AnalyseVDL Nedcar

Steeds weer wist VDL Nedcar te herrijzen, het is maar de vraag of dat nu weer lukt

De toekomst van autofabrikant VDL Nedcar is een stuk minder zeker nu diens enige klant BMW een streep zet door een belangrijk contract voor toekomstige productie. De Limburgse autobouwer moet razendsnel op zoek naar nieuwe opdrachten, maar de coronacrisis maakt het er niet makkelijker op.

Medewerkers bij een assemblagelijn van Mini’s bij autofabrikant VDL Nedcar in Born.Beeld ANP

Hoe vaak kan een feniks uit zijn as herrijzen? Vaak, luidt het antwoord als VDL Nedcar tot voorbeeld strekt. De autofabriek in Born zag sinds de oprichting in de jaren zestig een reeks autofabrikanten komen en gaan: eerst Daf, toen Volvo, vervolgens Mitsubishi. In 2012 leek het doek definitief te vallen, tot de Brabantse ondernemer Wim van der Leegte de bijna failliete boedel overnam voor 1 euro, de fabriek ombouwde tot een hypermoderne productielocatie en BMW als grote klant binnenhaalde voor de productie van Mini’s, een van de merken van BMW.

Weer had Nedcar het overleefd. Sterker, de fabriek floreerde als nooit tevoren: de Mini was razend populair, jaarlijks steeg de productie en het aantal banen in Limburg groeide met honderden tegelijk. Tot vorig jaar. Plotseling zat de wereldwijde auto-industrie diep in de problemen, als gevolg van Trumps handelsoorlog en een dreigende harde Brexit. VDL Nedcar kondigde het verdwijnen van honderden banen aan, tot ergernis van vakbonden en de ondernemingsraad, die voorspelden dat de dip tijdelijk zou zijn.

Eind vorig jaar leken zij gelijk te krijgen: BMW verlengde het contract voor de productie van de X1 (her en der chauvinistisch ‘de Nederlandse SUV’ genoemd) en diens opvolger tot eind volgend decennium. VDL Nedcar leek weer jarenlang verzekerd van een toekomst.

Onverwacht

Tot BMW het nieuwe contract totaal onverwacht in de prullenbak kieperde. Het Duitse concern, net als veel andere autobouwers getroffen door de coronapandemie, besloot dinsdagavond de productie te concentreren in de eigen fabrieken. BMW heeft Europese productielocaties in Duitsland, Oostenrijk en Groot-Brittannië.

Slecht nieuws voor VDL Nedcar, dat door BMW als een flexibele productiefaciliteit wordt beschouwd. In goede tijden floreert Born, in slechte tijden vallen hier de eerste klappen. ‘Het aantal geproduceerde Mini’s en BMW X1’s daalt voor het eerst na jaren van groei,’ schrijft VDL in zijn jaarverslag over 2019. ‘Van 211.660 in het topjaar 2018 tot 174.097 auto’s in 2019.’ Gevolg: honderden banen zijn de afgelopen anderhalf jaar weer verdwenen.

Extra zuur is dat BMW voor de beoogde opvolger van de X1 nu lijkt uit te wijken naar China. Daar bouwt het Duitse merk een nieuwe fabriek, samen met Great Wall. Honderd kilometer van Shanghai zal daar na 2022 een nieuw model elektrische Mini van de band rollen: een vijfdeurs SUV met de afmetingen van – jawel – de X1.

Concurrent

BMW gaat dus in China zowel Mini’s als de opvolger van de ‘Nederlandse SUV’ produceren, voor zowel de lokale als internationale markt. De nieuwe Chinese fabriek krijgt drieduizend werknemers en een productiecapaciteit van 160 duizend voertuigen per jaar. In een dalende markt krijgt VDL Nedcar er dus een concurrent bij.

VDL Nedcar is niet alleen afhankelijk van één klant, maar straks ook van één type auto, de Mini. Een auto die bovendien over zijn hoogtepunt heen is; de afgelopen jaren stabiliseerden de Europese verkopen rond de 215 duizend. Dit jaar komt daar nog eens de coronacrisis bij, waardoor de Europese autoverkopen in de eerste vijf maanden met 42 procent afnamen.

VDL Nedcar moet dus snel op zoek naar nieuwe afzet. Het concern zegt met diverse partijen in gesprek te zijn, maar verkondigt deze boodschap al sinds 2015 zonder resultaat. Of het in deze tijden van Europese overcapaciteit lukt een nieuwe partner te vinden, is niet waarschijnlijk.

De toekomst voor de vijfduizend medewerkers en het concern is door het plotselinge besluit van BMW een stuk onzekerder geworden. Er resteert nog tijd, maar de feniks zal snel een list moeten verzinnen.

Tijdlijn: het succes van VDL Nedcar, en de kerende kansen

[Juni 2020]  BMW zet streep door contract nieuw model

[November 2019] VDL Nedcar tekent contract met BMW voor nieuw model, desondanks vertrekken 700 flexwerkers

[Oktober 2018] Bij VDL Nedcar verdwijnen duizend banen. Is dit het einde van een succesverhaal?

[Oktober 2018] Is VDL Nedcar de ballon van het mondiale kapitalisme?

[Augustus 2018] Autofabrikanten bevinden zich in zwaar weer: ‘De malaise blijkt dieper dan we zagen aankomen’

[Oktober 2016] De wonderbaarlijke wederopstanding van Nedcar

[Juni 2015] VDL wil snel uitbreiden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden