Slooppremie vieze auto’s ‘overbodig’

De sloopregeling voor vieze dieselauto's waarmee Nederland de luchtvervuiling wil terugdringen, is niet effectief. Driekwart van de eigenaren laat de wagen ook zonder premie slopen, zo blijkt uit de analyse van het Centraal Planbureau (CPB) over het plan om de luchtkwaliteit te verbeteren....

Van onze verslaggever Ferry Haan

Het CPB constateert dat de Europese normen voor fijn stof voor Nederland bij het huidige beleid zelfs in 2020 onhaalbaar zullen zijn, mede door ‘import’ van vervuiling uit het buitenland. Tegen die tijd zal rond 164 geanalyseerde snelwegknooppunten de norm voor het schadelijke fijne stof nog steeds worden overschreden.

Maar voor de gezondheid van omwonenden van drukke wegen kan wel degelijk veel vooruitgang worden geboekt. Zo vermoedt het planbureau dat het zinnig is wanneer diesel duurder wordt. Ook het beperken van de maximumsnelheid helpt op drukke stukken, evenals kilometerheffingen. Ook het invoeren van roetfilters op dieselauto’s zet zoden aan de dijk, al heeft het CPB hiervan de kosten en baten niet apart berekend.

Nederland heeft tot dusver 460 miljoen euro uitgetrokken voor schonere lucht. Het CPB weet niet of Nederland hiermee ‘al het redelijkerwijs mogelijke doet’, zoals de EU eist.

Behalve het luchtkwaliteitsplan onderzocht het CPB nog een groot aantal andere investeringsplannen, waaronder ook die van het zogeheten paasakkoord. Het kabinet besloot onder meer een half miljard euro uit te trekken voor projecten die de kenniseconomie versterken. Door de hoge olieprijs verdient het kabinet veel aan het aardgas. Volgens afspraak gaat de helft van de aardgasbaten naar het Fonds Economische Structuurversterking.

Positief is het CPB over de vergroting van de wegcapaciteit voor vijfhonderd miljoen euro. Het planbureau merkt wel op dat hierdoor de doelstellingen voor fijn stof nog verder weg komen te liggen, aangezien het autoverkeer hierdoor verder zal toenemen.

Het CPB oordeelt gemengd over het paasakkoord. Het bureau stelt dat investeringen van de overheid in kennisprojecten niet altijd goed zijn voor de economie. Zo moet goed worden opgelet of de projecten ook niet zonder de hulp van de overheid tot stand zullen komen. Bovendien dreigt verdringing op de arbeidsmarkt, doordat schaarse hoogopgeleide onderzoekers zich los maken van andere projecten. Over een aantal jaren zou dat kunnen uitmonden in hogere lonen van kenniswerkers en niet in meer kennisproductie.

Het CPB constateert ook een ‘bestuurlijk probleem’. Door vooraf een budget vast te stellen, wordt de druk om dit uit te geven groot, ook als er geen geschikte projecten voorhanden zijn.

Het planbureau is kritisch over projecten die gericht zijn op het oprichten van nieuwe kennisinstituten of versterking van bestaande. De bijdrage van belanghebbende bedrijven is opvallend laag. Daardoor geeft de overheid meer geld uit dan nodig is en het komt ook de efficiëntie niet ten goede.

Het CPB beoordeelt de projecten ‘Voeding en Gezondheid’ (vijf miljoen euro) en ‘ICT en sectoren’ (40 miljoen) als ongunstig.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden