Shell Moerdijk lekte in ruim twee maanden 25 ton giftig gas

Hoe heeft het zo lang kunnen duren ruim twee maanden voordat Shell Moerdijk in de gaten had dat een afsluiter van een ethyleenoxide-installatie na reparatiewerkzaamheden per ongeluk open was blijven staan? Daardoor is van 21 november tot 27 januari maar liefst 25 ton van de kankerverwekkende stof in de lucht gekomen 380 kilo per dag.

Archieffoto: Het Shell-complex bij het dorp Moerdijk. Beeld ANP

De autoriteiten dorpsraad, gemeente en provincie zijn onthutst over de grote hoeveelheid giftige stof en de lange duur van het zoveelste incident. 'Heel vervelend dat er alweer een incident bij Shell heeft plaatsgevonden', aldus burgemeester Jac Klijs. 'En wat ik nog vervelender vind: dat het twee maanden heeft geduurd voordat het is ontdekt.'

Een halfjaar geleden veegde de Onderzoeksraad voor Veiligheid nog de vloer aan met het lakse veiligheidsbeleid bij Shell, naar aanleiding van de enorme explosie en brand in 2014. De raad constateerde in een kritisch rapport dat 'de interne procedures niet zijn opgevolgd, er onvoldoende lessen zijn getrokken uit eerdere incidenten en signalen binnen de eigen organisatie en onjuiste aannames zijn gemaakt over basale chemische reacties'.

Daarom is Raymond Cools, woordvoerder van de dorpsraad, licht verbijsterd over het nieuwe incident: 'Hoe heeft dit in hemelsnaam kunnen gebeuren? Vooral omdat de onderzoeksraad deze zomer nog had aangedrongen op een betere veiligheidscultuur bij Shell. Dan is het een paar maanden toch wel navrant om te horen dat er weer iets gebeurd is.'

Wonen met gevaar naast de deur

Lees de reportage van juni 2014 na de grote brand in Moerdijk. Wie in de buurt van industrieterrein Moerdijk woont, ontkomt haast niet aan de vraag: is dit nog leefbaar?

Geen gevaar

Volgens Shell is de volksgezondheid niet in gevaar geweest, omdat de afsluiter op 25 meter hoogte zat. Daardoor is de gasvormige vluchtige stof vooral verdampt in de lucht. 'Nergens op grondniveau is de grenswaarde overschreden', aldus het bedrijf.

Maar de dorpsraad heeft daarover nog wel wat vragen. 'Wat is er gebeurd toen het heeft geregend of er mist heeft gehangen?', aldus Cools. 'Is het dan in het water opgelost en in de bodem terechtgekomen?'

De provincie laat 'met hoge prioriteit' onderzoeken hoeveel ethyleenoxide (EO) er precies is weggelekt bij Shell Moerdijk. EO is een grondstof die onder meer wordt gebruikt bij de productie van wasmiddelen en shampoos. Volgens de Gezondheidsraad kunnen mensen die ethyleenoxide inademen, daarvan kanker krijgen.

Zoveelste incident

Shell heeft de autoriteiten direct na de ontdekking van de openstaande afsluiter vorige week woensdag op de hoogte gesteld van de langdurige lekkage. In een verklaring zegt algemeen directeur Paul Buijsingh van Shell Moerdijk: 'Ik ben zeer teleurgesteld dat dit incident heeft kunnen plaatsvinden.' Hij heeft een intern onderzoek ingesteld om te achterhalen 'hoe dit ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch heeft kunnen gebeuren.'

Het is het zoveelste incident op het industrie- en haventerrein bij het kleine West-Brabantse dorp met 1.150 inwoners. Vooral de ramp bij Chemie-Pack in 2011 heeft er flink ingehakt. In 2014 schudde de omgeving op haar grondvesten na de explosie bij Shell. Vorig jaar waren er branden bij recyclingbedrijf Remondis Argentia (mei) en weer Shell (november).

Omdat het industriegebied volgens de plannen nog verder wordt uitgebreid, is een paar jaar geleden zelfs de opheffing van het dorp Moerdijk ter discussie gesteld. De commissie-Nijpels, die onderzoek had gedaan naar de leefbaarheid van het dorp, had die optie gesuggereerd. Uit een enquête onder bewoners bleek dat ruim de helft geen toekomst meer zag in het dorp. Huiseigenaren waren vooral bezorgd over de waarde en verkoopbaarheid van hun woningen.

Dat onheil is grotendeels afgewend door de 'Moerdijkregeling': eigenaren kunnen hun huis aan de gemeente verkopen tegen een gegarandeerde prijs van 95 procent van de taxatiewaarde (op 1 januari 2013). Vorig jaar heeft de gemeente circa dertig huizen opgekocht. Mede daardoor is er enige rust gekomen op de Moerdijkse huizenmarkt. Ook heeft de gemeente geïnvesteerd in de leefbaarheid van het dorp, door een dorpshuis en een schelpenpad bij de haven bijvoorbeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden