Schuine muren, lekkende pijpen en kapotte afvoerputjes

Polen werken goedkoper, harder en langer, maar voor moeilijk werk missen ze vaak de expertise. ‘De Nederlandse loodgieter die we moesten inschakelen, sprak er schande van.’..

Elsbeth Stoker

Van onze verslaggeefster

Als het aan loodgieter Henk Jongerden ligt, kunnen er niet genoeg Oost-Europese klussers naar Nederland komen. ‘Ze verkloten hun klussen, dat betekent meer werk voor ons’, verklaart de loodgieter uit Huizen.

Muren die zo krom waren dat de verwarming niet gemonteerd kon worden, afvoerputjes die niet werkten en slechte, goedkope materialen. Jongerden en zijn collega’s hebben het de afgelopen jaren allemaal voorbij zien komen. ‘Voor ingewikkelde klussen zijn veel Oost-Europeanen onvoldoende gekwalificeerd.’

Niet elke klusser is blij met de komst van de Polen. Veel schilders, timmermannen of loodgieters lijden onder de nieuwe concurrenten. Afgelopen jaar schreven zich met 2600 eenmanszaken een record aantal Polen in bij de Kamer van Koophandel; het merendeel betrof klusbedrijven. Hoeveel illegale klussers zich via briefjes in de supermarkt, marktplaats.nl en mond-tot-mond reclame aanbieden, is onduidelijk.

Nu het kabinet de grenzen per 1 januari opent voor alle inwoners van de nieuwe EU-lidstaten, vreest de ondernemersorganisatie van de Nederlandse klusser, Fosag, dat Nederland het ‘afvoerputje van Europa’ wordt, aangezien omringende landen als België, Frankrijk en Duitsland hun grenzen voorlopig nog gesloten houden.

Er is één troost voor de Nederlandse klusser. Niet elke Oost-Europeaan levert even goed werk. Dat merkte ook Onno Aerden. Twee jaar geleden huurde hij een ploeg in voor een uurprijs van 9 euro per persoon om zijn net gekochte woning te verbouwen. Over het schilder- en stucwerk heeft hij niet te klagen. ‘Maar in een vlaag van misplaatste gemakzucht heb ik hun gevraagd ok de douche te installeren.’

En dat duurde maar en duurde maar, zegt Aerden. ‘Toen ik ging kijken, stonden twee mannen heftig te discussiëren over een pijpje waar water uit sijpelde. Dat hebben ze uiteindelijk dichtgemetseld.’

Negen maanden later moest de muur van de douche eruit omdat die doorweekt was. Oorzaak: het lekkende pijpje. ‘De Nederlandse loodgieter die we toen inhuurden, sprak er schande van. De tegelzetter die de muur opnieuw moest dichten, vond het een hele opgave om zijn tegels net zo slordig te metselen als de Oost-Europese voorgangers.’

Ook de Poolse George Fabiszak erkent dat er veel beunhazen naar Nederland komen om in korte tijd illegaal veel geld te verdienen. ‘Meestal zijn deze bedrijven snel weer verdwenen.’

Bedrijven die via legale weg voet aan de grond proberen te krijgen, is een langer leven beschoren, benadrukt hij. Zelf begon hij in 2004 in Nederland een bedrijf, G & M Onderhoud. Voor 28 euro per uur kan men hem of een van zijn personeelsleden inhuren. ‘Lager dan dat kan ik niet gaan zitten, omdat je ook premie en belasting moet afdragen.’

Hoewel Nederlandse opdrachtgevers altijd proberen op de prijs af te dingen – ‘Ze denken dat een Pool alles pikt’ – gaan de zaken voorspoedig: een advertentie heeft hij nog nooit geplaatst en zelfs de plannen voor een website heeft hij uitgesteld. ‘Ik krijg nu al via via te veel werk aangeboden.’

De oorzaak van zijn succes: ‘de belachelijke houding van de Nederlandse klusser’. Ze werken ‘maar’ acht uur per dag, vragen zo’n 40 euro per uur en nemen ‘heel veel’ pauze, aldus Fabiszak. ‘Zo duurt het tijden voordat het werk klaar is’, zegt hij terwijl hij wijst op zijn Poolse werknemers die druk in de weer zijn om een Amsterdams restaurant te verbouwen. ‘Mijn mensen pauzeren twee keer per dag een kwartier. Ze werken 13 uur, omdat ze het zo vlug mogelijk af willen hebben en naar huis willen.’

Echt specialistische werkzaamheden besteedt hij uit, geeft Fabiszak toe. ‘Ik huur Poolse vakmensen in, maar sommige dingen kunnen zij niet.’ Voor bijvoorbeeld de isolatie van een Amsterdamse restaurant heeft hij een Nederlander gevraagd. ‘Dat moet volgens de Nederlandse regels gebeuren.’

Voor Vincent van Gaalen van Van Gaalen Schilderwerken biedt dat geen soelaas. ‘Ik kan niet met de Polen concurreren. Een deel van de markt is verziekt’, zegt hij wijzend op de velen die zich voor twintig euro per uur of nog minder aanbieden. Twee jaar geleden werkten nog tien van zijn schilders aan nieuwbouwprojecten. Deze relatief eenvoudige vorm van schilderwerk wordt nu bijna geheel uitgevoerd door Poolse schilders. ‘Projecten die vroeger weggingen voor 50 duizend euro, gaan nu naar aannemers die Polen inhuren. Zij vragen 22 duizend euro. Nou, dan ga ik liever vissen.’

Je onderscheiden in kwaliteit is dan ook het advies van FNV ZBO, de vakbond voor eenmansbedrijfjes, en FNV Bouw aan alle zenuwachtige Nederlandse klussers. ‘Het voordeel van Nederlandse klussers is dat ze garanties geven en bereikbaar blijven. Stel dat de tegels van de muren vallen, dan kan je hen altijd bellen. De Poolse vogel kan alweer gevlogen zijn’, verklaart Anne Pols (FNV Bouw).

FNV ZBO maakt zich geen grote zorgen over de komst van de Oost-Europese klusjesman. De vakbond verwacht dat de verdringing van de markt maar tijdelijk zal zijn. ‘Op korte termijn kunnen zelfstandigen natuurlijk wel schade oplopen, Polen bieden zich aan voor veel minder geld. Maar als de Polen het hier op een gegeven moment goed voor elkaar hebben, zullen hun prijzen stijgen’, zegt Henry Kasper (FNV ZBO). ‘Daarnaast trekt de bouw in Polen ook enorm aan en gaan de prijzen daar omhoog. Nederland wordt dan minder aantrekkelijk.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden