Schiphol vormt geen dreiging voor alliantie

DE 'gouden alliantie' lijkt geen rust gegund. Eindelijk is de ruzie tussen KLM en Northwest Airlines uit de lucht, kan er nog beter worden samengewerkt en nog meer geld worden verdiend, of er pakken zich al weer nieuwe wolken samen: Schiphol bedreigt de alliantie....

Dat althans beweren de twee maatschappijen. Als de luchthaven bij Amsterdam niet kan groeien, heeft Northwest niks aan KLM en mag de Amerikaanse maatschappij ongestraft uit de alliantie stappen. Dat hebben de twee opgenomen in de maandag in New York getekende samenwerkingsovereenkomst.

KLM stelt niet blij te zijn met de ontbindende voorwaarde. Toch wist de nog maar twee maanden geleden aangetreden president Leo van Wijk maandag niet hoe sterk hij moest benadrukken dat hij alle begrip voor heeft voor het standpunt van Northwest.

Schiphol is van cruciaal belang voor Northwest. Groei van de Nederlandse hub vormt een essentieel onderdeel van Northwests en KLM's plannen om een 'global airline system' op te zetten.

KLM mag ongelimiteerd gebruik maken van de thuishaven van Northwest in Minneapolis. Het is daarom logisch dat Northwest zich verzet tegen beknotting van hetzelfde privilege hier. Het begrip van Van Wijk kent geen grenzen: 'We hebben een oplossing gevonden en daar zijn we gelukkig mee', aldus Van Wijk. En Northwest-president John Dasburg: 'Als KLM gelukkig is, zijn wij gelukkig.'

Nog geen vier maanden geleden waren de twee maatschappijen verwikkeld in een woest moddergevecht. De storm in de twee directiekamers lijkt bij de wisseling van de wacht in Amstelveen te zijn gaan liggen. Van Wijks voorganger Pieter Bouw had het met zijn onverzettelijkheid en traagheid goed verbruid bij Dasburg.

De nieuwe topman weet de Amerikanen beter te bespelen. Van Wijk moet veel tijd gestoken hebben in een geduldige uitleg van 'het geval Schiphol'. En nóg snapt de Northwest-directie het niet goed. 'Wij vinden het maar vreemd', gaf een directielid van Northwest maandag toe.

Welk land zet nou zo'n kans op economische groei op het spel. En welke aandeelhouder - de staat heeft een belang van 25 procent in KLM - beknot de groei van het eigen bedrijf. Dat gaat er bij de Amerikanen niet in.

Dasburg werd maandag dan ook niet moe te benadrukken hoe onwaarschijnlijk het is dat de ontsnappingsclausule ooit gebruikt hoeft te worden. Voor de onderbouwing van zijn stelling verwees hij naar Van Wijk die bij hoog en bij laag volhield dat Schiphol nog stevig kan groeien alvorens de geluidsnormen te overschrijden.

Maar daarvoor moet KLM eerst de overheid ervan overtuigen dat de 'betonnen normen' 'van rubber' moeten worden. KLM mag het onwaarschijnlijk noemen dat Schiphol niet verder zal groeien. Onwaarschijnlijker is dat Northwest de gelegenheid meteen aangrijpt om uit de alliantie te stappen.

Het belang van Schiphol in de alliantie is maandag in New York sterk overdreven. KLM is meer dan Schiphol alleen. De luchtvaartmaatschappij beschikt over veel partners in en buiten Europa. Tegen de tijd dat duidelijk is waar het met Schiphol heen gaat, ligt er wellicht al een samenwerkingsverband met Alitalia.

De groei die niet meer op Schiphol plaats kan vinden, zou via de Italiaanse maatschappij op een spiksplinternieuwe luchthaven bij Milaan kunnen worden bereikt. Met KLM vangt de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij meerdere vliegen in één klap.

Het is natuurlijk het mooist om ook op Schiphol te kunnen blijven groeien. Daarom wil Northwest KLM best een handje helpen: de 'dreigementen' van de Amerikanen lijken loos, ze zijn echter wel goed getimed. Vrijdag beslist de overheid over de groei van Schiphol in 1997. Naar verwachting worden dan ook de lijnen voor de komende jaren uitgezet.

Van Wijk zal niet denken dat de overheid zich door een buitenlandse maatschappij onder druk laat zetten. Maar alle beetjes helpen en wie weet spoort de ontsnappingsclausule de overheid aan tot spoed. Van Wijk wil liefst zo snel mogelijk weten waar hij aan toe is en Dasburg helpt hem daarbij een handje.

Schiphol vormt helemaal geen bedreiging voor de alliantie. De luchthaven brengt partijen juist nader tot elkaar. Dasburg heeft Van Wijk een dienst bewezen. De rookwolken die maandag uit het samenwerkingsverband opstegen duiden dan ook niet op een brandje, maar lijken eerder afkomstig uit een vredespijp die de twee presidenten samen hebben zitten roken.

Esther Hansen Löve

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden