Smaakmaker

WILLEM de Vlugt verdiende als topman van Van Leer negen miljoen gulden door opties te verzilveren, vlak nadat een overnamebod de koers flink deed stijgen....

Wilco Dekker

Voor hen komt Opties voor bestuurders - handleiding voor commissarissen te laat. Zo heet een boekje dat het Nederlands Centrum van Directeuren en Commissarissen (NCD) deze week presenteerde. De rest van ondernemend Nederland kan daarin lezen hoe een nette Nederlandse optieregeling in elkaar zit.

'U bent toch niet naïef, hoop ik?', reageert NCD-directeur Jim Bos op de vraag waarom zo'n handleiding nog nodig is. 'Een goede optieregeling is veel ingewikkelder dan je denkt. Sommige mensen hebben zelfs hun zomervakantie moeten onderbreken om aan dit boekje te werken. Zoals ikzelf.'

Want meer dan twee jaar nadat premier Kok uit zijn slof schoot over 'exhibitionistische zelfverrijking', staan opties nog steeds borg voor opwinding. De commissarissen - verantwoordelijk voor de beloning van de bestuurders - zijn blijkbaar nog lang niet overal wakker. Bos waarschuwde eind mei, na de opwinding over De Vlugt en Van der Poel, dan ook meteen dat de regels rond opties aangescherpt moesten worden.

Werkgeversvereniging VNO-NCW vond dat eerst niet zo nodig, maar ging al snel door de bocht. Niet alleen omdat de achterban het zat is om steeds als grijpgrage grootverdieners bestempeld te worden, maar vooral omdat op de achtergrond wettelijk ingrijpen dreigt door minister Zalm van Financiën.

De zelfregulering die dat moet voorkomen, resulteerde eind augustus in acht aanbevelingen. Die zijn in het boekje - samengesteld onder leiding van hoogleraar corporate governance Jaap Glasz - uitgewerkt en toegelicht. Zo mogen opties pas na drie jaar verzilverd worden, want ze zijn volgens de voorstanders tenslotte bedoeld om bestuurders aan het bedrijf te binden en hen te prikkelen tot betere prestaties.

Daarom moeten opties ook gekoppeld zijn aan het halen van bepaalde doelen; zodat topmannen niet profiteren van zaken waar ze geen invloed op hebben, zoals stijgende koersen door een lage rente. Verder moeten ze per individuele bestuurder openbaar zijn en moeten die bestuurders toestemming hebben van hun topman of president-commissaris voor verzilvering; om zelfs de schijn van voorwetenschap te vermijden. Het aantal opties en de uitoefenprijs ervan moeten daarnaast redelijk zijn.

Hoogleraar Glasz hoopt dat het boekje de opmaat vormt voor een debat tussen de 'smaakmakers van het poldermodel'. Directeur Peter Paul de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) wil best kwijt dat hij het met het gros van de aanbevelingen van harte eens is; niet in de laatste plaats doordat zijn eigen organisatie die bijna allemaal twee jaar geleden al deed.

Maar aanbevelingen als de koppeling aan prestaties zijn volgens De Vries rijkelijk vaag. 'Een winststijging van 0,1 procent is vaak genoeg.' Ook worden er nog steeds zoveel opties uitgedeeld, dat premier Kok bij een geleidelijke stijging van de koersen over een paar jaar zijn oneliner over zelfverrijking kan recyclen.

Dat soort nadelen is volgens De Vries eenvoudig te voorkomen met de enige VEB-aanbeveling die de directeuren en commissarissen níet overnamen: de optieregelingen gewoon even ter goedkeuring voorleggen aan de aandeelhouders, die de pakketten tenslotte betalen. 'Het is steeds: wel de lusten en niet de lasten', legt De Vries uit. 'De waarde van de optiepakketten bereikt Angelsaksische hoogten. Prima, maar zoals in de VS en Groot-Brittannië de aandeelhouders laten beslissen - dát willen ze niet.'

'Waarom wel?', reageert Bos op de vraag waarom dat punt niet in het boekje staat. 'We zijn uitgegaan van de bestaande wetgeving, en de beloning is primair de verantwoordelijkheid van de commissarissen. We wilden niet allerlei discussies door elkaar halen.'

De NCD-directeur denkt dat het nu ook zonder Zalm en De Vries wel goed komt. 'De tekst is op Internet in twee dagen al 75 keer ge-download, terwijl onze 4500 leden weten dat ze het toegestuurd krijgen. Het leeft enorm.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden