Shell en Essent in CO2-arme centrale

Essent en Shell gaan samen een ‘CO2-arme’ kolencentrale bouwen. De centrale krijgt dit label omdat de kooldioxide die bij de energieopwekking vrijkomt, wordt afgevangen en opgeslagen in voormalige gasvelden....

Als de haalbaarheidsstudie gunstig uitvalt, gaat Shell, dat mede-eigenaar wordt van de centrale, voor het eerst in Nederland op commerciële basis elektriciteit opwekken uit fossiele brandstoffen. Het concern wekt al stroom op, maar dat is vooral voor eigen gebruik.

Kolenvergassingsinstallatie
De nieuwe centrale krijgt een kolenvergassingsinstallatie die kolen en biomassa omzet in CO2 en waterstof. Het is voor het eerst dat deze techniek op grote schaal in Nederland wordt toegepast. De centrale moet een vermogen krijgen van 1.000 MWe (megawatt voor elektrische energie).

De stap is opmerkelijk omdat Essent in mei van dit jaar aankondigde af te zien van de bouw van een kolencentrale in Geertruidenberg, onder meer vanwege onzekerheid over de kosten van het nog in te voeren Europese veilingsysteem voor CO2. Essent zegt te hopen dat er meer duidelijkheid is over de kosten van de uitstoot van kooldioxide als de haalbaarheidsstudie naar het complex in de tweede helft volgend jaar is afgerond.

Uitvoering van het plan is zonder overheidssteun niet mogelijk, zeggen beide partners. Die moet onder meer zorgen voor infrastructuur voor het transport van kooldioxide en locaties waar het opgeborgen kan worden. Ook financiële ondersteuning is noodzakelijk. Opslag van kooldioxide is duurder dan uitstoot via de schoorsteen, zelfs onder het nog in te voeren Europese emissiehandelssysteem, stelt Shell.

Beide concerns hopen dat het plan onderdeel wordt van een Europees demonstratieproject van twaalf grote installaties voor de afvang en opslag van CO2, die gepland staan voor de tweede helft van het volgende decennium.

Flexibeler
Naast het voordeel dat CO2 makkelijker is af te vangen bij vergassing, heeft dit proces als pluspunt dat waterstofgas tijdelijk kan worden opgeslagen. Daardoor wordt de energievoorziening veel flexibeler: als er een groot aanbod is van duurzame windenergie, kan de stroomproductie van de kolencentrale snel een tandje lager worden gezet. Bij een gewone kolencentrale is dit niet mogelijk. Als die eenmaal ‘op stoom’ is, kan hij niet even worden afgekoppeld als het hard waait.

Verder kan het waterstofgas gebruikt worden voor industriële toepassingen. Shell gebruikt onder meer waterstof bij de productie van zwavelvrije benzine.

De centrale moet daarom ‘ergens in zuidwest Nederland’ worden gebouwd. Essent heeft energiecentrales in Geertuidenberg, Shell heeft veel activiteiten in de Botlek. In Barendrecht loopt een proefproject van Shell met de ondergrondse opslag van CO2.

Greenpeace is fel tegenstander van de bouw van kolencentrales. De milieuorganisatie noemt afvang en opslag een riskante weddenschap. Uit interne stukken van het Noorse energiebedrijf Statoil, dat al tien jaar CO2 opslaat in de bodem van de Atlantische Oceaan, blijkt volgens Greenpeace dat er allerlei lekkages ontstaan zijn.

Opslagplekken
Bovendien zijn volgens de organisatie wereldwijd veel te weinig opslagplekken voor CO2. ‘In China, waar al deze mooie technologie verkocht moet worden, liggen opslagvelden bijvoorbeeld ver verwijderd van de plekken waar kooldioxide wordt geproduceerd’, zegt een woordvoerster.

Hoewel de door Shell en Essent voorgestelde techniek om CO2 af te vangen relatief efficiënt is, kost de methode nog altijd veel energie. Volgens Greenpeace is op elke vijf kolencentrales een extra centrale nodig voor de afvang en opslag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden