Sanderink ontpopt zich als zachtaardige raider Overname Multihouse kan alsnog strop worden

Zijn vader zag het aanvankelijk niet zo zitten met zijn vierde kind, maar op zijn achtenveertigste is Gerard Sanderink iedereen te slim af....

Van onze verslaggever

Lucas van Grinsven

GOUDA

'Soms kom je in een situatie terecht waarin iedereen elkaar zit aan te kijken, terwijl niemand wat doet. Dan kom ik langs en denk: ''Hop, ik doe een zet''. Zo verraste de onbekende Gerard Sanderink twee maanden geleden met zijn bod op Multihouse. Gerenommeerde bedrijven zaten als aasgieren te wachten op het faillissement van het kwijnende Goudse computerdienstenbedrijf, maar zover is het door Sanderinks optreden niet gekomen.

Zijn bod was niet hoog, maar het leverde hem wel de medewerking op van de bewindvoerders die al snel de boeken sloten voor andere geïntereseerden. De welwillende behandeling die hem ten deel viel, lijkt hij af te dwingen met zijn tengere, bijna breekbare verschijning. In niets lijkt hij op de meedogenloze raiders in wiens arena hij vertoeft.

Sanderink praat zacht, terwijl zijn oogopslag verraadt dat hij zijn verlegenheid heeft leren beheersen. Oprechtheid is zijn stategie tijdens onderhandelingen: alle kaarten op tafel tijdens het eerste gesprek. Geen geheime agenda. Geen smerige trucs. 'De tegenpartij is dan verbluft, waardoor ik de leiding kan nemen.'

Door slechtlopende bedrijven op te kopen en te reorganiseren, heeft Sanderink in slechts vijf jaar tijd een ketting van computerbedrijven aan elkaar geregen met 900 medewerkers en een gezamenlijke omzet van ruim 125 miljoen gulden. Door Multihouse komt daar nog eens ruim 50 miljoen gulden bij. En voorlopig is hij niet tevreden. 'Ik wil een middelgroot en goed automatiseringshuis met 500 miljoen gulden omzet.'

Geld en eerzucht zijn naar zijn zeggen geen drijfveren. De boerenzoon uit Twente is in zaken om zichzelf te bewijzen. Het vierde kind uit een gezin van zes voelde zich lange tijd miskend. 'Mijn vader zag het niet zo met me zitten. Hij vond me minder dan mijn broer. Dat is niet bevorderlijk voor het zelfvertrouwen.'

Tot zijn zesde sprak Sanderink slechts het lokale dialect - de kleuterschool sloeg hij over. Toen hij naar de lagere school ging, kon hij daarom slecht meekomen en haalde drie jaar lang onvoldoendes. 'Ik was altijd de slechtste van de klas.' Toen hij op zijn zestiende voedingsmiddelentechniek in Bolsward ging studeren, waren zijn prestaties aanvankelijk zwak, totdat hij zichzelf bij de kladden greep. 'In een half jaar tijd was ik de beste'.

Zijn ambitie was ontloken. Hij meldde zich aan op de Technische Hogeschool in Twente. In slechts 3,5 jaar studeerde hij af in elektrotechniek, met kopstudies wiskunde en bedrijfskunde, een opleiding waar normaal 5,5 jaar voor staat. 'Ik heb in één jaar vijftig tentamens gedaan.' Op zijn 24ste had hij zijn bul, net als zijn oudere broer. Zijn ouders konden niet meer klagen dat hij een zwaardere last was dan zijn broer.

Nog steeds associeert hij zijn werk met een poging een prestatie te leveren. 'Ik wil kijken hoever je als mens kunt komen. Ik wil kijken wat het lichaam aankan. Je kunt het vergelijken met een sporter. Het verschil is dat een sporter moet ophouden op zijn vijfendertigste. Dit kun je wat langer volhouden.'

Zoals veel succesvolle ondernemers, slaapt Sanderink hooguit vier uur per nacht. Eruit halen wat erin zit, is het motto. Dit is mede ingegeven door een ziekte op jonge leeftijd waardoor hij iedere levensdag sindsdien beschouwt als een geschenk. Als hij erin is geslaagd om een verlieslijdend bedrijf tot winstgevendheid te brengen, is de tevredenheid van korte duur. 'Als het te gemakkelijk gaat, moet ik het maar weer wat moeilijker maken.'

Dat kan weleens uit de hand lopen. Toen hij rond zijn dertigste zijn eerste bedrijf opzette met Hans Quellhorst, bestuursvoorzitter van automatiseringsbedrijf ICT, werkte hij zich tot drie keer toe in de vernieling. In een laatste poging om deadlines te halen bij het bouwen van computersystemen, maakte hij dagen van 18 uur of meer. Weken daarna kon hij geen vinger meer verroeren, reden om sindsdien strikte ontspanningsuren in acht te nemen.

Toen hij zijn geheel eigen onderneming opzette in 1992 door de aankoop van enkele HCS-dochters, ondervond hij de vernietigende kracht van stress. 'Het reorganiseren van verlieslijdende bedrijven is mij veel zwaarder gevallen dan ik dacht. Vooral mentaal. Het is veel minder leuk dan het opbouwen van je eigen bedrijf. Je moet mensen ontslaan. Medewerkers zijn humeurig. Elke maand lekt er geld weg, en dat maakt je onzeker want je weet niet wanneer het ophoudt. Je wordt er depressief van; het put je uit.'

Multihouse moet er daarom niet op rekenen dat Sanderink gedurende de hele week aanwezig is om het bedrijf weer op poten te zetten, ofschoon hij wel de directie zal voeren. 'Ik heb mijn les wel geleerd. Ik ga niet meer honderd procent bij een slechtlopend bedrijf zitten. Ik breng ook een deel van mijn tijd door bij één van mijn goedlopende bedrijven. Daar doe ik energie op.'

In september moet Multihouse weer winst maken. Maar dan moet hij eerst de leegloop van personeel tot staan zien te brengen die werd veroorzaakt door de surséance. Zelfs nadat hij zijn reddingboei naar het bedrijf wierp zijn er tientallen medewerkers vertrokken. Dat is riskant voor een automatiseerder, die bestaat bij de gratie van de uren dat hij zijn staf verhuurt.

Sanderink houdt er rekening mee dat zijn reddingspoging mislukt, maar zijn maximale verlies blijft beperkt tot een à twee miljoen gulden - omdat hij met zijn investering van acht miljoen gulden de beschikking krijgt over omvangrijke en waardevolle fiscale aftrekposten. Dat noemt hij zelf een 'gecalculeerd risico'. 'Als het misgaat, komt de rest van mijn bedrijf niet in gevaar.'

Het waren dit soort investeringsbeslissingen die voor een scheiding zorgden met zijn vroegere zakenpartner Quellhorst bij hun bedrijf ICT, dat enkele weken geleden naar de beurs ging. 'Hij vond dat ik te riskant bezig was, met grote overnames en contracten. Maar zo ben ik. Ik ben soms niet te stoppen.'

De onverzettelijkheid van Sanderink en de flamboyante presentatie van Quellhorst waren de basis van hun succes toen ze in 1979 voor zichzelf begonnen. Ze leverden software voor gebruiksgoederen en automatiseerden productielijnen - zoals voor videorecorders van Philips, biervullijnen bij Heineken, potjesvullers bij Nutricia en de containerterminal van ECT in de Rotterdamse haven.

Quellhorst had contacten en verkocht schier onuitvoerbare technologische vondsten. Op Sanderink rustte de taak om de problemen daadwerkelijk op te lossen.

De twee waren om heel verschillende redenen vertrokken bij het toen nog jonge BSO van Eckart Wintzen. Volgens Sanderink was Quellhorst vooral uit op financiële zekerheid. 'Het goed hebben. Dat was heel belangrijk voor hem.' Dat moest na enige tijd wel botsen met Sanderinks streven naar erkenning van zijn kwaliteiten en groei van de onderneming. Omdat Quellhorst lange tijd bezig was een deel van ICT te verkopen, bemoeide deze zich niet met de bedrijfsvoering. Uit noodzaak leerde Sanderink daarom commerciële vaardigheden.

Toen de gedeeltelijke verkoop van ICT in 1991 zijn beslag had gekregen, keerde een rijke Quellhorst fulltime terug op zijn directiestoel. Hij was het niet eens met Sanderinks koers. 'We waren uit elkaar gegroeid', zegt de laatste terugblikkend. Sanderink hield de eer aan zichzelf en nam ontslag. Pas begin dit jaar verkocht hij zijn 35-procentsbelang in ICT.

De 15 procent die hij tegelijk met Quellhorst had verkocht aan de nieuwe aandeelhouders hadden hem het kapitaaltje opgeleverd om opnieuw te beginnen. Even overwoog hij om iets heel anders te gaan doen. 'Het leven gaat snel voorbij en ik heb veel gemist. Ik heb geen gezin opgebouwd, ik ben niet getrouwd.' Voorlopig bleef het bij overdenkingen. 'Ik moet accepteren dat ik maar één ding goed kan, en dat is automatisering.'

Sanderinks bod van acht miljoen gulden ontlokte een stroom van kritiek van aandeelhouders. Voor de surséance was Multihouse nog ruim 50 miljoen gulden waard op de beurs. De ondernemer heeft naar eigen zeggen niet geprofiteerd van de noodsituatie, Multihouse kan nog steeds een strop worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.