Schuld bijstandsontvangers 1,3 mld

Bijstandsgerechtigden hebben een gezamenlijke schuld van 1,3 miljard euro bij gemeenten. Het grootste deel hiervan, 1 miljard euro, wordt nooit afgelost....

Van onze verslaggever Peter Halbersma

De bijstandsontvanger is vaak zelf de oorzaak van de schulden. Het grootste deel van de schuld, 705 miljoen euro, is ontstaan doordat bijstandsgerechtigden een te hoge uitkering hebben ontvangen. ‘Bijstandsontvangers geven vaak onjuiste informatie over hun situatie en krijgen te veel’, zegt Michiel Vergeer van het CBS. ‘In een kwart van de gevallen ligt de fout van een te hoge uitkering bij de gemeenten. Ze hebben de hoogte van de uitkering niet goed ingeschat bij het toekennen van een voorschot’, aldus Vergeer.

Maar bijstandsgerechtigden krijgen ook vaak ten onrechte de schuld, zegt Mark van Hoof, advocaat bijstandsrecht in Amsterdam. ‘Als je iets vergeet door te geven, kunnen de gevolgen groot zijn. De gemeente komt er pas jaren later achter en vordert over vele jaren geld terug.’

Van Hoof erkent dat veel mensen frauderen, maar kent ook voorbeelden waarbij de uitkeringsgerechtigde de dupe is van de gemeente. ‘Er loopt nu een zaak tegen een vrouw die letterlijk 30 duizend gulden had gespaard in een oude sok. Ze moest dat op een bankrekening zetten toen de euro kwam. Nu heeft ze een grote vordering tegen zich lopen, omdat ze niet kan bewijzen dat ze het bedrag heeft gespaard’, aldus Hoof.

Gemeenten verrekenen normaal gesproken de te veel uitgekeerde bijstand. Een deel van de uitkering die de bijstandsgerechtigde ontvangt, wordt ingehouden. Maar dat gaat zo langzaam dat van de schuld weinig wordt ingelost. Gemeenten schrijven daarnaast jaarlijks ongeveer 100 miljoen euro af aan oninbare vorderingen. Vaak omdat de mensen met schuld failliet worden verklaard.

Ondertussen daalt het aantal bijstandsgerechtigden. In 2006 was ruim 5 procent van de huishoudens afhankelijk van een bijstandsuitkering. In 2000 was dat nog ruim 6 procent. ‘De economie trekt aan en gemeenten zijn actief bezig om mensen aan het werk te krijgen’, zegt Godfried Engbersen, hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. ‘Het is ook een stuk moeilijker om bijstand te ontvangen. Gemeenten zijn strenger aan de voordeur.’

Sinds 2004 zijn gemeenten financieel verantwoordelijk voor het uitkeren van de bijstand aan hun inwoners. Hoe meer mensen uit de bijstand komen, hoe voordeliger het is.

In Amsterdam en Rotterdam is het aantal mensen met een bijstandsuitkering het grootst. In Rotterdam ontvangt 14 procent van alle huishoudens een bijstandsuitkering. Het percentage is gedaald: in 2000 was het nog 17 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden