Column Peter de Waard

Sinds Kerst in de greep is gekomen van de commercie, is de verspilling tenhemelschreiend

In het jaar van de verduurzaming had het kabinet ook het kerstfeest kunnen verbieden. Of het terug kunnen brengen naar de oorsprong van 2019 jaar ­geleden, met een kribbe, os, ezel en herders die in het veld lagen.

Rutte had net als keizer Augustus iedereen kunnen verplichten zich lopend op het Malieveld te melden voor een volkstelling, samen met boeren en bouwers. Net als Augustus zou hij dan van toekomstige ­generaties een standbeeld hebben gekregen als redder van de aardbol.

De maatregel had hoe dan ook de uitstoot van ontelbare onwenselijke stoffen (stikstof, CO2, pevas, microplastics) met vele procenten verminderd en de gezondheid van de natie een enorme boost gegeven.

Sinds Kerst in de greep is gekomen van de commercie, is de verspilling tenhemelschreiend. In geen andere tijdsperiode wordt ­zoveel rommel verkocht die in een mum van tijd bij het afval ­belandt.

En dat geldt niet alleen voor de kerstdecoratie, zoals de snoeren met kerstlichtjes die in een onontwarbare knoop raken of waarvan de stekker al na een jaar losschiet van het uiteinde. Of de kaarsen waaraan de muizen hebben geknaagd. Of de kersttruien die eenmalig worden gedragen.

De supermarkten denken het ­record van 1 miljard euro omzet in de kerstweek weer te verbeteren. Burgers blijven twee keer zoveel inkopen als een gezond mens kan consumeren en drie keer zoveel als een vergrijzende babyboomer nog op kan. Deels is het pure verveling om nog een kerststol extra te kopen – een gevolg van te veel vrije tijd.

En dan de cadeaus. De Amerikaanse econoom Joel Waldfogel, die in 2009 zijn boek Scroogenomics. Why you shouldn’t buy presents for the holidays publiceerde, noemde Kerst een ‘orgie van welvaartsvernietiging’. In de VS geven mensen elkaar tijdens de kerstdagen voor 70 miljard dollar aan kerstgeschenken.

Volgens onderzoek van Yale University bedraagt het verspillingspercentage 10 tot 33 procent. Wat wil zeggen dat in twee dagen 7 tot 20 miljard dollar door het putje wordt gespoeld. Hier is het niet veel anders. ING rekende in 2015 uit dat ­Europeanen elkaar 81 miljoen ongewilde geschenken met een gemiddelde waarde van 45 euro gaven. Dat betekent dat 3,7 miljard euro over de balk werd gegooid. 10 procent van de bevolking stak zich in de schulden voor presentjes die niemand zich een jaar later nog kon herinneren. Waldfogel noemde het verstandiger als in het vervolg ­gewoon een geldbedrag aan de dierbaren wordt overgemaakt, ‘omdat de schenker altijd minder weet over de voorkeuren van de ontvanger dan de ontvanger zelf, zijn alle ­geschenken – behalve geld – een vorm van verspilling.’

En dan is nog niet eens gesproken over de materialen waarin de nutteloze prullaria zijn verpakt en die automatisch in de grijze bak eindigen.

Helaas heeft het kerstfeest van de stille nacht plaatsgemaakt voor dat van de jingle bells. En dat verandert niet totdat 25 december weer ­bestemd wordt voor de volkstelling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden