Staking GM vanwege zorgkosten

De Amerikaanse vakbond United Auto Workers (UAW) heeft een lange adem. De laatste staking bij GM – toen twee strategisch gekozen fabrieken in Flint, Michigan moesten stoppen met de productie van carrosserieën – duurde 54 dagen en kostte GM 2,2 miljard dollar....

Dit keer hoopt de vakbond dat het zolang niet hoeft te duren en dat de staking, die maandag begon, tot enkele dagen beperkt blijft. ‘Niemand wil dat GM schade oploopt’, zei de 58-jarige Jim Brown, die al 38 jaar werkt bij GM in Flint tegen persbureau Reuters. ‘Maar we moeten we onze huidige levensstandaard behouden en GM zal hieraan moeten meewerken.’

De Amerikaanse autofabrikanten en de UAW botsen vooral over de kosten van de gezondheidszorg voor werkende bondsleden en gepensioneerden. De autobedrijven GM, Ford en het onlangs verzelfstandigde Chrysler willen dolgraag af van deze kosten en vooral van de toekomstige aanspraken op vergoeding. Voor de drie betreft het in totaal een bedrag van 100 tot 110 miljard dollar.

De bedoeling van de fabrikanten was om de vakbonden te voorzien van een stichtingskapitaal om daarmee een zorgfonds te stichten waaruit de toekomstige doktersrekeningen van 540 duizend oud-werknemers en hun gezinnen kunnen worden betaald. Het kapitaal zou moeten worden belegd zoals pensioenfondsen dat doen.

Voor de bonden zou het zekerheid betekenen; in het geval een van de bedrijven bankroet zou gaan, is zorg voor de groep gepensioneerden veilig gesteld.

Voor de drie autoproducenten zou het een lastenverlichting zijn. De drie zijn de laatste jaren in de hoek gedreven door de Japanse concurrentie, vanwege matig verkopende modellen. Vorig jaar bedroeg het totale verlies van de drie 15 miljard dollar.

In ruil voor die lastenverlichting moest GM - en later ook Ford en Chrysler - verregaande concessies doen op het gebied van werkzekerheid. Zo zou, aldus The New York Times, de UAW eisen dat GM stopt met het uitbesteden van werk buiten de Verenigde Staten. Ook wil de bond garanties dat de vestigingen die door UAW-leden worden gedomineerd, ook worden betrokken bij de bouw van nieuwe modellen. Het gevaar bestaat immers dat de grootste Amerikaanse autoproducent enkele fabrieken die de onrendabele pick-ups en SUV's produceren worden gesloten ten bate van de fabrieken waar kleinere auto's worden gebouwd.

Uit eindelijk braken de gesprekken op de hoogte van het bedrag dat GM in het zorgfonds moest steken. Het bedrijf, dat momenteel slechts een bedrag van 23,6 miljard in kas heeft, heeft grote moeite om bedragen boven de 50 miljard dollar op tafel te leggen. Een deel hiervan zou dus in GM-aandelen of in converteerbare obligaties voldaan moeten worden, wat een risico inhoudt voor het fonds.

De United Auto Workers, de uitvinder van de sit-down-staking anno 1935, vertegenwoordigt momenteel 540 duizend (oud-)fabrieksarbeiders uit de automobiel- en vliegtuigindustrie. De invloed van de organisatie onder leiding van Ron Gettelfinger is tanende: steeds meer werknemers hebben de contributie er niet meer voor over, ook al omdat de bond zijn tanden verliest. De organisatie voelt zich gedwongen telkens concessies te doen om de noodlijdende auto-industrie niet het vel over de oren te trekken.

Een zorgfonds van 60 miljard dollar kan de macht van de vakbond vergroten. De UAW heeft zich sinds de jaren zestig tevergeefs bemoeid met de financiering van de Amerikaanse gezondheidszorg, maar krijgt nu als bestuurder van een miljardenfonds mogelijk meer invloed op de levenstandaard van de Amerikanen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden