Stagnatie in landen zonder euro

Zwitserland, het land dat Geert Wilders vaak noemt als bewijs dat het buiten de EU beter toeven is, heeft de economie in het eerste kwartaal van dit jaar zien krimpen.

Toeristen in het Zwitserse Luzern. Ook de toeristenindustrie kreeg klappen door de dure frank. Beeld REUTERS

Het bbp (bruto binnenlands product) liep 0,2 procent terug. Ook Zweden en Denemarken - twee landen die niet aan de euro meedoen - zagen hun groei dalen.

De groei in Zweden liep in het eerste kwartaal terug naar 0,4 procent, terwijl die voor het laatste kwartaal van 2014 naar beneden werd bijgesteld van 1,1 naar 0,8 procent. Voor het hele jaar wordt een groei voorspeld van 2,4 procent. Analisten hadden eerder rekening gehouden met 2,8 procent.

Duurdere frank

De oorzaak van de Zwitserse krimp is vooral de stijging van de koers van de Zwitserse frank. Tot begin dit jaar hield de centrale bank van het land de munt onder een plafond van 1,20 frank voor één euro. Dat werd noodgedwongen losgelaten, waarna de frank snel duurder werd en de Zwitserse industrie (voedingsmiddelen, farmacie, machines en luxegoederen) aan concurrentiekracht inboette.

Precies een jaar geleden bepleitte Geert Wilders nog bij RTL Nieuws dat Nederland met een eigen munt net als de Zwitsers met de Europese Unie handel zou moeten drijven. Hij zei toen dat het economisch alleen maar beter zou gaan als Nederland uit de EU stapt. 'Nederland heeft economische krimp en een groei van werkloosheid. Landen als Zwitserland, maar ook Noorwegen, hebben economische groei en minder werkloosheid. Zwitserland is hét voorbeeld.'

Een jaar later is de situatie precies andersom. De groei in Nederland trekt aan, terwijl die in Zwitserland vertraagt en zelfs daalt. De krimp van 0,2 procent is slechter dan verwacht, net als de bijgestelde groei voor het hele jaar van 1,1 procent. Analisten hadden na het besluit van de centrale bank om de frank weer aan de wisselmarkten uit te leveren, een krimp van 0,1 procent verwacht en een groei op jaarbasis van 1,6 procent.

Recessie

'Met een frank van 1,03 euro nu en 1,20 begin dit jaar moet niet worden uitgesloten dat ook dit kwartaal de economie krimpt', zei Eric Scheidegger, hoofd van het directoraat voor economisch beleid van de Zwitserse regering. Dat zou betekenen dat Zwitserland in een recessie zou belanden. De Zwitserse export daalde in het eerste kwartaal met 2,3 procent. Ook de toeristenindustrie kreeg klappen door de dure frank.

Zweden, de thuisbasis van machtige bedrijven als IKEA, Hennes & Mauritz en Ericsson, kampt al langer met een teruglopende export door de hoge koers van de kroon. De rente is door de centrale bank al teruggebracht tot onder de nul. Maar dat heeft nog weinig zoden aan de dijk gezet. De investeringen daalden in het eerste kwartaal met 0,1, de export met 0,7, de import met 1,5 procent. De consumptie steeg nog maar met 0,1 procent tegen 1,3 procent in het laatste kwartaal van 2014. De Zweedse centrale bank noemde groei overigens in lijn met de prognose.

Ook de Deense economie zwakte iets af. De groei liep daar terug tot 0,4 procent. De Deense kroon is echter gekoppeld aan die van de euro, zodat de export geen last heeft van een concurrentienadeeel. Met name het teruglopen van de consumptie van 1,2 naar 0,7 procent is teleurstellend.

Op 18 juni worden er verkiezingen in het land gehouden en de huidige regering van de sociaal-democratische premier Helle Thorning-Schmidt klopt zich nu op de borst over zeven kwartalen groei in het land.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden