INTERVIEW

'Slopers moeten we aanpakken'

De PvdA trekt ten strijde tegen de vermaledijde durfinvesteerders. Daarvoor moet Kamerlid Henk Nijboer allerlei wetten gewijzigd zien te krijgen.

Henk Nijboer.Beeld ANP

Er zitten volgens PvdA-Kamerlid Henk Nijboer heus goede kanten aan private equity - grofweg de term voor investeerders die hun eigen geld in echte bedrijven stoppen om er meer geld voor terug te krijgen. 'Echte investeerders geven vooral het midden- en kleinbedrijf kansen om te groeien en mensen aan te nemen', zegt Nijboer.

Maar het gaat de PvdA'er erom de verkeerde investeerders met hun 'duistere en verwerpelijke' praktijken 'wettelijk aan banden te leggen'. Om de sprinkhanen die zich op een bedrijf storten, het volhangen met schulden en het met medeneming van vette winsten berooid en vrijwel kaalgegeten achterlaten. Bedrijven als Estro (kinderopvang), V&D, Hema, afvalverwerkingsbedrijf Van Gansewinkel en mediabedrijven NRC Media en eerder PCM.

Dat zijn de door de media opgeblazen uitzonderingen, zeiden vertegenwoordigers van private equity op een door Nijboer geïnitieerde hoorzitting in de Kamer vorige maand. Het meeste durfkapitaal, zeiden ze, zorgt voor mooie, voorspelbare rendementen waar bijvoorbeeld pensioenen van kunnen worden betaald.

Beetje verkeerde term, zegt Nijboer: durfkapitaal. 'Als je een bedrijf koopt met zijn eigen schulden in plaats van je eigen geld, dat vind ik niet echt durf. Dat sloperswerk, een bedrijf met schulden overladen en dan leegtrekken, dat wil ik onmogelijk maken door wetgeving op verschillende punten te veranderen. De politieke kunst is om dat zo te doen dat de goede partijen blijven investeren, vooral in het mkb.'

Wat wilt u veranderen?

'De prooi van de overname mag niet meer met het eigen bezit garant staan voor het geld dat private equity leent van de bank. En zo'n prooibedrijf mag geen geld lenen aan de investeerder om de facto de eigen overname te betalen.

'Wat daarmee samenhangt, is de aftrekbaarheid van rente op excessieve overnameschulden. De regeling die dat beperkt, heeft te veel lekken. Die moeten we dichten. Uit de hoorzitting bleek dat maar liefst eenderde van de winst die die sprinkhanen maken, komt omdat ze slimme fiscale constructies weten op te zetten. Dat geld is weg, pure waardevernietiging.'

Dat zijn maatregelen die het private equity moeilijk moeten maken. Wilt u die 'verkeerde investeerders' zelf ook aanpakken?

'Zo'n durfinvesteerder neemt het heft in handen met de meerderheid van de aandelen. Die heeft bestuurders en commissarissen in zijn zak. Dat zie je bijvoorbeeld als zij meteen na de overname aan de nieuwe aandeelhouder een superdividend uitkeren al dan niet betaald met geleend geld. Ik wil in de wet regelen dat bestuurders én aandeelhouders aansprakelijk kunnen worden gesteld als ze slechte beslissingen nemen. Tegelijk moeten we de topbeloningen aanpakken.'

Werkgeversorganisaties zeggen dan: Nijboer houdt potentiële buitenlandse investeerders weg uit Nederland.

'Dat denk ik niet, want zij weten dat het tegenovergestelde veel meer oplevert. Dat is als een bedrijf sterker wordt gemaakt en dat op de lange termijn blijft. Dat genereert het meeste rendement. Voor de investeerder die er voor de lange termijn in zit én voor het personeel, de klanten, de economie en de samenleving. Dit is het Rijnlandse model in plaats van dat verwerpelijke door aandeelhouders gedreven Angelsaksische model.'

Maar als die verkeerde aandeelhouder eenmaal binnen is, wat dan?

'Daarvoor wil ik de positie van de ondernemingsraad versterken. De OR moet kunnen meekijken en praten bij grote bedrijfsovernames. En ook bij besluiten over bijvoorbeeld de beloning van de top en als er dividend aan de aandeelhouder wordt uitgekeerd. Als één partij die zogenaamde durfinvesteerders tot de orde kan roepen, is het de ondernemingsraad.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden