Snoepgoed zonder kinderidolen

De meisjes van K3 en de Teenage Mutant Ninja Turtles mogen vanaf volgend jaar geen chocola en chips meer aanprijzen op de verpakking. Ouders hebben daar steeds meer kritiek op.

. Beeld .

Kinderidolen als K3 en Winnie de Poeh mogen geen evident ongezonde producten meer aanprijzen in de supermarkt. Afbeeldingen van film-, pop- en striphelden verdwijnen in de loop van volgend jaar van de verpakking van alle producten voor kinderen tot 7 jaar. Op verpakkingen voor kinderen tussen de 7 en 13 jaar mogen de helden nog wel verschijnen, maar alleen als de hoeveelheden calorieën, verzadigd vet, suiker en zout in die producten onder bepaalde waarden blijven. De maximaal toegestane hoeveelheden staan genoemd in de Reclamecode.

Onder druk van een samenleving die zich steeds openlijker stoort aan kindermarketing, heeft de levensmiddelenindustrie hierover recentelijk afspraken gemaakt met staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid. De branche zelf moet erop toezien dat de fabrikanten de afspraken 'breed' naleven.

Kindermarketing

Eerder dit jaar besloten de supermarktketens Albert Heijn en Plus al te stoppen met kindermarketing op de verpakking van hun huismerken. Nu ondergaan dus ook de A-merken een versobering. 'Goed dat de A-merken het voorbeeld van de huismerken volgen', zegt directeur Marc Jansen van het CBL (Centraal Bureau Levensmiddelenhandel), de brancheorganisatie voor supermarkten.

De brancheorganisatie voor de levensmiddelenindustrie, de FNLI, verkondigde drie weken geleden nog dat de bestaande regels voor kinder- en jeugdreclame afdoende waren. Eind vorige maand besloot het bestuur van de FNLI de wissel alsnog om te zetten. Naar eigen zeggen om gehoor te geven aan de groeiende kritiek op het gebruik van bekende animatiefiguurtjes en kinderpophelden op de verpakking van ongezond voedsel. De idolen zijn meteen herkenbaar in de schappen met snoep en koek, chips en zoutjes, mierzoete toetjes en calorierijke frisdrank en ze oefenen een grote aantrekkingskracht uit op kinderen.

Wel kunnen levensmiddelenfabrikanten straks nog steeds door henzelf ontwikkelde stripfiguurtjes ('branded characters') op snoepverpakkingen afbeelden. De M&M-poppetjes op de verpakking van de gekleurde chocosnoepjes mogen bijvoorbeeld ook in 2017 blijven. Onder 'kinderidolen' verstaat de Reclamecode alleen personen en animatie- en stripfiguurtjes uit films en televisieseries, zoals de Teenage Mutant Ninja Turtles van zender Nickelodeon (op chocoladewikkels van Verkade) of de meiden van K3 (op zakken chips).

Kritiek Foodwatch

Foodwatch, een organisatie die al jaren campagne voert tegen kindermarketing in de supermarkt, is slechts half tevreden met de afspraken tussen Van Rijn en de levensmiddelenfabrikanten. Campagneleider Sjoerd van de Wouw: 'Probleem blijft dat de voedingskundige criteria in de Reclamecode zo slap zijn dat zelfs sommige soorten ijs, chips en frisdrank er gewoon binnen kunnen vallen.' Foodwatch verwacht dat de kinderidolen alleen zullen verdwijnen van de verpakking van 'het ergste junkfood'.

Verder blijft Foodwatch mordicus tegen de zelfregulering van de levensmiddelenindustrie. De overheid en ouders horen over de gezondheid van kinderen te waken, vindt de organisatie, niet de voedingsindustrie. 'Die heeft namelijk andere belangen: winst maken.'

Levensmiddelenindustrie en de Mededingingswet

De levensmiddelenindustrie gelooft intussen nog steeds niet dat het schrappen van film- en striphelden op de verpakking van ongezonde producten bijdraagt aan de strijd tegen overgewicht onder kinderen.

Het is 'een goede zaak' dat de kinderidolen worden geweerd uit de supermarkt, zegt woordvoerder Roel Govers van Mars Nederland. 'Wij juichen dat toe, omdat we weten dat veel ouders zich zorgen maken over het verband tussen zwaarlijvigheid en kinderidolen op verpakkingsmateriaal. Ook al is dat verband niet aangetoond, wij nemen die zorgen serieus.' De snoepfabrikant zegt zelf al geruime tijd niet meer met kinderidolen te werken. Maar Mars heeft wel eigen karaktertjes ontwikkeld die kinderen aanspreken. Govers: 'Onze M&M-figuurtjes staan zelfs in het National Museum of American History.'

De afspraak tussen Van Rijn en de levensmiddelenindustrie moet nog worden getoetst aan de Mededingingswet, schrijft de staatssecretaris aan de Tweede Kamer. Een fabrikant die een langlopende overeenkomst met een bedrijf als Disney heeft gesloten over het gebruik van kinderidolen, zou zich benadeeld kunnen voelen, zegt FNLI-woordvoerster Margreet Schijvens. Bovendien geldt de afspraak alleen voor Nederlandse levensmiddelenfabrikanten. Dit kan nog vragen opleveren uit Brussel. Zeker als snoepfabrikanten uit andere EU-landen in Nederland producten blijven aanbieden met kinderidolen op de verpakking.

De stichting Jongeren op Gezond Gewicht is blij met de aanscherping. 'Dit bewijst dat het helpt om met bedrijven in gesprek te blijven', zegt woordvoerder Mieke Spaans van de stichting. Net als de FNLI en het CBL beklemtoont zij dat er meer gedaan moet worden om kinderen een gezonde levensstijl aan te leren. 'Gemeenten moeten stimuleren dat kinderen met de fiets naar school gaan, dat er meer speeltuintjes komen. En op het consultatiebureau moeten ouders te horen krijgen dat hun kind beter water kan drinken dan diksap.'

. Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.