Schaakmecenas Joop van Oosterom wist precies wat hij wilde worden

Van de jonge Joop van Oosterom wordt verteld dat hij precies wist wat hij in het leven wilde bereiken. Het liefst zou hij schaakgrootmeester worden, maar als dat niet mocht lukken, was hij bereid genoegen te nemen met een bestaan als miljardair. Vandaag werd duidelijk dat Van Oosterom eind vorig jaar is overleden. Hij werd 78.

Links op de foto, Joop van Oosterom bij de beursintroductie van zijn bedrijf Volmac in 1988. Beeld anp

Schaakgrootmeester worden lukte net niet, hoewel hij twee keer wereldkampioen correspondentieschaak werd. Het tweede lukte wél dankzij de oprichting van het succesvolle softwarebedrijf Volmac dat hij in 1988 naar de beurs bracht. De opbrengst van ruim 300 miljoen gulden investeerde hij in tal van bedrijven, waardoor hij de eerste en tot nu toe enige ict-miljardair van Nederland werd, met een geschat vermogen van tussen de 1 en 2 miljard euro.

Joop van Oosterom overleed al enige tijd geleden op 78-jarige leeftijd in Monaco waar hij een van de duurste appartementen bewoonde. Zijn dood is om onbekende redenen geheim gehouden. In Monaco organiseerde hij jarenlang een groot schaakevenement dat was vernoemd naar zijn dochter Melody Amber. Hij had ook een eigen biljartteam (met onder anderen Raymond Ceulemans) dat was vernoemd naar zijn jongste dochter Crystal Kelly. Van Oosterom, die 23 jaar geleden werd getroffen door een hersenbloeding, sponsorde veel projecten in de zorg.

Van Oosterom werd in Hilversum geboren. In 1955 werd hij op 18-jarige leeftijd jeugdkampioen schaken van Nederland. Hij deed in die jaren mee aan jeugdolympiades, maar wist de absolute top niet te bereiken. Hij ging werken bij IBM. In 1966 besloot hij samen met Jan Mol en Nico Leerkamp het bedrijf Volmac op te richten, dat voor een revolutie zorgde in de consultancypraktijk.

Door standaardisatie van automatiseringsprocessen professionaliseerde hij deze sector. Hij wist personeelsleden met nieuwe prikkels te motiveren, zoals aandelen - in de jaren zestig en zeventig iets onbekends. Volmac werd begin jaren tachtig de machtigste softwareonderneming in Nederland door diverse overnames, zoals die van Interprogram en Gimbrere & Dohmen.

Beursgang Volmac

In 1988 brachten Van Oosterom en Mol het bedrijf naar de beurs, waardoor zij zelf binnenliepen. Van Oosterom stak de opbrengst in een reeks van beursvennootschappen die allemaal profiteerden van de hausse in de jaren negentig. In 1992 fuseerde Volmac met het Frans-Amerikaanse concern Cap Gemini. Hij verhuisde: eerst naar Aruba en later naar Monaco. Van Oosterom zou zijn laatste pakket van 10 procent in de onderneming pas in 2001 verkopen.

Zijn aandacht had hij toen allang gericht op de schaaksport. Hij werd sponsor van vele toernooien, waaronder het jaarlijkse rapid- en blindtoernooi Melody Amber dat in Monaco werd georganiseerd. Dat laatste toernooi was twintig jaar lang een traditie op de schaakkalender en werd voor het laatst gehouden in 2011 (met wereldkampioen Magnus Carlsen op de tweede plek). Daarnaast organiseerde hij spectaculaire evenementen zoals een toernooi van de sterkste vrouwen in de wereld, onder wie de Hongaarse schaakzusjes Polgar tegen een team van schaakveteranen. In Nederland had hij zijn eigen schaakvereniging HSG, die vele nationale titels behaalde. In 2003 haalde hij schaakgrootmeester Jeroen Piket naar Monaco om zijn vaste secretaris te worden.

Joop van Oosterom (1937-2016). Beeld wikipedia

Hersenbloeding

Van Oosterom deed nooit veel aan publiciteit. Zijn toernooien waren, zoals schaakmedewerker Gert Ligterink schreef, vooral bedoeld om er zelf naar te kijken, en als anderen er ook plezier aan beleefden was dat meegenomen. In 2004 en 2007 werd Van Oosterom twee keer wereldkampioen correspondentieschaak, een prestatie die niemand tot dan toe was gelukt. Zonder twijfel zou hij daarbij hulp hebben gehad van Piket en mogelijk ook andere grootmeesters. In 1993 werd hij tot erelid van de wereldschaakbond FIDE benoemd en in 2011 tot erelid van de nationale schaakbond.

Van Oosterom was door de hersenbloeding aan een rolstoel gekluisterd. Hij liet vaak specialisten uit Nederland naar Monaco overvliegen en gaf hen ook financiële steun bij onderzoeken en promoties. In 2011 stopte hij plotseling met alle sponsoractiviteiten in het schaken. Vorig jaar lekte via de Panama Papers uit dat de schaakmecenas en weldoener een deel van zijn Monegaske vastgoed in Panamese vennootschappen als Moricourt Properties Inc en Odessa Overseas SA had ondergebracht. Daar was overigens niets illegaals aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden