SIRE start grote campagne tegen voedselverspilling

Nederlanders kopen te veel eten, maken 's avonds meer klaar dan ze nodig hebben en gooien wat overblijft in de prullenbak. Deze verkwisting kost niet alleen geld, maar belast ook het milieu. De Stichting Ideële Reclame (SIRE) vindt dat zonde en heeft dinsdag een grootschalige campagne gelanceerd tegen voedselverspilling.

Een 'doggy bag' met kip, bedoeld om overgebleven restauranteten mee naar huis te nemen. Beeld anp

Via radio- en tv-spotjes leggen reclame-iconen als Cora van Mora en Harry Piekema van Albert Heijn uit wat voor lekkers een mens nog met zijn restjes kan maken. Ook op internetsites als nu.nl en via sociale media zal het opeten van kliekjes worden gepromoot.

Het is niet de eerste keer dat het thema voedselverspilling aandacht krijgt. Zo gaf Albert Heijn zijn klanten vorig jaar een gratis 'eetmaatje' weg, een soort maatbeker voor pasta en rijst. Maar ondanks verscheidene bewustwordingscampagnes gooit de gemiddelde Nederlander nog altijd 50 kilo voedsel per jaar weg, 14 procent van wat hij koopt.

SIRE denkt daar nu verandering in te kunnen brengen door mensen niet alleen bewust te maken van het probleem, maar ze te laten zien hoe ze minder kunnen verspillen. De organisatie heeft daarvoor de website kliekipedia.nl gelanceerd, een kliekjeswikipedia met restjesrecepten. De site leert u hoe u van uw appeloverschot appelmoes kunt maken en een omelet kunt bakken van eieren en groenteresten. 'We hebben bewust een aantal simpele recepten toegevoegd', zegt SIRE-directrice Lucy van der Helm, 'zodat ook mensen met weinig kookervaring ermee overweg kunnen.'

De site bevat niet alleen recepten, maar ook tips om minder voedsel te verspillen. Zo leest u dat u beter eerst kunt bedenken wat u nodig heeft voordat u naar de supermarkt loopt, of dat u producten niet zomaar weg hoeft te gooien als ze over de 'ten minste houdbaar tot'-datum heen zijn. Ook is er een instructievideo die u de beste manier laat zien om een pak yoghurt uit te knijpen.

5 tips tegen voedselverspilling

1. Bewaar producten op de juiste manier
Tomaten en andere groenten verpieteren vaak in de koelkast, terwijl ze daarbuiten langer goed blijven. Het voedingscentrum heeft een online ‘bewaarwijzer’ waarin u terug kunt vinden welk eten u op welk manier moet bewaren.

2. Wees creatief met restjes
Eet uw etensresten tijdig op, doe er iets slims mee. Niet alleen de Kliekipedia-site van SIRE heeft recepten die hierbij helpen, het internet staat er vol mee. Een paar Google-zoekacties op ‘restjes’ en ‘recepten’ leiden u naar tal van dit soort websites.

3. Ga soepel om met de houdbaarheidsdatum
Een ‘Tenminste Houdbaar Tot’-datum betekent lang niet altijd dat producten na die datum niet meer houdbaar zijn. Vooral ongekoelde producten zijn daarna vaak nog prima te eten. Ruik eens aan het product voordat u het weggooit. Als het nog lekker ruikt, is het dat waarschijnlijk ook.

4. Kook op maat
Mensen koken vaak meer dan ze op kunnen. Door de rijst of pasta te wegen voordat u hem in de pan gooit, kunt u dit probleem beperken. Of gebruik een maatbeker.

5. Maak een boodschappenlijstje
Veel mensen kopen te veel voedsel doordat ze een aantrekkelijke aanbieding tegenkomen of bang zijn
te weinig in huis te hebben. Door van tevoren te bedenken wat u nodig heeft, een boodschappenlijstje te maken en u hieraan te houden voorkomt u dit probleem.

Het valt te betwijfelen of de nieuwe campagne het consumentengedrag gaat veranderen, zegt Toine Timmermans, onderzoeker duurzame voedingsketen aan de Wageningen Universiteit. 'Het is natuurlijk goed dat deze campagne er is, maar bewustwording alleen is niet genoeg. Mensen denken: dat is belangrijk, ik denk dat ik daar iets aan zou moeten doen. Maar daarna gebeurt er niets.' Een kliekjesreceptensite verandert daar weinig aan, denkt Timmermans, want daar staat het internet al vol mee.

Volgens de onderzoeker hebben mensen een concreet 'handelingsperspectief' nodig. 'Ze moeten ervaren hoe ze het probleem kunnen oplossen en dit onderdeel maken van hun normale koop-, kook- en consumeergedrag.' De onderzoeker denkt dat Nederlandse groepsinitiatieven als de 'food battles' dit beter bereiken. Hierbij meten en vergelijken burgers in vereniging- of buurtverband hoeveel ze verspillen, waarna ze samen tips uitwisselen om minder te verspillen.

Ook grootschalige campagnes kunnen effect hebben, denkt Timmermans. Dan moeten daarbij wel alle partijen worden betrokken. Als voorbeeld noemt hij de 'houd van voedsel, haat afval'-campagne in het Verenigd Koninkrijk. Daar voerden overheid en bedrijfsleven gezamenlijk een bewustwordingscampagne, waarbij bedrijven langer houdbare producten aanboden, portiegroottes verbeterden en bestel- en receptenapps ontwikkelden. Dat project slaagde erin de verspilling in het land terug te dringen, zegt Timmermans. Dat kwam ook doordat het project meerdere duurde. 'In Nederland hebben we elk jaar een ander initiatief.'

Maar waarom zijn Nederlandse campagnes dan zo beperkt? 'Ik denk dat je een soort gevoel van urgentie nodig hebt', zegt Timmermans. 'Het Verenigd Koninkrijk had te maken met een afvalprobleem, doordat zijn vuilstortinstallaties niet meer aan de Europese normen voldeden. De Nederlandse verbrandingsinstallaties hebben juist te maken met overcapaciteit.'



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden