Shell verdacht van omkoping bij oliecontract in Nigeria

Shell zou bij de verwerving van een olieveld in Nigeria in zee zijn gegaan met een corrupte oud-minister. Het bedrijft ontkent iets te hebben misdaan. Maar Nigeria wil het veld terugvorderen.

Een Shell-oliewinningsinstallatie in de Nigerdelta, Nigeria, op archiefbeeld. Beeld afp

Olieconcern Shell en zijn Italiaanse brachegenoot Eni worden verdacht van corruptie bij de verwerving van een oliecontract in Nigeria in 2011. Dat is woensdag door het Openbaar Ministerie (OM) bevestigd. Shell neemt de beschuldiging 'serieus' en zegt volledige medewerking aan het onderzoek toe.

Onder verantwoordelijkheid van het OM heeft de fiscale opsporingsdienst FIOD op 17 februari een inval gedaan in het Shell-hoofdkantoor in Den Haag. Zelf spreekt Shell in een persverklaring van 'een bezoek'. De FIOD kwam in actie op verzoek van de Italiaanse justitie. Die is al twee jaar doende met onderzoek naar een omstreden oliedeal in Nigeria waarbij dochterbedrijven van Shell en Eni zijn betrokken.

De zaak kwam woensdag naar buiten na een publicatie in de Italiaanse krant Corriere della Sera. Leidinggevenden van ENI en dochterbedrijf Nigeria Agip Exploration (NAE) zijn al meerdere malen door de Italiaanse justitie gehoord. Het OM in Milaan moet nog besluiten hoe de aanklacht precies gaat luiden.

Milieuschade

Het draait in deze zaak om de exploitatie van een groot olieveld in de Golf van Guinee, voor de Nigeriaanse kust. Olieveld OPL 245, in 1998 ontdekt en goed voor ruim negen miljard vaten ruwe olie, bevat een kwart van de Nigeriaanse oliereserves. Het veld kwam in handen van het Nigeriaanse bedrijf Malabu Oil & Gas, waarachter de later voor witwassen veroordeelde minister Dan Etete schuil ging.

Shell, dat al decennialang actief is in Nigeria, kwam in 2000 in beeld toen het een overeenkomst sloot met Malabu over de exploitatie van het veld. Tot daadwerkelijke exploitatie kwam het niet omdat de corrupte Nigeriaanse regering verleende licenties weer introk.

Daarna werd OPL 245 inzet van jarenlange juridische strijd. Onder president Goodluck Jonathan viel het olieveld in 2010 toe aan Malabu. Daarop ging Shell, inmiddels in samenwerking met het Italiaanse Eni, opnieuw in zee met het bedrijf dat het olieveld wilde verkopen.

Grote belastingvoordelen voor multinationals in Nigeria

Nigeria heeft vanaf 1999 uiterst royale belastingvoordelen verleend aan grote oliemaatschappijen. Een consortium van de maatschappijen Shell, Total en ENI kreeg naast de gebruikelijke vrijstelling van vijf jaar nog eens 3,3 miljard dollar (3 miljard euro) voordeel over zeven jaar, tijdens de uitvoering van het grootste gaswinningproject van het land.

Rechtstreeks zakendoen met Malabu was tegen die tijd uit den boze. Oud-minister Etete had inmiddels een veroordeling aan zijn broek hangen - in Frankrijk, wegens witwassen van geld - en betalen voor een licentie die een corrupte minister zichzelf heeft toegekend is in strijd met gedragscodes.

Via de dochterbedrijven Shell Nigeria Exploration and Production Company (SNEPCo) en Nigeria Agip Exploriaton (NAE) kwam het olieveld in 2011 in handen van Shell en ENI. Volgens Shell werd de deal niet met Malabu, maar met de Nigeriaanse overheid beklonken.

Ook gisteren beklemtoonde de Shell-woordvoerder dat de ruim een miljard euro aan de Nigeriaanse overheid is overgemaakt. Maar volgens onderzoekers van de website OneWorld, die zich in de deal hebben vastgebeten, is er geld doorgesluisd naar de omstreden oud-minister Etete.

De Shell-woordvoerder wilde woensdag niet reageren op de beschuldiging dat het bedrijf op de hoogte was van het doorsluizen van geld. 'Wij hebben ons aan de Nigeriaanse wet gehouden. Integriteit is een kernwaarde voor ons. Elke werknemer die zich daar niet aan houdt, komt in aanmerking voor ontslag.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden