Samsom en Buma samen op de bres voor zzp'ers

Vakbonden en werkgevers moeten deze zomer visie tonen

In een uiterste poging om te komen tot nieuwe spelregels op de arbeidsmarkt, doen PvdA-leider Samsom en CDA-leider Buma een gezamenlijke oproep aan de vakbonden en de werkgevers: als zij niet deze zomer met een gezamenlijke toekomstvisie komen, dreigt de politieke patstelling over de Ziektewet en de snelle groei van het aantal zzp'ers nog jaren te duren. Daar worden werkgevers, werknemers en de overheid de dupe van, waarschuwen de twee.

Diederik Samsom (PvdA) en Sybrand Buma (CDA). Beeld ANP

In gesprek met de Volkskrant wijzen beide partijleiders twee problemen aan: Samsom: 'De verplichting voor werkgevers om zieke werknemers twee jaar een uitkering te betalen is voor kleine werkgevers een groot probleem. Die nemen daardoor zogezegd niemand meer aan. Loondoorbetaling bij ziekte moeten we als samenleving weer gezamenlijk organiseren. Aan de andere kant zien we een ongebreidelde groei van het aantal zzp'ers dat aan de slag gaat zonder verzekering tegen langdurige arbeidsongeschiktheid. En zonder te sparen voor pensioen. Dat zijn onwenselijke ontwikkelingen.'

CDA en PvdA zijn van oudsher de partijen die zich het meest verbonden voelen met het traditionele Nederlandse polderoverleg tussen vakbeweging en werkgevers. Buma: 'Onze partijen lijken de laatste grotere partijen die hechten aan de visie van sociale partners. De arbeidsmarkt en de sociale zekerheid, dat is hun kernterrein', aldus Buma. De overheid heeft zelf een groot belang bij een oplossing want de onstuimige groei van het aantal zzp'ers bedreigt de belastinginkomsten en het draagvlak voor de werknemersverzekeringen.

Het overleg over de toekomst van de arbeidsmarkt in de Sociaal Economische Raad - het overlegorgaan van de polder - verloopt echter uitermate stroef. Het is onzeker of er op korte termijn een akkoord komt. Er wordt gesproken over verkorting van de Ziektewet voor kleine werkgevers in ruil voor een verplichte arbeidsongeschiktheidverzekering voor zzp'ers. Maar werkgevers zijn hierover onderling verdeeld, het grootste deel van de vakbeweging ziet er niets in.

Dreigende politieke patstelling

Eerder liep het overleg in de regeringscoalitie van VVD en PvdA al spaak. Samsom trekt daarom nu op met Buma. 'Het huidige kabinet heeft de spankracht al optimaal benut om een reeks problemen op te lossen. De arbeidsmarkt is aangepakt met de Wet werk en zekerheid.' Die wet veranderde het ontslagrecht en het flexwerk en verkortte de werkloosheidsuitkering.

Een akkoord van sociale partners is volgens Samsom en Buma ook noodzakelijk vanwege de dreigende algehele politieke patstelling. 'Na de zomer', zegt Buma, 'zijn de programma's geschreven en begint de verkiezingscampagne. Dan kruipen partijen in hun schuttersputjes. Dat leidt bij de formatie ofwel tot niets óf tot een vaag niets oplossend compromis óf tot een uitruil, zoals dit kabinet deed, waartegen een deel van de maatschappij te hoop loopt. Of tot een dictaat zoals in 2004 met de afschaffing van vut en prepensioen. Dit is het moment voor vakbeweging en werknemers om hun verantwoordelijkheid te nemen.'

Samsom valt hem bij: 'Voor de zomer halen ze niet meer, maar in of kort na de zomer moet toch kunnen. Dan kan het nog meewegen bij het opstellen van verkiezingsprogramma's en zeker bij de kabinetsformatie. Wie daar dan ook aan tafel zitten.'

PvdA-leider Diederik Samsom (voorgrond) en CDA-leider Sybrand Buma. Beeld ANP

Personeelswisselingen

Zowel Buma als Samsom voorziet dat de huidige situatie anders onder een nieuw kabinet voortduurt. 'Als er straks een formatie komt met drie of vier partijen, en er ligt niks, dan dreigt weer een impasse van vier jaar. Dat is niet in het algemeen belang en ook niet in het belang van vakbeweging en werkgevers', aldus Samsom.

Afgezien van het verschil van inzicht tussen de sociale partners zijn personeelswisselingen een obstakel. Bij de FNV is voorzitter Ton Heerts net vertrokken. Een opvolger treedt pas in maart 2017 aan. Een voorzitter kan een oplossing forceren. Die ontbreekt nu bij de grootste vakcentrale FNV.

Bij VNO-NCW is Niek-Jan van Kesteren, als algemeen-directeur al ruim twintig jaar de belangrijkste man achter de schermen, net opgestapt. Hij vormde een gezaghebbend combo met oud-voorzitter Bernard Wientjes. Diens opvolger Hans de Boer heeft intern en extern - bij politiek en FNV -minder autoriteit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.