Reportage

'Soms moeten we met zijn tweëen in één bed slapen'

De Polen bij kwekerij Van Gennip pikken het niet meer: ze staken. De baas buit ze uit en de leefomstandigheden zijn gewoon beroerd, zeggen ze.

null Beeld Cigdem Yuksel
Beeld Cigdem Yuksel

Poolse seizoensarbeiders die niet keihard werken, maar staken? Het lijkt een contradictie, maar is de realiteit in Nuenen: 79 Poolse werknemers van kwekersbedrijf Thwan van Gennip uit Lierop hebben sinds maandag het werk neergelegd uit onvrede over onverwachte inhoudingen op hun loon en slechte leefomstandigheden.

Op de begane grond van een grote loods in Gerwen (gemeente Nuenen) - waar ze op de eerste verdieping in overvolle kamertjes slapen - drommen de Polen donderdag samen om hun verhaal te doen. FNV-consulent Andrzej Prochniak, die als tolk optreedt: 'Van Gennip beweert dat de Polen vorig jaar te veel uitbetaald hebben gekregen. Dat houdt hij nu in op hun loon. Maar niemand heeft een loonstrookje gezien, zodat het niet te controleren is.'

Schuld

Halina Pydin (61) moet 716 euro terugbetalen, vertelt ze. 'Ik ben nu drie weken hier en heb drie weken voor niets gewerkt', aldus de Poolse vrouw. Mieczyslaw Lukaszuk (68) moet volgens eigen zeggen zelfs 2.641 euro terugbetalen. 'Ik heb vorig jaar acht maanden gewerkt. Volgens mijn jaaropgave heb ik daarmee 3.400 euro verdiend. Hier klopt niets van.'

Jacek Stepien (45) werkt al twaalf jaar bij de Brabantse kweker van asperge- en aardbeienplantjes. Toen hij begin januari aankwam, kreeg hij te horen dat hij vorig jaar 1.280 euro te veel aan loon heeft gekregen: 'Die schuld heb ik in vier weken afbetaald. Een verklaring heb ik verder niet gekregen.'

Volgens Jan Pyolyn moet hij niet alleen zelf 1.300 euro terugbetalen, maar is hij ook voor zijn zoon (750 euro) aangeslagen. Die werkt dit jaar niet bij Van Gennip. Het bedrag van 750 euro wordt zonder blikken of blozen op het loon van de vader ingehouden, aldus de Pool.

Stinkend zaakje

Volgens FNV-bestuurder Wim Baltussen stinkt het zaakje aan alle kanten. 'Dit riekt naar uitbuiting', vindt hij. 'Polen zijn harde werkers , die niet zeuren en veel accepteren.' Hij heeft Van Gennip om een verklaring gevraagd, maar geen antwoord gekregen. Ook op telefoontjes en mails van de Volkskrant reageerde de Brabantse teler niet. 'Geen commentaar', sms'te hij gisteravond.

De Polen werken via een uitzendbureau in Someren dat nauw lijkt te zijn gelieerd aan het kwekersbedrijf. Donderdagmiddag proberen tien Poolse werknemers samen met de FNV-bemiddelaars verhaal te halen bij het uitzendbureau: ze willen hun loonstrookjes en andere documenten inzien. 'Het bureau is dicht', zegt de eigenaar van het bedrijfsverzamelgebouw.

De stakers zijn gesommeerd uiterlijk vandaag de loods in Someren te verlaten. 'Einde seizoen, pand verlaten', staat in het Pools op een pamflet dat op het raam en een deur is geplakt. Van Gennip heeft aangekondigd dat hij vrijdag gas, water en licht afsluit. Woensdag heeft hij al internet afgesloten en een televisie weggehaald. Maar het seizoen is nog niet eens begonnen - ze zouden tot augustus blijven, vertellen de stakers.

Vier stapelbedden

'Hij wil de loods zo snel mogelijk vrij maken om er nieuwe Poolse werknemers in te huisvesten', zegt Prochniak. De stakers laten met enige gêne hun slaapkamers zien. In sommige kamers van vier bij twee meter staan vier stapelbedden. 'In mei, juni en juli slapen we hier met z'n tienen', zegt Piotr Brodzicki (34). 'Soms moeten twee mensen in één benedenbed slapen.' Voor 110 mensen - bijna 30 Polen doen niet mee aan de staking - zijn er beneden vijf douches, vier toiletten en drie urinoirs, waarvan er twee defect zijn.

Volgens FNV'er Baltussen is Van Gennip 'een omstreden tuinder die met behulp van zijn constructie-advocaat steeds de grenzen van de wet opzoekt'. Een paar jaar geleden kocht hij het tuinbouwbedrijf van de beruchte Somerense aspergeteelster José Janssen, die is veroordeeld tot drie jaar cel wegens uitbuiting van Poolse, Roemeense en Portugese arbeiders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden