Stel je voor: een stad zonder V&D

Ondanks een desperate reddingspoging van de eigenaar lijkt een faillissement van V&D steeds dichterbij te komen. Centrummanagers van zes steden vertellen wat het vertrek van het warenhuis voor hun binnenstad zou betekenen.

Het exterieur van de V&D op het Rokin in Amsterdam.Beeld anp

Eigenaar Sun Capital heeft afgelopen weekeinde een desperate poging gedaan V&D een faillissement te besparen.

Zo is beloofd 40 miljoen euro bij te storten in de kas van het warenhuisconcern, zodat het bedrijf niet in gebreke hoeft te komen bij betalingen. Ook zou de Belastingdienst bereid zijn gevonden langer te wachten op de btw-afdrachten over het vierde kwartaal.

Of die beloften worden nagekomen en of ze meer dan uitstel van executie betekenen, zal deze week moeten blijken. Verschillende belanghebbenden, zoals het personeel en de huurbazen, hebben rechtszaken aangekondigd tegen de eenzijdig opgelegde verlagingen van de salarissen en de opschorting van huur.

Huurbetaling stopgezet

In een nieuwe brief aan de vastgoedeigenaren wordt gezegd dat V&D gaat kijken naar een oplossing. Maar voorlopig zou de huurbetaling toch tot en met mei worden stopgezet. Dinsdagavond hebben de ruim twintig verhuurders van V&D een overleg bij makelaardij Cushman & Wakefield, waarbij gesproken wordt hoe gezamenlijk verder kan worden opgetrokken.

Vlak daarvoor dient in Amsterdam het kort geding waarin vastgoedbelegger IEF Capital - huurbaas van twaalf V&D-filialen - onmiddellijke ontruiming eist van vooralsnog vier panden: Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Maastricht. Dit zijn de panden die het gemakkelijkst weer kunnen worden verhuurd als ze leeg komen te staan.

Andere verhuurders, zoals Elizen Vastgoed van Maré Elizen en Metroprop van Jos van de Mortel kiezen niet voor een kort geding maar spannen een gewone bodemprocedure aan om de eenzijdige huurweigering aan te vechten.

40 miljoen is niet genoeg

Van de Mortel: 'Volgens mijn advocaat gaat de rechter ontruiming in kort geding toch niet toewijzen, omdat de huurachterstand te gering is.' Van de Mortel gelooft niet meer in een reddingsplan van eigenaar Sun Capital. 'Als je V&D echt wil herontwikkelen kost dat bij 700 duizend vierkante meter winkeloppervlakte al gauw 700 miljoen euro. Een investering van 40 miljoen euro is veel te weinig. '

Hij denkt dat het heel erg moeilijk wordt om V&D nog te redden en alle 63 warenhuizen open te houden. Van de Mortel verwijt de huidige interim-directeur Don Roach, ook partner van eigenaar Sun Capital, van falend optreden.

'Je gaat een zaak niet redden door aan te kondigen je personeel 5,8 procent te laten inleveren plus nog vakantiedagen. De besten lopen dan weg naar H&M. En je gaat verhuurders niet als belanghebbers beschouwen. Dat zijn buitenstaanders, net als de nutsbedrijven. Je kunt toch ook de betalingen aan de energieleverancier niet vier maanden stopzetten?'

Hij vindt het merkwaardig dat V&D met de Nederlandse verhuurders in het Engels communiceert. 'En bij gesprekken is noch de bestuursvoorzitter noch de financieel bestuurder ooit aanwezig. Daar zijn alleen Martijn van Koningsveld, projectontwikkelaar en huisvestingsmanager, en Harm van Tunteler, ingevlogen troubleshooter voor de dossiervorming, van de partij.

Afgelopen zaterdag meldde De Telegraaf dat de kredietfaciliteit voor V&D zou zijn opgeheven. Dat zou betekenen dat V&D niet langer rood kan staan bij banken om het personeel of de leveranciers te betalen. V&D ontkende dat later. Ook zei het warenhuisbedrijf dat alle personeelsleden wel degelijk hun salaris over januari hebben ontvangen. Maar de banken hebben wel de kredietfaciliteit verlaagd van 42,5 begin december naar slechts 9 miljoen euro. V&D heeft dus amper speelruimte meer.

Leveranciers vragen nu ook boter bij de vis. In 2005 wist V&D nog de leveranciers te bewegen de betalingstermijn te verlengen van 1 naar 2 maanden, zodat minder bankkrediet nodig was.

Hans Brouwer (centrummanager)

'Geen enkele binnenstad zal blij zijn als V&D sluit. V&D zit hier van oudsher op een toplocatie aan de Markt en huurt heel veel vierkante meters. Het is absoluut de grote publiekstrekker. Als de ruimte leeg komt, staan er echt geen andere winkelketens in de rij. Primark zit in Venlo en Eindhoven en dat gaat echt niet overal zaken openen. Ik denk dat die hele ruimte zal moeten worden opgedeeld. 'Sittard en Geleen hebben al grote winkelleegstand. Landelijk staat 1 op de 12 winkels leeg. In Sittard is het 1 op 7 en Geleen zelfs 1 op 4. Dat komt niet zozeer door de hoge huurprijzen. Die zijn in Sittard 121 euro per vierkante meter. Vergelijk dan eens met de Grote Staat in Maastricht. Daar is het 1.650 euro per vierkante meter.'

Yvonne Breuk (voorzitter Purmerende centrumondernemers)

'We zouden verdwijnen van V&D heel jammer vinden. Het is toch belangrijk voor ons centrum. Maar ja, er wordt al langer gezegd dat V&D qua uitstraling niet met de tijd is meegegaan en dat klopt wel. V&D is hier ergens jaren zestig gekomen. 'Tot voor kort ging het hier goed. We hebben een H&M gekregen, die nog groter is dan V&D. In de laatste weken zijn er echter vier of vijf zaken dichtgegaan, zoals een bruidsmodezaak en een juwelier. House of Shoes, dat deze week ook failliet is gegaan, zat hier ook. Schoenenreus is hier al veel eerder gesloten. Halfords blijft alleen nog bestaan als franchise. Het is duidelijk dat een andere tijd is aangebroken.'

Hayo Galema (binnenstadsmanager)

'V&D is een belangrijke publiekstrekker. Het zit al sinds het begin van de vorige eeuw in het kernwinkelgebied van Leeuwarden. V&D is daarvan met een groot warenhuis het gezicht. Uit de hele provincie komen ze daarvoor naar Leeuwarden. Ik heb het idee dat V&D hier redelijk goed draait. 'Twee jaar geleden zag je vooral in de aanloopstraten leegstand. Maar daar zijn de huren naar beneden gegaan en worden de gaten langzaam opgevuld. Nu ontstaan er gaten in het kernwinkelgebied. Daar zouden de huren nog meer in overeenstemming moeten worden gebracht met het rendement. Ik hoop dat V&D erin slaagt de huur naar beneden te krijgen. Als V&D niet blijft, is dat een grote klap voor Leeuwarden.'

Bob van Dijk (voorzitter ondernemerscollectief Roosendaal)

'Je kunt eigenlijk wel zeggen dat het winkelcentrum in de binnenstad van Roosendaal om V&D heen is gebouwd. Dankzij V&D is het een A1-locatie geworden. Het is veruit de grootste winkel. V&D heeft in Roosendaal ook altijd een pilotfunctie gehad. Hier werden nieuwe assortimenten getest. 'Het winkelcentrum van Roosendaal heeft het niet gemakkelijk. Zo is er concurrentie van een nieuw winkelcentrum in Etten-Leur. En er zijn ook V&D's in Bergen op Zoom en Breda. Ik denk dat het filiaal in Breda wel een doorstart zal maken je moet er niet aan denken dat het daar ook dicht gaat, zo vlak na De Bijenkorf maar voor Roosendaal is dat toch wel twijfelachtig.'

Rolf van As (voorzitter ondernemingen binnenstad)

'V&D biedt een breed assortiment en heeft een regiofunctie. Maar de wereld is aan het veranderen. En dat geldt ook voor de binnenstad. Misschien kan het pand worden overgenomen door Primark. Anders moet het worden opgesplitst in kleinere eenheden. 'Van belang voor Amersfoort is een hoogwaardig winkelaanbod, dat een verzorgingsgebied van 360 duizend mensen kan bedienen. Als V&D sluit, is dat meteen een groot gat in de binnenstad. En er zijn al lege plekken. Het vereist visie om daar een goed beleid voor te ontwikkelen. De gemeente denkt nog steeds aan uitbreiding. Wij als ondernemers willen liever inbreiding. Meer kwaliteit in plaats van kwantiteit.'

Henk Dassen (voorzitter stichting centrummanagement)

'Ik heb van de week nog met de directeur van V&D in Hengelo gesproken. En we kwamen tot de conclusie dat de vestiging V&D ontzettend belangrijk is. Er is hier al een grote leegstand, zoals bij veel steden met tussen de 50- en 80 duizend inwoners. 'Er is absoluut geen alternatief voor dat enorme pand. Als een koppelverkoop aan Primark en Action mogelijk is, dan graag. We zouden die zaken hier met alle liefde willen hebben. Maar ja: Hengelo zit dicht tegen Enschede aan. En dan weet je het al. Als nieuwe ketens voor een plek moeten kiezen, gaat meestal toch Enschede voor. V&D is het gezicht van de winkelstad. Dat zit hier al zo lang ik mij kan herinneren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden