Interview

'Sterke vrouwen zijn economische troef'

Nergens in de Arabische wereld is de maatschappelijke positie van vrouwen zo sterk als in Tunesië. Dit  artikel verscheen eerder op 15 april 2015.

Rob Vreeken
Wided Bouchamaoui Beeld -
Wided BouchamaouiBeeld -

Utica, de Tunesische werkgeversorganisatie, symboliseert om verschillende redenen het succes van 's lands democratisch model.

De werkgevers maken met de vakcentrale UGTT deel uit van een door de Wereldbank geprezen overlegeconomie, een soort poldermodel. In de zomer van 2013 bemiddelden beide organisaties in een politieke crisis die het land in een chaos à la Egypte dreigde te storten. Dat gebeurde niet.

Ook in haar leiderschap is Utica exemplarisch. Nergens in de Arabische wereld is de maatschappelijke positie van vrouwen zo sterk als in Tunesië. Wided Bouchamaoui stond, voor haar verkiezing tot voorzitter in 2013, aan het hoofd van holding Hédi Bouchamaoui, een groot familieconcern met een geschiedenis van ruim een eeuw.

Was het moeilijk om op deze positie te komen?

(Ze denkt even na en kijkt dan naar haar secretaris. Ook hij haalt de schouders op.) 'Ik weet het niet. Het is waar, ik ben de eerste vrouw hier. Maar bij Utica hebben we niet de mentaliteit waarin dat een grote rol speelt. Het gaat erom wie competent is, wie de organisatie kan leiden.

'De Tunesische vrouw heeft sinds 1956 gelijke rechten. We hebben de code status personnel, de progressieve familiewet (die bijvoorbeeld polygamie verbiedt, RV). Dat zijn belangrijke verworvenheden. Het maatschappelijk middenveld zal dit acquis altijd verdedigen, het is onbestaanbaar dat we daarin achteruit zouden gaan. Het is in beton gebeiteld dat de Tunesische vrouw onderwijs volgt, dat ze in bijna alle beroepen actief is.'

Daar valt nog wel wat vooruitgang te boeken.

'In de top van het bedrijfsleven zijn vrouwen ondervertegenwoordigd, dat is ons probleem inderdaad. Ondanks al het onderwijs hebben vrouwen te weinig toegang tot de macht, tot het kader dat de besluiten neemt.

'Vrouwen moeten agressiever zijn, ze moeten in zichzelf geloven en hun plaats opeisen. Maar dat is niet alles. De samenleving moet zorgen dat vrouwen in hun persoonlijk leven voldoende rust hebben om zich op hun werk te kunnen richten. Als je te veel in beslag wordt genomen door je gezin, de kinderen, dan lukt dat niet.'

Sterke vrouwen vormen een van de economische troeven van Tunesië?

'Absoluut. De emancipatie van de vrouw, de opgeleide bevolking, de gunstige geografische ligging. Maar we moeten het nog beter doen: hervorming van het beroepsonderwijs. Jongeren aanmoedigen hun eigen bedrijf te beginnen. Ondernemers aansporen meer te exporteren. Nieuwe markten zoeken, bijvoorbeeld in Azië en Oost-Europa.

'Wij richten ons vooral op de innoverende sectoren. Technologie in automobielen, luchtvaartkunde, werktuigbouw, hoogwaardig textiel, agro-industrie, farmaceutische industrie en gezondheidszorg. We willen geen lagekostenland blijven. We moeten de sectoren ontwikkelen die de meeste waarde toevoegen.'

Tunesië heeft een sterke syndicalistische traditie. De vakcentrale UGTT is links georiënteerd. Kan dat een probleem zijn voor de ontwikkeling van de Tunesische markt?

'Nee, de UGTT is niet langer het oude links. Voorheen hadden ze het altijd over het verdelen van rijkdom. Maar je moet die wel eerst creëren. Jazeker, we moeten de rechten van de arbeiders respecteren, we moeten het milieu beschermen. Maar het kan niet zo zijn dat de één hard werkt voor zijn geld, en dan ook moet betalen voor mensen die niet willen werken.

'De manier van denken is veranderd, de wereld is geëvolueerd. We weten wat er in de Sovjet-Unie is gebeurd. Het grootste aantal miljardairs vind je tegenwoordig in China.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden