Interview Wonder Wang

Spionage voor China? ‘Dat zijn geruchten’

Telefoonconcern Huawei is de grootste Chinese investeerder in Europa. Ook in Nederland zit het bedrijf in de hele telecomketen. Maar er is altijd de argwaan. Zijn er banden met het Chinese leger? Weet Peking nu wat wij zeggen? Bestuursvoorzitter Wonder Wang van Huawei Nederland: 'Voor vertrouwen winnen bestaat geen shortcut.'

De test van een smartphone bij Huawei. Beeld Bloomberg

De Chinezen zijn onder ons. Als we bellen, mailen, inloggen op het bedrijfsnetwerk, bij de gemeente een paspoort aanvragen: grote kans dat de communicatie verloopt via een elektronisch onderdeel van Huawei. Het Chinese bedrijf zit in de hele telecomketen en maakt van alles, van mobiele telefoons tot hele netwerken, met routers en servers en clouds. Het is het op een na grootste telecombedrijf ter wereld.

Het bedrijf zit nu tien jaar in Nederland en is stilletjes ook hier een van de grootste leveranciers van communicatiespullen geworden. Het werkt samen met KPN, bouwt het 4G-netwerk voor T-Mobile, zit in gemeentelijke intranetten en verzorgt de wifi in het Ajax-stadion.

In die afgelopen tien jaar werd het ook met terugkerende argwaan bekeken. Huawei, een bedrijf met vermeende connecties richting het Chinese leger, zou achterdeurtjes in zijn apparatuur stoppen waardoor communicatie niet veilig zou zijn. In verschillende landen werd het bedrijf uitgesloten van de aanleg van kritische netwerkinfrastructuur.

Huawei

Opgericht 1987
Omzet (2013) 39,5 miljard
Winst (2013) 3,5 miljard
Aantal werknemers 150 duizend
In Nederland Bijna 600 werknemers
Drie kantoren Amsterdam, Voorburg en Amstelveen
Drie business groups Carrier (telecomapparatuur voor de netwerken van telecomoperatoren zoals KPN en T-Mobile), Enterprise (it-producten en -oplossingen voor de zakelijke markt) en Consumer (smartphones en tablets)

Kamervragen

In Nederland werden Kamervragen gesteld, maar mocht Huawei gewoon doorgaan met het aanleggen van netwerken en verkopen van telefoons. Een onderzoeksteam van KPN, partner van Huawei, bezocht een lab van de Chinezen in Shenzhen. Conclusie: 'Ja, er is ruimte voor verbeteringen, ja, er zijn serieuze issues, maar niet meer dan je bij andere telecommunicatiebedrijven tegen zult komen.' Later bleek uit documenten van klokkenluider Edward Snowden dat het eerder andersom zat: het was de Amerikaanse inlichtingendienst NSA die achterdeurtjes zou hebben verstopt in Huawei-apparatuur. Donderdag werd bekend dat naast Gemalto ook Huawei doelwit was van de NSA-zoektocht naar simcodes. De Chinezen kunnen met een beschuldigende vinger naar de Amerikanen wijzen, in plaats van andersom.

En dus zit Wang Dexian, alias Wonder Wang, de baas voor Huawei Nederland, vol zelfvertrouwen in zijn kantoor in Voorburg, complimenten uitdelend aan Nederland en subtiel snerend naar de Amerikanen. 'Ik geloof dat het wantrouwen een beetje verschoven is naar andere partijen.'

Wonder Wang, bestuursvoorzitter van Huawei in Nederland. Beeld Raymond Rutting

Nederland is altijd al minder wantrouwend tegen jullie geweest dan andere landen. Waarom?

'We zijn hier al tien jaar en hebben het vertrouwen gewonnen van grote klanten en consumenten. KPN en andere bedrijven hebben allemaal testen mogen doen en daar zij we goed uitgekomen. KPN is twee weken in ons lab in Shenzhen geweest voor dat onderzoek, we hebben onze broncode voor ze geopend. Dat is erg nuttig gebleken.'

Maar buiten Nederland is de kritiek gebleven.

'Die kritische rapporten over ons bevatten alleen maar geruchten. Er staat geen enkel bewijs in dat onze producten onveilig zouden zijn. Niets is hard. Er zijn evenveel kritische rapporten over die kritische rapporten. Nederland heeft zich wijzer opgesteld door niet op geruchten af te gaan. In de UK hebben we een soort glazen huis opgezet met British Telecom waarin onze nieuwe producten en diensten kunnen worden onderzocht. Ook de Britse regering was uiteindelijk positief.'

Huawei heeft nu drie kantoren in Nederland, waaronder een kleine researchafdeling. Vanwaar die keuze voor Nederland?

'Vanwege de openheid en de cultuur van innovatie. Later kwamen we erachter dat Nederland ook een goede gateway naar Europa is.

'De ontvangst door de regering in Nederland was ook heel goed, vooral op belastinggebied - al wordt dat nu een beetje onder druk gezet door andere landen. Nederland is wel een lastige markt. Klanten stellen hoge eisen aan de kwaliteit van producten. Ze zijn niet uit op een lage prijs, zoals in Bangladesh, waar ik eerder voor Huawei werkte, maar op goede spullen.'

Halen jullie dat niveau?

'Dankzij onze nadruk op Research and Development kunnen wij aan hoge eisen van Nederlandse klanten voldoen. We investeren veel in onderzoek, meer dan 10 procent van onze jaarlijkse omzet - 39,5 miljard dollar in 2013. We hebben veel patenten. We haalden als eerste klant Telfort binnen en daarna KPN, dat zijn bedrijven die op kwaliteit letten. We hebben het vertrouwen moeten winnen, stap voor stap. Vechten op prijs maakte daar geen deel van uit, dat werkt hier niet. Wij leveren netwerkapparatuur die van belang is voor de nationale infrastructuur. Dan wordt kwaliteit vanzelf het belangrijkst.'

Een Chinees bedrijf en kwaliteit - dat is nog steeds geen voor de hand liggende combinatie.

'We hebben hard gevochten om de perceptie van mensen te veranderen - we zijn een multinational, maar toen we hier begonnen werden we toch vooral als een Chinees bedrijf gezien. Hoe overtuig je klanten dat je desondanks hoge kwaliteit levert? Daar is geen shortcut voor. Je moet het goede product en innovatiekracht hebben.'

Wang werd geboren in de provincie Yunnan, in het zuiden van China, in een niet onbemiddeld gezin. Hij volgde het advies van zijn ouders (beiden werkten bij het telefoonbedrijf) om telecom te gaan studeren in Peking en belandde in 2005 bij Huawei. Net toen begon het bedrijf een internationale expansiestrategie te ontwikkelen en Wang paste daar precies in: na een jaar (inmiddels had een Oegandese collega hem omgedoopt tot 'Wonder' Wang, dat klonk beter) op het hoofdkantoor in Shenzhen mocht hij 'naar buiten'. Het werd Bangladesh. Zes jaar later werd Nederland zijn nieuwe post. Nu woont hij pendelend tussen Amsterdam en Voorburg.

Bangladesh of Nederland?

'Ik ben van een van de armste landen naar een van de rijkste landen ter wereld gegaan - dat is nogal een overgang. Maar er zijn ook overeenkomsten: het is in beide landen erg vol en er is een vergelijkbare zakelijke sfeer; relaties zijn in beide landen erg belangrijk. We proberen dan ook goede relaties met het land aan te knopen: we zijn sponsor van Ajax, we kopen lokaal in, we hebben de afgelopen jaren diverse goede doelen gesteund (o.a. voor gehandicapten en het Wereld Natuur Fonds), we sponsoren studentenuitwisselingen met China. En 70 procent van het personeel is lokaal gerekruteerd. Die Europese inbreng is belangrijk om de lokale markt te begrijpen en draagt bij aan de vorming van een global brand. We gebruiken de schoonheid van lokale culturen, die willen we vermengen met de bedrijfscultuur van Huawei.'

Is dat zo? Wij horen dat hooguit 30 procent van de werknemers uit het land zelf afkomstig is. Ex-managers stellen dat Huawei juist geen prijs stelt op hun inbreng.

'Zoals ik al zei, ruim 70 procent van ons personeel hier in Nederland is in Nederland aangenomen. En kritiek heeft een zekere waarde. Uiteraard zijn er crossculturele problemen. Conflict bestaat bij ons, net als bij alle andere wereldwijde spelers. We zijn onderweg, we proberen ons te verbeteren op dit vlak en meer kennis te verwerven van voordelen van andere culturen.'

Huawei zou nog veel hiërarchischer zijn dan westerse bedrijven.

'Daar ben ik het niet helemaal mee eens. Chinese mensen zijn meer top-down ingesteld, maar zien ook de waarde van bottom-up. In veel Nederlandse bedrijven komt de creativiteit van onderop, dat is de schoonheid van de Nederlandse cultuur. Maar er is ook een zekere behoefte aan top-downbevelsstructuren. Die geven efficiëntie, snelheid. We willen beide combineren. Als een wereldwijde speler hebben wij wereldwijde richtlijnen - je moet consistent zijn. Maar er is ook altijd ruimte voor aanpassing aan lokale processen, aan de eisen en verwachtingen van lokale klanten. Hier krijgen mensen meer vrijheid.'

Werknemers worden in de gaten gehouden door het bedrijf, e-mailcommunicatie wordt onderschept en wie iets verkeerd doet wordt per bedrijfsbrede e-mail publiekelijk op de vingers getikt. Is dat vrijheid?

'Allereerst: wij zijn zeer gefocust op informatieveiligheid! Wij zijn een technologisch bedrijf. Ict is een lastige branche, de ontwikkelingen gaan verschrikkelijk hard, je bedrijf kan in een nacht kapotgaan als je niet uitkijkt. Neem Lucent, neem Bell: allebei dood. Motorola is overgenomen, Siemens is helemaal uit de telecombusiness. Als wij niet heel goed op onze technologie en patenten letten, kunnen wij ook zomaar kapotgaan. Wij zitten in de top-3 van patentaanvragen in het ict-domein en zien regelmatig hoe producten van ons worden gekopieerd. We hebben meermaals de prijs betaald voor onnauwkeurigheid.'

'Met zo'n e-mailtje maken we onze mensen duidelijk hoe belangrijk informatieveiligheid voor ons bedrijf is. Andere bedrijven doen dat ook, alleen misschien niet via zo'n e-mail. Dat is wel een cultuurverschil, ja. Het is niet bedoeld om hun vrijheid of hun privacy aan te vallen, het is gewoon heel belangrijk voor ons bedrijf. Er bestaat geen absolute vrijheid. Informatieveiligheid beschermt patenten en die beschermen weer innovatie. En na Snowden weten we helemaal hoe belangrijk cybersecurity is.'

Uit documenten van Snowden bleek dat jullie een doelwit waren voor de NSA, die via jullie apparatuur klanten wilde afluisteren. Ze zaten diep in jullie systeem, luisterden e-mail af, hadden de sourcecode te pakken. Wat hebben jullie daaraan gedaan?

'Volgens berichten in de media is dat inderdaad gebeurd. Wij houden ons netwerk in de gaten, proberen hackers buiten de deur te houden.'

Naderhand zal een woordvoerder dat met een cryptisch antwoord aanvullen. 'Als die acties zoals omschreven ook echt waar zijn, dan veroordelen wij die.' Op de wedervraag of Huawei zijn systemen heeft onderzocht en wat er dan gevonden is, komt geen antwoord.

'Onze grootste verantwoordelijkheid is dat onze eindverbruikers van een veilig en stabiel netwerk gebruikmaken. Wereldwijd zijn dat inmiddels 1,6 miljard mensen, waaronder 10 miljoen in Nederland, en misschien is dat wel de reden dat we interessant zijn voor geheime diensten. Daar moeten we dus goed opletten. Ook hier gaat het om vertrouwen. Wij moeten op dat vlak twee keer, vijf keer, twintig keer meer doen dan onze concurrenten om onze klanten ervan te overtuigen: Huawei is veilig.'

Vechten tegen argwaan


‘Stop met de jacht op Huawei’, zei oprichter en bestuursvoorzitter Ren Zhengfei van het Chinese bedrijf vorige maand op het World Economic Forum in Davos. ‘Wij zitten ook in een moeilijke positie.’ Huawei, het op één na grootste telecomconcern van de wereld, moet nog altijd veel argwaan pareren - en probeert dat nu als slachtoffer. Nooit eerder liet de bestuursvoorzitter Huawei zich openbaar interviewen. Het is onderdeel van een poging tot openheid van het bedrijf. Banden met het Chinese leger? Afluisteren voor de Chinese overheid? Geen sprake van, zei Ren, voormalig officier in het Volksbevrijdingsleger. Het bedrijf is in handen van zijn werknemers. Vorig jaar lieten het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken en Justitie apparatuur voor videoconferencing verwijderen uit de vergaderzaal. In Frankrijk en Duitsland werd Huawei van aanbestedingen geweerd. In Nederland werden Kamervragen gesteld.

Heeft de NSA achterdeurtjes in Huawei-producten geïnstalleerd?

'De veiligheid en integriteit van ons bedrijfsnetwerk en onze producten zijn onze hoogste prioriteit. Net zoals andere bedrijven zijn wij continu bezig met het blokkeren, opschonen en versterken van onze infrastructuur tegen cyberdreigingen.'

'Wij kennen onze producten en onze broncodes. Die berichten bewijzen eens te meer: cybersecurity wordt alleen maar belangrijker. Wij willen er pro-actief mee omgaan. We pleiten daarom voor wereldwijde standaarden om te laten zien dat apparatuur veilig is. Daarin zullen wij zeker een rol spelen, bijvoorbeeld op de grote conferentie die dit voorjaar in Nederland wordt gehouden.'

Jullie hebben hechte banden met de Chinese overheid. Er zijn verdenkingen dat Chinese overheidshackers het op westerse landen en bedrijven hebben gemunt. Maken die Chinese wortels het niet lastig om een grotere rol voor Huawei te bepleiten?

'Jullie hebben het weer over geruchten. Die kunnen een dag duren, twee dagen, een jaar of twee jaar misschien, maar niet voor altijd. Zonder bewijzen, en die zijn er nog altijd niet, verdwijnen ze op den duur. De aandacht is verschoven naar andere partijen, na Snowden. 45 van de 50 grootste telecombedrijven werken met ons, dat zegt toch wel iets. Wij laten ons niets gelegen liggen aan mensen die ons bedrijf niet willen begrijpen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.