Speculeren breekt goede doelen op

De Nederlandse goede doelen hebben afgelopen jaar minstens tientallen miljoenen euro verloren op de beurs. Veel fondsen hebben tot soms 30 procent van hun opgepotte vermogen in aandelen belegd....

Dit is omstreden. Volgens ongeschreven regels in de branche moet 90 procent van het vermogen veilig op een spaarrekening worden gestald.

Dat blijkt uit een rondgang van de Volkskrant langs liefdadigheidsinstellingen. Zo zag het Prins Bernhard Cultuurfonds 5,2 miljoen van de circa 110 miljoen euro aan eigen vermogen in rook opgaan. Kankerbestrijding/KWF, in 2001 met een plus van 2,1 miljoen nog lijstaanvoerder van het door Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) opgestelde rijtje succesvolle beleggers, verloor 5,7 miljoen euro. Het Wereld Natuur Fonds raakte 2,3 miljoen euro kwijt.

Een van de grootste verliezers lijkt de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) met 15,6 miljoen euro. Ter vergelijking: exclusief nalatenschappen haalde de KNRM afgelopen jaar met de eigen fondsenwerving 3,2 miljoen euro op. Het Leger des Heils heeft de cijfers over 2002 nog niet rond, maar directeur Koos Tinga verwacht een beleggingsverlies van ruim 5 miljoen.

Volgens de organisaties zelf betreft het 'papieren verliezen', en komen de activiteiten niet in gevaar. 'Maar het moet niet te lang zo doorgaan', zegt Jan-Willem Pieterson van het Prins Bernhard Cultuurfonds. In 1998 wisten de goede doelen nog een recordbeleggingswinst van 134,9 miljoen te realiseren. In 2001 kelderde dat naar 5,4 miljoen euro.

Dat charitatieve instellingen zelf omvangrijke vermogens oppotten en daarmee beleggen, heeft afgelopen jaren tot veel discussie geleid. Greenpeace bijvoorbeeld belegt juist principieel niet in aandelen omdat het 'corrumperend' kan werken, aldus een woordvoerster. 'We willen met het geld van onze donateurs niet speculeren.'

Het CBF hanteert geen normen voor het beleggingsbeleid. Voorzitter Gosse Bosma van de VFI, de brancheorganisatie van goede doelen, spreekt van een goed gebruik om 90 procent van het geld dat niet direct wordt gebruikt, op een deposito vast te zetten. In de praktijk beleggen de goede doelen hun surplusgeld echter voor 20 tot 30 procent in aandelen.

Om tot 'een transparant stelsel van criteria en normen voor het vermogensbeleid van goededoelenorganisaties te komen', heeft het VFI eind vorig jaar een commissie onder leiding van oud-Shell-topman Cor Herkströter aan het werk gezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden