Financiën) voorgestelde lastenverlichting van 5 miljard euro blijft het begrotingstekort veilig rond de 2,3 tot 2,5 procent schommelen. De schuldenlast zal afnemen van 69 tot 67 procent van het bbp. Dat is allebei veilig binnen de eisen van het Stabiliteits- en Groeipact van Brussel. Dorsey vindt dat Nederland economisch gezien meer kan doen hoewel hij daar geen bedrag aan wil koppelen. Gedacht wordt aan enkele miljarden. 'Maar politiek gezien ligt dat misschien moeilijk. En politiek is belangrijker dan economie.'

Minister Dijsselbloem Beeld ap

4 Nederlandse huishoudens hebben te veel schulden.

Jonge gezinnen worden de koopmarkt opgejaagd door de aftrekbare rente en door het feit dat zij 100 procent van de waarde van de woning kunnen financieren. Dit moet omlaag, zodat huishoudens in de toekomst grotere financiële buffers hebben om schokken op de woningmarkt te kunnen weerstaan. Ook de socialewoningbouwsector moet meer marktgericht worden. 'De woningmarkt in Nederland wordt bijna geheel gesubsidieerd, zij kent nauwelijks commerciële huurwoningen, terwijl die wel nodig zijn. Het IMF vindt ook dat de vermindering van de hypotheekrenteaftrek sneller moet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.