Sterke mannen (m/v) gevraagd

E EN STERKE man (m/v) kan zorgen dat er voldoende geld beschikbaar komt voor grote bouwprojecten als de hogesnelheidslijn, uitbreiding van Schiphol of een tweede Maasvlakte....

Volgens Paul Baks, afdelingsdirecteur Public Sector van ABN Amro, wordt de bank overspoeld door aanvragen voor advies sinds deze eind vorig jaar het rapport Nieuwe Wegen, Oude Bronnen publiceerde. 'Het misverstand heerst dat wij de honderd miljard zouden willen financieren die de overheid tekort komt tot het jaar 2020. Daar gaat het echter niet om. Als er efficiënter wordt gewerkt, hoeft er geen financieel probleem te zijn.'

ABN Amro is ervan overtuigd dat de grote bouwers, banken en vervoersbedrijven best mee willen doen met grote projecten. Voorwaarde is wel dat het bedrijfsleven daar in een vroeg stadium bij betrokken wordt. Baks: 'Dat kan het best door een sterke persoonlijkheid de leiding te geven, het doet er niet toe of dat een man of een vrouw is, een ambtenaar of iemand uit de publieke sector.'

De bouwers gaan een stapje verder. Zo pleitte Werner Ludwig, bestuursvoorzitter van Ballast-Nedam, onlangs voor het aanstellen van 'een planologiedictator'. Die moet ervoor zorgen dat eenmaal gemaakte afspraken over de inrichting van Nederland ook zonder verdere plichtplegingen worden nagekomen.

De branche-organisatie Vereniging Grootbedrijf Bouw vindt zelfs dat één minister zich moet bezighouden met de grote infrastructurele werken, liefst de minister-president. 'Nu heeft staatssecretaris Tommel er iets over te zeggen, maar ook de ministers Jorritsma en De Boer. En vervolgens de rest van het kabinet', sneert woordvoerder Pieter Vonk van VG Bouw.

De overheid zal de private sector moeten prikkelen om met kant-en-klare plannen te komen. Maar volgens Baks moet ze 'de touwtjes strak in handen houden'.

Als bedrijven meedoen, heeft dat volgens ABN Amro vele voordelen. Zo behoren budgetoverschrijdingen, vrijwel standaard bij overheidsprojecten, tot het verleden. 'Het is bekend dat het budget gemiddeld met 40 procent wordt overschreden. Dat kán gewoon niet bij marktdwang.'

Nog belangrijker is de grotere creativiteit. Ideeën om stations, parkeerplaatsen langs de snelweg en andere knooppunten beter te benutten, moeten vanaf het begin in de plannen worden opgenomen. Ook komen bedrijven met betere plannen als ze in een vroeg stadium mogen meepraten.

Dat bedrijven meedoen met risicodragend kapitaal, lijkt ABN Amro het best. Maar een groot belang zal de private sector uiteindelijk niet nemen. 'Als de particuliere sector 30 procent krijgt, zou dat een uitschieter zijn.'

Waar de bouwers willen dat één dictator alle procedurele barricades opruimt, zet ABN Amro in op 'kampioenen, mensen die voor bepaalde projecten er voor gáán'. Namen wil Baks nog niet noemen, en aan voorbeelden uit het buitenland heeft hij geen boodschap. 'Hartstikke leuk' noemt hij de praktijk in Engeland, waar de overheid zelfs onderzoekt of bedrijven gevangenissen willen financieren, maar vindt de Nederlandse samenleving 'te ingewikkeld' voor die aanpak.

Baks: 'Onze rechtsorde is veel ingewikkelder dan die in het buitenland. De mobiliteit van mensen en goederen is veel groter. Wij hebben bij snelwegen tien keer zoveel afslagen als in bijvoorbeeld Frankrijk. Als hier een hogesnelheidslijn wordt aangelegd, moet de trein om de 25 kilometer stoppen'

Baks verwacht dat de Europese Commissie deze ontwikkeling met argusogen zal volgen, uit vrees dat er allerlei onderonsjes ontstaan tussen Nederlandse bedrijven en Den Haag. Maar als partijen die zich van tevoren inzetten, steeds niet mee mogen doen bij de uitvoering van de plannen, zal het bedrijfsleven snel weer afhaken.

Wie er in Nederland in slaagt overheid, bouwbedrijven, banken, milieu-activisten en andere belanghebbenden op één lijn te krijgen, heeft in het buitenland een makkie. 'Als wij een goed systeem kunnen ontwikkelen, hebben we er een prachtig exportproduct bij.'

René Bogaarts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden