Saharazon moet 'tot in Mekka' stralen

Marokko heeft amper olie of gas, maar zon des te meer. Daar wil het land straks al zijn energie uit halen. En als het aan koning Mohammed VI ligt, wordt duurzame energie een exportproduct.

De Noor-centrale vanuit de lucht, met in de verte de Hoge Atlas. Het hele complex moet straks 3.000 hectare beslaan en de grootste centrale worden in zijn soort. Beeld ap

De opening van het eerste deel van de 'grootste zonnewarmtecentrale ter wereld' heeft Marokko vorige week op de kaart gezet als pionier in de opwekking van duurzame energie. Noor, zoals het futuristisch ogende veld met zonnepanelen in de Sahara heet, moet bij voltooiing in 2020 voor een belangrijk deel voorzien in de 2 gigawatt aan zonne-energie die Marokko wil gaan genereren. Op dat moment wil het land veertig procent van zijn energiebehoefte uit duurzame bronnen als zon en wind halen.

Met feestelijke bedoeïenenmuziek, vlagvertoon en toespraken werd het kolossale zonnepanelenveld bij de stad Ouarzazate in gebruik genomen, in het bijzijn van koning Mohammed VI. Onder de eregasten waren ook de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken José Manuel García-Margallo en de Franse minister van Energie en Milieu, Ségolène Royal. Hun komst onderstreept het internationale belang van de Noor-centrale, waar vijfhonderd hectare aan warmtekrachtpanelen glinsteren aan de zuidoostflank van de Hoge Atlas.

De bouw van het tweede en derde deel van de Noor-centrale is inmiddels begonnen, en als straks ook de vierde fase voltooid is, zullen hier 3.000 hectare aan zonnepanelen staan opgesteld. Het project vergt een investering van acht miljard euro en moet genoeg elektriciteit opleveren voor een kleine half miljoen huishoudens.

Nu nog is Marokko voor zijn energievoorziening grotendeels afhankelijk van import van ruwe olie uit het buitenland. Zelf beschikt het land nauwelijks over olie of gas, ondanks regelmatig opduikende berichten over hoopgevende proefboringen. Maar zon heeft het Saharaland genoeg, en op den duur wil Marokko niet alleen zelfvoorzienend zijn maar zelfs energie gaan exporteren, zo viel uit de koninklijke toespraak op te maken. Als het aan Mohammed VI ligt, zal Noor het begin zijn van een reeks centrales die de zonne-energie op den duur 'tot in Mekka' moeten laten stromen. Hoe het ook zij, volgens deskundigen kan de import van elektriciteit uit Spanje binnen enkele jaren worden stopgezet.

De opening van de zonnecentrale in Ouarzazate wordt luister bijgezet door koning Mohammed VI en musicerende bedoeïenen. Beeld ap

Nieuwe impuls

Noor geeft een nieuwe impuls aan de plannen voor de productie van zonne-energie uit de woestijn die in 2009 werden gepresenteerd door Desertec, een internationaal consortium waarin oorspronkelijk 19 industriereuzen deelnamen, waaronder de Duitse bedrijven Siemens, Bosch en E.ON. Destijds was het de bedoeling om 400 miljard euro bijeen te brengen voor een mega-investering in zonne-energie in verschillende landen in Noord-Afrika. Met behulp van kabelverbindingen zou de zonnestroom Europa via een 'supergrid' van elektriciteitsnetwerken van Afrikaanse zonnestroom moeten voorzien.

Ouarzazate had een van de eerste Desertec-centrales moeten worden. Maar dat Europese initiatief verdampte de afgelopen jaren. Dat kwam vooral door het instorten van de prijzen op de Europese elektriciteitsmarkt. Bovendien werden investeerders kopschuw door de onrust in Noord-Afrika. Ten slotte bleek ook de politieke en financiële steun van Europese landen die nodig was voor de netwerkkoppeling moeilijk van de grond te krijgen.

Maar het politiek stabiele Marokko wist de investeringen op een lokalere schaal wel te realiseren, zeker nadat de Marokkaanse koning zijn schouders onder de plannen zette. Er kwam kapitaal uit Saoedi-Arabië, plus leningen vanuit Duitsland, Frankrijk en de Wereldbank. De bouw van Noor kwam in handen van een consortium van bedrijven, onder leiding van het Saoedische Acwa Power en het Spaanse Acciona.

Voordat de grote ambities van koning Mohammed worden gerealiseerd, zijn er op technisch en financieel vlak nog wel wat hobbels te nemen. Het huidige panelenveld is gebaseerd op warmtetechniek. Er wordt gebruik gemaakt van spiegels die olie verhitten waarmee turbines worden aangedreven. De warmte kan worden opgeslagen om te worden gebruikt wanneer de zon niet schijnt. Maar door een hoge productie in China zijn zonnepanelen waarmee rechtstreeks stroom wordt opgewekt veel goedkoper geworden. Naar verwachting zal laatste deel van het project volledig uit dit type panelen bestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden